ABŞ planının detalları açıqlandı: Qəzza iki zonaya bölünə bilər

"Wall Street Journal" nəşrinin məlumatına görə, ABŞ və İsrail Qəzza zolağının iki ayrıca zonaya bölünməsi planını müzakirə edir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu plana əsasən, ərazinin bir hissəsinə İsrail, digər hissəsinə isə HƏMAS nəzarət edəcək. Eyni zamanda bərpa işləri yalnız İsrailin nəzarətində olan zonada həyata keçiriləcək. Bu tədbir müvəqqəti xarakter daşıyacaq və silahlı qruplaşma tam tərksilah edilənə qədər davam edəcək.

ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens və prezident Donald Trampın kürəkəni Cared Kuşner İsrailə səfər edərək tərəfləri atəşkəs rejiminə sadiq qalmağa inandırmağa çalışıblar.

Vens bildirib ki, Qəzzada iki zona mövcuddur: biri nisbətən təhlükəsiz, digəri isə son dərəcə təhlükəlidir. Onun sözlərinə görə, məqsəd təhlükəsiz zonanı coğrafi cəhətdən genişləndirməkdir. Kuşner isə əlavə edib ki, bərpa üçün vəsaitlər HƏMAS-ın nəzarətində olan ərazilərə yönəldilməyəcək və əsas diqqət təhlükəsiz zonanın gücləndirilməsinə veriləcək.

Kuşner deyib: "Hazırda İsrail müdafiə qüvvələrinin nəzarətində olan ərazilərdə yeni Qəzzanın tikintisinə başlamaq imkanları nəzərdən keçirilir. Məqsəd Qəzzada yaşayan fələstinlilərə köçmək, işləmək və yaşamaq üçün şərait yaratmaqdır".

Hazırda İsrail qüvvələri geri çəkilsə də, ölkə Qəzza zolağının təxminən 53 faizinə nəzarət edir.

Ərəb vasitəçilər bu planla bağlı narahatlıqlarını ifadə ediblər. Onların fikrincə, bu təşəbbüs Qəzzanın daimi olaraq İsrailin nəzarəti altında qalmasına gətirib çıxara bilər. Ərəb dövlətləri bu şərtlərlə Qəzzada təhlükəsizliyi təmin etmək üçün öz qüvvələrini yerləşdirməyə hazır olmadıqlarını bildiriblər.

Tramp administrasiyasından yüksəkvəzifəli bir mənbə bunun ilkin ideya olduğunu və yaxın günlərdə yenilənmiş məlumatların təqdim ediləcəyini söyləyib. Məqalədə vurğulanır ki, bölünmüş Qəzza sektoru ideyası hələ də HƏMAS-ın tərksilahı və ərazidə alternativ idarəetmə orqanının yaradılması kimi həll olunmamış məsələlərə toxunur. Bu isə bərpa üçün lazım olan milyardlarla dollarlıq sərmayənin cəlbi üçün təhlükəsiz mühitin təmin edilməsini zəruri edir.

Trampın sülh planı Qəzza sektorunun idarə olunması üçün texnokratlardan ibarət qrupun və beynəlxalq təhlükəsizlik qüvvələrinin yaradılmasını nəzərdə tutur. Lakin planın detalları hələ tam işlənməyib. Ərəb dövlətləri Qəzzanın Fələstin administrasiyasının nəzarətinə qaytarılmasını istəyirlər, lakin İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu bu fikrə qəti şəkildə qarşı çıxır.

Rəsmi mənbələr bildiriblər ki, planın reallaşması üçün hələ bir çox əsas məsələlər həllini tapmalıdır. Onlara görə, İsrailin nəzarətində olan ərazilərdə yaşayan fələstinlilərə gündəlik xidmətlərin necə göstəriləcəyi və onların bu ərazilərə köçmək istəkləri kimi məsələlər hələ açıq qalır.

Eyni zamanda, HƏMAS üzvlərinin İsrail nəzarətindəki zonaya keçməsinin qarşısını almaq məqsədilə İsrail hakimiyyətinin xüsusi yoxlama proqramı həyata keçirməsi variantı da nəzərdən keçirilir.

Aydın