Icma.az
close
up
RU
Ağ Evin böyük Xəzər planı: 5 ölkə Azərbaycanla birləşir İran detalı

Ağ Evin böyük Xəzər planı: 5 ölkə Azərbaycanla birləşir İran detalı

GlobalInfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

ABŞ Dövlət katibi Mark Rubio Transxəzər təbii qaz interkonnektorunun tikintisinin Ağ Ev və onun müttəfiqlərinin strateji maraqları ilə tam uzlaşdığını bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu layihə Qazaxıstan, Türkmənistan, Özbəkistan, Qırğızıstan və Tacikistanı qaz kəməri üzərindən Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycanla birləşdirəcək.

Bu layihə nədən ibarətdir və onun həyata keçirilməsi Azərbaycana hansı üstünlükləri vəd edir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Oqtay Qasımov bildirib ki, Xəzər dənizinin səthi ilə yeni qaz kəmərinin çəkilməsi ideyası uzun illərdir gündəmdədir:

“Bu layihə vasitəsilə Mərkəzi Asiya qazının Avropa bazarına çıxarılması nəzərdə tutulur. Azərbaycan prinsip etibarilə bu təşəbbüsü hər zaman dəstəkləyib. Lakin məsələ uzun müddət ərzində müzakirə olunsa da, yetərli investisiya ayrılmadı. Xatırlatmaq yerinə düşər ki, Azərbaycanın öz qazını Avropaya çıxarmağa yönəlmiş TANAP və TAP kimi iki meqa layihəsi də əvvəllər Qərbin maliyyə institutlarından ciddi dəstək görməmişdi. Buna baxmayaraq, rəsmi Bakı sözügedən layihələri əsasən öz vəsaiti hesabına uğurla həyata keçirdi.


Oqtay Qasımov

Transxəzər qaz interkonnektoru layihəsi reallaşarsa, Mərkəzi Asiya ölkələrinin zəngin enerji resursları məhz Azərbaycan üzərindən Avropa bazarına çıxarılacaq.

Bu, ilk növbədə Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyindəki çəkisini artıracaq. Eyni zamanda ölkəmiz üçün iqtisadi və maliyyə dividentləri baxımından da olduqca mühüm üstünlüklər yaradacaq. Hesab edirəm ki, bu, kifayət qədər qlobal bir layihədir. İran və Rusiya kimi ölkələr isə bu günə qədər onun həyata keçirilməsinə mane olmağa çalışıblar. Xüsusilə də Xəzər dənizinin hüquqi statusu məsələsi bu layihənin reallaşmasına ən ciddi əngəl idi. Lakin indi bu istiqamətdə real imkanlar formalaşıb və vəziyyət əvvəlkindən fərqlidir”.

Enerji və Neft Araşdırmaları Mərkəzinin sədri İlham Şaban deyib ki, Qazaxıstan böyük qaz istehsalçısı olsa da, onun ixracını həyata keçirmək baxımından məhdud imkanlara malikdir:

“Qazaxıstan nə indi, nə də yaxın 5 ildə qaz ixrac edə bilməz. Ölkənin daxili tələbatı kifayət qədər sürətlə artır. Hazırda qazlaşdırma səviyyəsi 60 faiz civarındadır və hökumət bu göstəricini yaxın 5 ildə 75–80 faizə çatdırmağı hədəfləyir. Digər tərəfdən, ölkədə elektrik enerjisinin 70 faizi kömürdən əldə olunur. Qazaxıstan hökuməti qarşıdakı 10 il ərzində bu göstəricini 35 faizə qədər azaltmağı planlaşdırır, onun qazla əvəzlənməsi nəzərdə tutulur. Belə bir şəraitdə qaz ixracı real görünmür.


İlham Şaban

Özbəkistan da qaz ixracı həyata keçirən deyil, hazırda onu idxal edən ölkədir. Bu ölkə idxala 2022-ci ildən etibarən başlayıb, orada qaza tələbat çox yüksəkdir, daxili hasilat isə ildən-ilə azalır. Nəticədə, Özbəkistan həm Türkmənistandan, həm də Rusiyadan qaz idxal edir.

Türkmənistanın da hazırkı mövqeyi qeyri-aktivdir. Ölkə hələ 1996-cı ildən ABŞ və Brüssel tərəfindən Transxəzər qaz layihəsinə dəstək aldığını desə də, Aşqabad bu müddət ərzində konkret addım atmayıb. Yəni layihənin reallaşmasında əsas tərəfdaş ola biləcək qaz istehsalçıları kifayət qədər passiv davranırlar”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:177
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 22 May 2025 11:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri