Icma.az
close
up
RU
Alimlər qızıl yataqlarının əmələ gəlməsinin sirrini açdı

Alimlər qızıl yataqlarının əmələ gəlməsinin sirrini açdı

Icma.az, News24 portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu qızıl yataqlarının əmələ gəlməsinə işıq salan yeni qızıl və kükürd birləşməsini kəşf edib. 

News24.az xəbər verir ki, araşdırma "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS) jurnalında dərc olunub.

Sakit Okean Atəş Halqasında yerləşən vulkan filizlərinin tərkibində olan qızıl maqmatik proseslər nəticəsində mantiyadan Yer səthinə qalxır. Lakin uzun müddət alimlər bunun necə baş verdiyini dəqiq izah edə bilməyiblər. İndi, ədədi termodinamik modelləşdirmədən istifadə edərək, tədqiqatçılar nəhayət bu suala cavab verə biliblər. Qızılın Yerin bağırsaqlarından çıxan maqmada hansı şəraitdə cəmləşdiyini öyrəniblər.

Modelin yaradılması üçün müxtəlif təzyiq və temperaturlarda laboratoriya təcrübələri aparılıb. Daha sonra əldə edilən məlumatlar real dünya şəraiti ilə müqayisə edilib. Bu üsul bizə bu prosesdə əsas rol oynayan maddə olan qızıl trisulfidin mövcudluğunu təsdiq etməyə imkan verib. Tədqiqatın müəlliflərindən biri olan professor Adam Saymonun sözlərinə görə, bu birləşmə aktiv vulkanların altında 50-80 kilometr dərinlikdə əmələ gəlir. Məhz bu, qızılın mantiyadan maqmaya keçməsini təşviq edir, sonra isə səthə çıxır.

Alimlər bu prosesdə subduksiya zonalarının mühüm rolunu da qeyd ediblər. Bunlar okean plitələrinin kontinental plitələrin altına endiyi zonalardır. Onlar təkcə vulkan püskürmələrinə səbəb olmur, həm də zəngin qızıl yataqlarının mənbəyinə çevrilirlər. Belə zonalara misal olaraq Sakit Okean ətrafındakı vulkanik fəaliyyət bölgələrini göstərmək olar - Yeni Zelandiyadan Çiliyə qədər.

Tədqiqatın nəticələri qızıl yataqlarının əmələ gəlməsi prosesləri haqqında dəyərli məlumatlar verir. Əsərin müəlliflərinin fikrincə, onlar öz axtarışlarının səmərəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilərlər./hit.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:232
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 26 Dekabr 2024 21:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see306

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see298

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see263

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see246

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see245

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see242

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see235

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see228

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see228

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see221

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see204

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see203

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see202

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see201

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see196

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see195

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see193

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see187

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see185

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri