Afrika qitəsi qaçılmaz olaraq iki hissəyə bölünür...

...Afrika qitəsi qaçılmaz olaraq iki hissəyə bölünür və bu proses alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha sürətli baş verir.

SİA xəbər verir ki, ScienceAlert-in məlumatına görə, Kolumbiya Universitetinin (Nyu-York, ABŞ) geoloqları Keniyadakı Turkana Zonasında Yer qabığının kritik qalınlığa çatdığını və bundan sonra yeni bir okeanın əmələ gəlməsinin yalnız zaman məsələsi olduğunu aşkar ediblər.

Afrika qitəsi uzun müddətdir ki, iki tektonik lövhəyə bölünüb: qərbdə nəhəng Nubiya lövhəsi və şərqdə daha kiçik Somali lövhəsi.

Sözdə Şərqi Afrika Rift Sistemi (Keniyanın qərbində yerləşən Turkana zonası) onların ayrılma zonası boyunca uzanır.

...Biz kəşf etdik ki, riftinq (qitələrin əmələ gəlməsinə səbəb olan yer qabığının uzanma prosesi - red.) bu zonada daha da irəliləyib və yer qabığı görünür əvvəllər tanınanlardan daha nazikdir.

...Şərqi Afrika əvvəllər düşünüləndən daha da riftlənib, geofizik Kristian Rouen deyir.

Rouen həmkarları ilə birlikdə bu sistemin bir hissəsindən - Keniya və Efiopiyadan keçən Turkana riftindən seysmik məlumatları araşdırdı.

Məlum oldu ki, riftin mərkəzində Yer qabığının qalınlığı cəmi 13 kilometrdir.

Eyni zonanın kənarlarında o, 35 kilometrdən çoxa çatır.

Bu, fundamental fərqdir: yer qabığı təxminən 15 kilometrə qədər nazikləşdikdə, geoloqların “boyun” adlandırdığı bir mərhələyə keçir, bu da materialın parçalanmadan əvvəl necə uzanmasına bənzəyir.

Bundan sonra kontinental parçalanma qaçılmaz olur.

... Yer qabığı nə qədər nazikləşərsə, bir o qədər zəifləyir - və bu, yalnız riftinq prosesini sürətləndirir, -Rouen izah edir.

Bir neçə milyon ildən sonra növbəti mərhələ başlayacaq: qabıq o qədər uzanacaq ki, maqma yarılacaq, bərkiyəcək və yeni dəniz dibi əmələ gətirəcək.

Hind okeanından gələn su yaranan çökəkliyə axmağa başlayacaq və yeni bir okean yaradacaq.

Bu proses artıq şimal-şərqi Afrikadakı Afar çökəkliyində davam edir.

Alimlər Turkana riftinin təxminən dörd milyon il əvvəl hazırkı mərhələsinə qədəm qoyduğunu təxmin edirlər.

Və burada insan tarixi ilə gözlənilməz bir əlaqə ortaya çıxır. Məhz bu bölgədə insan əcdadlarının ən erkən fosil qalıqları tapılır və uzun müddətdir ki, ərazinin özünün təkamül baxımından unikal olduğuna inanılırdı.

Lakin indi elm adamları fərqli bir izahat təklif edirlər: qabıq incəlməyə başlayanda, qırılma zonasında çöküntü yığılması kəskin şəkildə sürətləndi - fosillərin qorunması üçün ideal şərait yarandı.

Başqa sözlə, Turkana rifti insan əcdadlarının zəngin qalıqlarını orada xüsusi bir şey baş verdiyinə görə deyil, ərazinin onları çox yaxşı qoruduğuna görə vermiş ola bilər.

Əli Babayev