Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Ağıl dişlərinin zəka ilə əlaqəsi Onlar nə üçün lazımdır?

Ağıl dişlərinin zəka ilə əlaqəsi Onlar nə üçün lazımdır?

Lent az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Bu gün gənclər arasında ən çox edilən stomatoloji əməliyyatlardan biri ağıl dişlərinin çıxarılmasıdır. Halbuki bu dişlər bir vaxtlar insanın sağ qalması üçün vacib rol oynayıb.

Lent.az bu barədə xarici mediaya istinadla xəbər verir. 

Ağıl dişləri əvvəllər nə üçün lazım idi?

Mütəxəssislərin, o cümlədən Forbes nəşrinin məlumatına görə, bu dişlərin funksiyasını anlamaq üçün qədim Homo nümayəndələrinin həyatına baxmaq lazımdır. Milyon illər əvvəl yaşayan insanlar çox sərt və lifli qidalarla qidalanırdı, köklər, toxumlar və çətin çeynənən bitkilər onların əsas qida mənbələrindən idi.

Ağıl dişləri çeynəmə səthini artıraraq bu qidaların daha effektiv üyüdülməsinə kömək edirdi. Başqa sözlə, onlar aclıq dövrlərində ehtiyat mexanizmi rolunu oynayırdı.

Beynin böyüməsi çənəyə necə təsir etdi?

İnsan təkamülündə mühüm dəyişikliklərdən biri Homo sapiens növündə beynin böyüməsi ilə baş verdi. Beyin böyüdükcə kəllə quruluşu dəyişdi, üz hissəsi isə daha kiçildi. Bunun nəticəsində çənə qısaldı, lakin dişlərin sayı dəyişmədi, yenə də 32 diş qaldı. Bu uyğunsuzluq səbəbindən ağıl dişləri üçün yer çatışmazlığı yarandı. Nəticədə bu dişlər çox vaxt əyri çıxır, tam çıxmır və ya ümumiyyətlə diş ətinin altında qalır.

Müasir dövrdə niyə artıq lazım deyil?

Zaman keçdikcə insanların qidalanma tərzi də dəyişdi. Qidalar bişirilməyə və emal olunmağa başladı, daha yumşaq və asan çeynənən oldu. Bu isə güclü çənəyə və iri dişlərə olan ehtiyacı azaltdı. Beləliklə, ağıl dişləri tədricən funksional əhəmiyyətini itirdi.

Bəs niyə hələ də mövcuddur?

Ağıl dişlərinin hələ də yoxa çıxmamasının bir neçə səbəbi var:

Onlar gec, adətən yetkin yaşda çıxır və bu zaman insan artıq nəsil artırmağa başlamış olur. Bu xüsusiyyət nəsil davamına ciddi təsir etmədiyi üçün təkamül onu aradan qaldırmağa tələsmir. Dişlərin inkişafı bir çox genlə bağlıdır və bu sistemdə dəyişikliklər digər vacib funksiyalara da təsir edə bilər.

Maraqlıdır ki, bəzi insanlarda ümumiyyətlə ağıl dişləri çıxmır və bu hal getdikcə daha çox yayılmağa başlayır.

Niyə ağıl dişi adlanır?

Bu dişlər adətən 18-25 yaş arasında çıxır. Keçmişdə bu yaş insanın yetkinləşdiyi və həyat təcrübəsi qazandığı dövr hesab olunurdu. Buna görə də onlar “ağıl dişi” adlandırılıb.

Gələcəkdə yox olacaqmı?

Ağıl dişləri təkamülün gecikmiş nəticəsi hesab olunur. İnsan həyat tərzi çox sürətlə dəyişdiyi üçün biologiya buna tam uyğunlaşa bilməyib. Bu səbəbdən, hazırda bu problemi təkamül yox, daha çox tibb həll edir, yəni lazım gəldikdə ağıl dişləri cərrahi yolla çıxarılır. Mütəxəssislər hesab edir ki, gələcəkdə bu dişlərin daha da nadir hala gəlməsi mümkündür, lakin bu proses çox yavaş gedir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 25 Aprel 2026 18:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see365

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see319

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see304

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see284

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see279

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see279

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see274

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see257

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see252

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see249

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see244

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see241

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see238

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see235

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see234

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see227

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see221

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see206

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri