Icma.az
close
up
RU
Ağ Evin böyük Xəzər planı: 5 ölkə Azərbaycanla birləşir İran detalı

Ağ Evin böyük Xəzər planı: 5 ölkə Azərbaycanla birləşir İran detalı

GlobalInfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

ABŞ Dövlət katibi Mark Rubio Transxəzər təbii qaz interkonnektorunun tikintisinin Ağ Ev və onun müttəfiqlərinin strateji maraqları ilə tam uzlaşdığını bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu layihə Qazaxıstan, Türkmənistan, Özbəkistan, Qırğızıstan və Tacikistanı qaz kəməri üzərindən Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycanla birləşdirəcək.

Bu layihə nədən ibarətdir və onun həyata keçirilməsi Azərbaycana hansı üstünlükləri vəd edir?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Oqtay Qasımov bildirib ki, Xəzər dənizinin səthi ilə yeni qaz kəmərinin çəkilməsi ideyası uzun illərdir gündəmdədir:

“Bu layihə vasitəsilə Mərkəzi Asiya qazının Avropa bazarına çıxarılması nəzərdə tutulur. Azərbaycan prinsip etibarilə bu təşəbbüsü hər zaman dəstəkləyib. Lakin məsələ uzun müddət ərzində müzakirə olunsa da, yetərli investisiya ayrılmadı. Xatırlatmaq yerinə düşər ki, Azərbaycanın öz qazını Avropaya çıxarmağa yönəlmiş TANAP və TAP kimi iki meqa layihəsi də əvvəllər Qərbin maliyyə institutlarından ciddi dəstək görməmişdi. Buna baxmayaraq, rəsmi Bakı sözügedən layihələri əsasən öz vəsaiti hesabına uğurla həyata keçirdi.


Oqtay Qasımov

Transxəzər qaz interkonnektoru layihəsi reallaşarsa, Mərkəzi Asiya ölkələrinin zəngin enerji resursları məhz Azərbaycan üzərindən Avropa bazarına çıxarılacaq.

Bu, ilk növbədə Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyindəki çəkisini artıracaq. Eyni zamanda ölkəmiz üçün iqtisadi və maliyyə dividentləri baxımından da olduqca mühüm üstünlüklər yaradacaq. Hesab edirəm ki, bu, kifayət qədər qlobal bir layihədir. İran və Rusiya kimi ölkələr isə bu günə qədər onun həyata keçirilməsinə mane olmağa çalışıblar. Xüsusilə də Xəzər dənizinin hüquqi statusu məsələsi bu layihənin reallaşmasına ən ciddi əngəl idi. Lakin indi bu istiqamətdə real imkanlar formalaşıb və vəziyyət əvvəlkindən fərqlidir”.

Enerji və Neft Araşdırmaları Mərkəzinin sədri İlham Şaban deyib ki, Qazaxıstan böyük qaz istehsalçısı olsa da, onun ixracını həyata keçirmək baxımından məhdud imkanlara malikdir:

“Qazaxıstan nə indi, nə də yaxın 5 ildə qaz ixrac edə bilməz. Ölkənin daxili tələbatı kifayət qədər sürətlə artır. Hazırda qazlaşdırma səviyyəsi 60 faiz civarındadır və hökumət bu göstəricini yaxın 5 ildə 75–80 faizə çatdırmağı hədəfləyir. Digər tərəfdən, ölkədə elektrik enerjisinin 70 faizi kömürdən əldə olunur. Qazaxıstan hökuməti qarşıdakı 10 il ərzində bu göstəricini 35 faizə qədər azaltmağı planlaşdırır, onun qazla əvəzlənməsi nəzərdə tutulur. Belə bir şəraitdə qaz ixracı real görünmür.


İlham Şaban

Özbəkistan da qaz ixracı həyata keçirən deyil, hazırda onu idxal edən ölkədir. Bu ölkə idxala 2022-ci ildən etibarən başlayıb, orada qaza tələbat çox yüksəkdir, daxili hasilat isə ildən-ilə azalır. Nəticədə, Özbəkistan həm Türkmənistandan, həm də Rusiyadan qaz idxal edir.

Türkmənistanın da hazırkı mövqeyi qeyri-aktivdir. Ölkə hələ 1996-cı ildən ABŞ və Brüssel tərəfindən Transxəzər qaz layihəsinə dəstək aldığını desə də, Aşqabad bu müddət ərzində konkret addım atmayıb. Yəni layihənin reallaşmasında əsas tərəfdaş ola biləcək qaz istehsalçıları kifayət qədər passiv davranırlar”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:193
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 22 May 2025 11:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see373

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see335

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see293

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see269

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see266

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see257

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see246

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see239

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see238

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see225

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see219

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see217

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see214

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see211

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see210

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see206

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see206

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see200

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see199

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri