ABŞ, Rusiya və Ukrayna razılaşdı: Dünyaya elan ediləcək

Türkiyənin Prezident Administrasiyasının Kommunikasiya İdarəsinin rəhbəri Fəxrəddin Altunun “Euronews” kanalına verdiyi müsahibəsində Rusiya və Ukrayna arasında sülh danışıqlarının İstanbulda keçirilməsinin mümkün olduğu vurğulanıb. 

Altun Türkiyənin bu prosesə hərtərəfli dəstək göstərməyə hazır olduğunu, o cümlədən humanitar yardım və danışıqların təşkilində vasitəçilik edə biləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Türkiyə regional sülhün və qlobal sabitliyin təmin edilməsi üçün bütün səyləri göstərməyə davam edəcək. 

Ukrayna Prezident Ofisinin müşaviri Sergey Leşenko isə 23 dekabrda Rusiya ilə danışıqların "qaçılmaz" olduğunu qeyd edib. Lakin Leşenko, Ukraynanın danışıqlara güclü mövqe ilə qatılmalı olduğunu vurğulayıb. O, bu güclü mövqeni təmin edəcək əsas amillərdən biri kimi Ukraynanın NATO-ya dəvət edilməsini göstərib. 

Eyni zamanda, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin birbaşa yayım zamanı Moskvanın danışıqlara və kompromislərə hazır olduğunu, lakin Ukrayna tərəfinin dialoqdan imtina etdiyini bildirib. Rusiya Ukraynanın NATO-ya qoşulma ehtimalını qəbul etmir və Moskva bu məqsədi 2022-ci ildə başlanan hərbi əməliyyatların əsas səbəblərindən biri kimi göstərir.

Türkiyənin vasitəçiliyi sülh prosesinə yeni impuls gətirə bilər. Lakin tərəflərin əsas mübahisəli məsələlər, xüsusilə Ukraynanın NATO üzvlüyü ilə bağlı mövqelərində dəyişiklik etməsi bu danışıqların uğuru üçün əsas şərtdir. Regional güc kimi Türkiyənin bu prosesdə aktiv rol oynaması həm tərəflərin etimadını qazanmaq, həm də bölgədə sabitliyi təmin etmək məqsədi güdür. 

Türkiyə Rusiya ilə Ukrayna arasında sülh danışıqlarına nail ola bilərmi? Suriyada baş verən hadisələr Rusiya Türkiyə münasibətlərinə necə təsir edir? 

Türkiyəli politoloq, analitik Engin Özer “Cebheinfo.az”- a bildirib ki, Suriya mövzusunda Rusiya ilə bir problem var: 

"Əgər “Heyət Təhrir əş-Şam” Rusiyanın Suriyada yerləşən bazalarının qalmasına icazə versə, bu, Türkiyə ilə Rusiya arasındakı gərginliyi azalda bilər. Rusiya üçün əsas məsələ orada hərbi varlığını qoruyub saxlamaqdır. Hansı hökumətin olmasının Rusiya üçün önəmi yoxdur. Yəni əsas olaraq həmin bazalara diqqət edir və bu gün gördüyümüz qədərilə bazalar qalacaq. Suriyada keçici hökumətin belə bir yanaşması var". 

Ukrayna məsələsinə fikir bildirən ekspert qeyd edib ki, son altı ay ərzində Ukraynada münaqişənin dondurulması ilə bağlı işlər davam edir. Bu mövzu ilə bağlı Trampın planı artıq məlumdur və bu, heç kim üçün yeni xəbər deyil:

"Əslində bu plan Türkiyənin planı ilə üst-üstə düşür. 

Türkiyə bunu daha əvvəl Ukraynaya çatdırmış və detallı şəkildə bu planı hazırlamışdı. Bu gün gəldiyimiz nöqtədə artıq Amerika məsləhətçiləri vasitəsilə Kremlinə çatdırılan sülh planı münaqişənin müddətsiz olaraq dayandırılmasına, yəni dondurulmasına və atəşkəs razılaşmasının imzalanmasına əsaslanır”. 

Ekspert deyib ki, planın detalları tam məlum olmasa da, münaqişənin dondurulması ilə bağlı Ukrayna, Rusiya və Amerika Birləşmiş Ştatları arasında razılaşma əldə edilib: 

“Bu razılaşmanın dünya ictimaiyyətinə elan edilməsi məsələsi var. Bunun üçün üçüncü bir ölkədə Putin və Tramp bir araya gələrək bu xəbəri ictimaiyyətə açıqlayacaq. Plan indiki cəbhə xəttinə avropalı əsgərlərin yerləşdirilməsi, Ukraynanın NATO-ya üzvlük məsələsindən uzun müddətlik imtina etməsi və bunu rəsmi sənədlərlə təsdiqləməsi üzərində qurulub. 

Lakin Avropa İttifaqı ilə bağlı prosesin sürətləndirilməsi məsələsi də var. Bundan əlavə, bəzi sanksiyaların, məsələn, Rusiyaya birbaşa uçuşların başlaması və ya Rusiya vətəndaşlarının həyatına birbaşa təsir edən bəzi məhdudiyyətlərin qaldırılması nəzərdə tutulur. Ancaq enerji və Rusiyanın dünya bankçılıq sisteminə geri qayıtması kimi dövlətə təsir edən böyük sanksiyalar davam edəcək. 

Çox güman ki, yanvarın 20-dən əvvəl Rusiya-Ukrayna görüşü Türkiyədə ola bilər. Türkiyədə Tramp və Putin görüşündən sonra bu razılaşma dünyaya elan ediləcək və Trampın 20 yanvarda vəzifəsinə başlaması ilə atəşkəs razılaşması imzalanacaq".

 Səbinə Uğur 
“Cebheinfo.az”

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin