“ABŞ və Çin arasında artıq üçüncü dünya savaşı gedir“ “Yeni Şafak“

"Yeni dünya nizamını süni intellekt müəyyən edəcək..."

ABŞ və Çin arasında artıq "üçüncü dünya müharibəsi" gedir, bu dəfə münaqişə yarımkeçirici çiplərin istehsalı, embarqolar və algoritmlər üzərindədir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Türkiyənin "Yeni Şafak" nəşri yazıb.
Nəşr yazır ki, İkinci Dünya müharibəsinin qalibini atom bombası müəyyən edib, indi isə üçüncü dünya müharibəsinin taleyi süni intellekt sahəsində baş verəcək kritik an tərəfindən həll olunacaq - bu an insanlıq üçün atom bombasının yaratdığı dağıdıcı effekti xatırladacaq.

Atom bombasının İkinci Dünya müharibəsinə təsiri

Müharibənin sonunda Yaponiya artıq faktiki məğlub olsa da bunu bilməyib, Xirosima və Naqasaki bombaları müharibənin nəticəsini elan edib. Atom bombası sadəcə yeni silah olmayıb, o, geriyədönməz asimmetrik üstünlük yaradıb - Yaponiya hərbi qüvvələrinin sayı, fədakarlığı və müqaviməti artıq heç bir əhəmiyyət daşımayıb. Bu, müharibənin taleyini bir anda müəyyən edən kritik an olub.

Süni intellekt və müasir müharibə

Bu gün isə süni intellekt sahəsində baş verənlər geosiyasətdə oxşar dönüş nöqtəsidir. ABŞ və Çin arasındakı müharibə fiziki cəbhələrdə deyil, çip istehsalı zəncirləri, yeni çip arxitekturaları, ixraca məhdudiyyətlər və mikro-embarqolarda gedir. ABŞ qabaqcıl mikrosxemlərin Çinə ixracını məhdudlaşdırır, istehsal avadanlığına nəzarət edir və tarifləri silah kimi istifadə edir. 

Avropa Birliyinin tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər də bu cəbhəyə əlavə dəstək verir. Çin isə öz çiplərini inkişaf etdirir, nadir torpaq metalları üzərində nəzarət qurur və qapalı texnoloji ekosistem yaratmağa çalışır. Bu proseslər göstərir ki, baş verənlər gələcək münaqişənin təlimatı deyil, tammiqyaslı, görünməyən cəbhələr və xüsusi iqtisadi-texnoloji alətlərlə aparılan dünya müharibəsidir.

Süni intellektin dönüş nöqtəsi

Əsas sual budur: üçüncü dünya müharibəsinin taleyini hansı an müəyyən edəcək? Bu, süni intellektin insan müdaxiləsi olmadan özünü inkişaf etdirə biləcəyi ilk an, yəni kritik həddir. Süni intellekt artıq sadəcə tapşırıqları yerinə yetirən alət olmayacaq, o, öz imkanlarını genişləndirən subyektə çevriləcək.

Süni intellekt öz kodunu optimallaşdıracaq, yeni model arxitekturaları yaradacaq, avadanlıqları daha səmərəli istifadə edəcək, elmi hipotezlər generasiya edəcək və eksperimentləri insanlardan daha sürətli və ucuz həyata keçirəcək. Bu hədd Xirosimada baş verən partlayışa bənzəyir - səs və qəzet başlıqları yoxdur, amma geriyə dönüş mümkün deyil.

Geri dönməyən fərq və qlobal təsir

Bu an keçildikdən sonra qlobal güc balansı tamamilə dəyişəcək. Rəqiblər lideri eyni sürətlə izləyə bilməyəcək və fərq eksponent olaraq artacaq. Dünya iki hissəyə bölünəcək: layihələndirənlər və kopyalayanlar. Bu, nüvə silahlarının kəşfi sonrası trorildən istifadə etmək kimidir - fərqi aradan qaldırmaq mümkün deyil, yalnız qəbul etmək olar.

İllər sonra görünəcək ki, qlobal güc balansı incəliklə dəyişib. Hər dövr texnoloji sıçrayışın əsl təsirini yalnız nəticələr görünəndə dərk edir. Bu baxımdan süni intellekt yalnız texnologiya mövzusu deyil, dünya nizamını dəyişdirə biləcək dönüş nöqtəsidir - atom bombasının XX əsrdə yaratdığı təsirə bənzər bir gücə malikdir.