Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

Alimlər: Ayı təşkil edən material Yerin dərinliklərində əmələ gəlib

Alimlər: Ayı təşkil edən material Yerin dərinliklərində əmələ gəlib

Icma.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumat verir.

Göttingen Universiteti və Maks Plank Günəş Sistemi Tədqiqatları İnstitutunun alimləri Ayın və Yerdəki suyun mənşəyi ilə bağlı yeni araşdırmalar aparıb. Alimlər, Ayın gənc Yer ilə protoplanet Teya arasında baş verən nəhəng toqquşma nəticəsində formalaşdığına dair nəzəriyyəni təsdiqləyiblər. Lakin araşdırmada vacib bir düzəliş edilib: Ay əsasən Yer mantiyasından yaranıb, Teyanın töhfəsi isə minimal olub. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu araşdırmanın nəticələri "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS) jurnalında dərc edilib.

Alimlər Ayın NASA tərəfindən gətirilmiş qayalarının və Yer mineral nümunələrinin oksigen izotoplarını təhlil ediblər. 191 ölçmə aparmaq üçün təkmilləşdirilmiş lazer flüorizasiya metodundan istifadə olunub. Bu metod, qayalardan oksigeni lazer vasitəsilə çıxarmağa imkan verir. Tədqiqatın əsas diqqət mərkəzində oksigen-17 izotopu (¹⁷O) olub.

Araşdırmalar göstərib ki, Ayın və Yerin oksigen izotop tərkibi yüksək dərəcədə oxşardır. Bu isə kosmokimya sahəsində uzun müddətdir müzakirə olunan "izotop böhranı" problemini həll edir. Göttingen Universitetinin Yer Elmləri Mərkəzinin direktoru professor Andreas Pakın sözlərinə görə, bu nəticələr göstərir ki, Teya əvvəlki toqquşmalar nəticəsində öz mantiyasını itirib və Yerlə yalnız metal nüvəsi kimi toqquşub. Nəticədə Yer mantiyasının materialı kosmosa atılıb və bu materialdan Ay formalaşıb.

Bu araşdırma Yerdəki suyun tarixi ilə bağlı da yeni nəzəriyyələr ortaya qoyur. Əvvəllər hesab olunurdu ki, Ayın formalaşmasından sonra Yerin suyu asteroidlərlə və meteoritlərlə baş verən çoxsaylı toqquşmalar nəticəsində yaranıb. Lakin bu doğru olsaydı, Yerin və Ayın oksigen izotoplarının tərkibi fərqli olmalı idi, çünki bu materiallar müxtəlif mənşəli olardı.

Tədqiqatın baş müəllifi Meyke Fişer bildirib:

"Bizim məlumatlar göstərir ki, bu fərziyyə doğru deyil və bir çox meteorit növləri Yerdəki suyun mümkün mənbəyi kimi istisna edilə bilər".

Alimlərin gəldiyi nəticəyə görə, Yerdəki suyun ən ehtimal olunan mənbəyi enstatit xondritləri adlanan meteoritlərdir. Bu meteoritlər Yer ilə izotop baxımından çox oxşardır və planetdə suyun miqdarını izah edəcək qədər su ehtiva edir.

Bu araşdırma Ayın formalaşması ilə bağlı nəzəriyyələri daha da dəqiqləşdirərək, onun əsasən Yer mantiyasından ibarət olduğunu göstərir. Bununla yanaşı, Yerdəki suyun mənşəyi barədə mövcud fikirlər yenidən nəzərdən keçirilir. Enstatit xondritlərinin suyun əsas mənbəyi olması ehtimalı alimlərə Yerin və Ayın yaranma tarixinə dair yeni baxışlar təqdim edir. Bu tədqiqat Yerin, Ayın və Günəş Sistemi cisimlərinin təkamülünü anlamaq üçün mühüm bir addım hesab olunur.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:198
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 17 Yanvar 2025 23:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see348

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see329

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see309

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see303

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see301

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see292

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see284

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see268

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see254

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see249

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see244

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see239

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see231

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see227

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see224

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see224

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see219

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see214

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri