Icma.az
close
up
RU
Alimlər qızıl yataqlarının əmələ gəlməsinin sirrini açdı

Alimlər qızıl yataqlarının əmələ gəlməsinin sirrini açdı

Icma.az, News24 portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu qızıl yataqlarının əmələ gəlməsinə işıq salan yeni qızıl və kükürd birləşməsini kəşf edib. 

News24.az xəbər verir ki, araşdırma "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS) jurnalında dərc olunub.

Sakit Okean Atəş Halqasında yerləşən vulkan filizlərinin tərkibində olan qızıl maqmatik proseslər nəticəsində mantiyadan Yer səthinə qalxır. Lakin uzun müddət alimlər bunun necə baş verdiyini dəqiq izah edə bilməyiblər. İndi, ədədi termodinamik modelləşdirmədən istifadə edərək, tədqiqatçılar nəhayət bu suala cavab verə biliblər. Qızılın Yerin bağırsaqlarından çıxan maqmada hansı şəraitdə cəmləşdiyini öyrəniblər.

Modelin yaradılması üçün müxtəlif təzyiq və temperaturlarda laboratoriya təcrübələri aparılıb. Daha sonra əldə edilən məlumatlar real dünya şəraiti ilə müqayisə edilib. Bu üsul bizə bu prosesdə əsas rol oynayan maddə olan qızıl trisulfidin mövcudluğunu təsdiq etməyə imkan verib. Tədqiqatın müəlliflərindən biri olan professor Adam Saymonun sözlərinə görə, bu birləşmə aktiv vulkanların altında 50-80 kilometr dərinlikdə əmələ gəlir. Məhz bu, qızılın mantiyadan maqmaya keçməsini təşviq edir, sonra isə səthə çıxır.

Alimlər bu prosesdə subduksiya zonalarının mühüm rolunu da qeyd ediblər. Bunlar okean plitələrinin kontinental plitələrin altına endiyi zonalardır. Onlar təkcə vulkan püskürmələrinə səbəb olmur, həm də zəngin qızıl yataqlarının mənbəyinə çevrilirlər. Belə zonalara misal olaraq Sakit Okean ətrafındakı vulkanik fəaliyyət bölgələrini göstərmək olar - Yeni Zelandiyadan Çiliyə qədər.

Tədqiqatın nəticələri qızıl yataqlarının əmələ gəlməsi prosesləri haqqında dəyərli məlumatlar verir. Əsərin müəlliflərinin fikrincə, onlar öz axtarışlarının səmərəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilərlər./hit.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:219
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 26 Dekabr 2024 21:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see304

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see295

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see292

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see288

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see287

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see284

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see274

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see272

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see266

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see265

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see245

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see238

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see236

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see235

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see232

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see226

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see225

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see223

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see221
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri