Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Aclığa meydan oxuyan canlılar: aylarla, illərlə...

Aclığa meydan oxuyan canlılar: aylarla, illərlə...

Moderator.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Təbiətdə aclıq anlayışı bütün canlılar üçün eyni məna daşımır.

Moderator.az xəbər verir ki, insan və bir çox məməli üçün qida çatışmazlığı qısa müddətdə ölümcül nəticə verə bildiyi halda, bəzi canlılar aylarla, illərlə, hətta onilliklərlə qidasız qalaraq həyatlarını davam etdirə bilirlər. Bu faktlar mif deyil, mötəbər elmi araşdırmalarla təsdiqlənmiş reallıqlardır.

Alimlərin qənaətinə görə, bu canlıların əsas üstünlüyü metabolizmin kəskin şəkildə yavaşlaması, enerji ehtiyatlarının son dərəcə səmərəli istifadəsi və ekstremal uyğunlaşma mexanizmləridir. Aşağıda təkcə geniş tanınan nümunələrlə deyil, elm dünyasında qəbul olunmuş daha geniş canlı spektri ilə bu fenomen təqdim olunur.

İlanlar – metabolizmin səssiz ustaları

Aclığa davamlılıq: 6–12 ay, bəzi hallarda daha uzun

İlanlar ovunu nadir hallarda əldə etdiklərinə görə orqanizmləri buna uyğun təkamül edib. ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının (PNAS) dərc etdiyi tədqiqatlara əsasən, bəzi piton növləri yeməkdən sonra aylarla heç bir qida qəbul etmədən yaşaya bilir. Onların metabolizmi 70–80 faizədək yavaşlayır və enerji yalnız həyati vacib orqanların fəaliyyəti üçün sərf olunur.

Timsahlar – canlı enerji anbarları

Aclığa davamlılıq: 2–3 il

Soyuqqanlı canlılar olan timsahlar enerji sərfiyyatını minimum səviyyədə saxlayır. Florida Universitetinin herpetologiya üzrə apardığı araşdırmalar göstərir ki, timsahlar qaraciyərdə yığılan yağ ehtiyatları hesabına illərlə qidasız qala bilir. Bəzi müşahidələrdə onların aylarla hərəkətsiz qaldığı qeydə alınıb.

Ayılar – qış yuxusunun biologiyası

Aclığa davamlılıq: 5–7 ay

Ayılar qış yuxusu dövründə nə yeyir, nə içir, nə də tullantı ifraz edir. Harvard Medical School-un elmi araşdırmalarına görə, ayı orqanizmi uzunmüddətli aclıq zamanı əzələ və sümük toxumasını itirmədən enerji balansını qoruya bilir. Bu mexanizm hazırda insanlarda əzələ əriməsinin qarşısının alınması istiqamətində tibbi tədqiqatlarda model kimi istifadə olunur.

Tısbağalar – səbrin bioloji nümunəsi

Aclığa davamlılıq: 1–2 il

Xüsusilə su tısbağaları və Galapagos tısbağaları son dərəcə yavaş metabolizmə malikdir. London Zooloji Cəmiyyətinin məlumatlarına görə, bəzi tısbağalar illərlə qida qəbul etmədən yaşaya bilmişdir. Hüceyrə fəaliyyəti minimum səviyyəyə enir və enerji sərfiyyatı demək olar ki, dayanır.

Hörümçəklər və əqrəblər – səssiz sağ qalma mexanizmi

Aclığa davamlılıq: 6–12 ay

Quraq və sərt iqlimlərdə yaşayan bu canlılar ov tapmadıqda demək olar ki, tam hərəkətsiz vəziyyətə keçir. Almaniyanın Max Planck İnstitutunun araşdırmaları göstərir ki, əqrəblər və hörümçəklər aclıq zamanı hüceyrə səviyyəsində enerji istehlakını kəskin şəkildə azaldaraq uzun müddət sağ qala bilirlər.

Qurbağalar – estivasiya edən növlər

Aclığa davamlılıq: 8–10 ay

Bəzi qurbağa növləri isti və quraq dövrlərdə torpağın altına girərək estivasiya adlanan vəziyyətə düşür. Bu mərhələdə ürək döyüntüsü və tənəffüs son dərəcə zəifləyir, bəzən isə demək olar ki, dayanır.

Tardiqradlar – biologiyanın ifrat həddi

Aclığa davamlılıq: 10–30 il (kriptobioz vəziyyətində)

Elm dünyasında “su ayıları” kimi tanınan tardiqradlar qida, su və oksigen olmadan, hətta kosmos vakuumunda belə sağ qala bilirlər. Nature və Science jurnallarında dərc olunmuş araşdırmalara görə, bu canlılar kriptobioz vəziyyətinə keçərək metabolizmi demək olar ki, sıfıra endirir. Hüceyrələrdə xüsusi qoruyucu zülallar formalaşır və həyat prosesləri dondurulmuş vəziyyətdə saxlanılır.

Elmi nəticə və ümumi qənaət

Alimlərin ortaq nəticəsi belədir:

– Aclıq bütün canlılar üçün qaçılmaz son demək deyil

– Metabolizmin idarə olunması həyatın əsas açar mexanizmlərindən biridir

– Bu canlılar tibb, kosmik biologiya və ekstremal şəraitdə insan sağ qalması üçün mühüm elmi model rolunu oynayır

NASA və Avropa Kosmik Agentliyi artıq tardiqradlar və ayılar üzərində aparılan tədqiqatların nəticələrini uzunmüddətli kosmik uçuş proqramlarında tətbiq etməyi nəzərdən keçirir.

Təbiət bir daha sübut edir: həyat yalnız güclü olanın deyil, ən yaxşı uyğunlaşa bilənin qalibiyyətidir. /Musavat.com/

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:200
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 03 Yanvar 2026 15:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see335

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see316

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see312

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see293

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see289

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see286

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see278

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see269

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see261

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see253

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see243

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see238

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see231

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see227

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see217

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see214

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see213

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see211

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri