Icma.az
close
up
RU
Alimlər qızıl yataqlarının əmələ gəlməsinin sirrini açdı

Alimlər qızıl yataqlarının əmələ gəlməsinin sirrini açdı

Icma.az, News24 portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu qızıl yataqlarının əmələ gəlməsinə işıq salan yeni qızıl və kükürd birləşməsini kəşf edib. 

News24.az xəbər verir ki, araşdırma "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS) jurnalında dərc olunub.

Sakit Okean Atəş Halqasında yerləşən vulkan filizlərinin tərkibində olan qızıl maqmatik proseslər nəticəsində mantiyadan Yer səthinə qalxır. Lakin uzun müddət alimlər bunun necə baş verdiyini dəqiq izah edə bilməyiblər. İndi, ədədi termodinamik modelləşdirmədən istifadə edərək, tədqiqatçılar nəhayət bu suala cavab verə biliblər. Qızılın Yerin bağırsaqlarından çıxan maqmada hansı şəraitdə cəmləşdiyini öyrəniblər.

Modelin yaradılması üçün müxtəlif təzyiq və temperaturlarda laboratoriya təcrübələri aparılıb. Daha sonra əldə edilən məlumatlar real dünya şəraiti ilə müqayisə edilib. Bu üsul bizə bu prosesdə əsas rol oynayan maddə olan qızıl trisulfidin mövcudluğunu təsdiq etməyə imkan verib. Tədqiqatın müəlliflərindən biri olan professor Adam Saymonun sözlərinə görə, bu birləşmə aktiv vulkanların altında 50-80 kilometr dərinlikdə əmələ gəlir. Məhz bu, qızılın mantiyadan maqmaya keçməsini təşviq edir, sonra isə səthə çıxır.

Alimlər bu prosesdə subduksiya zonalarının mühüm rolunu da qeyd ediblər. Bunlar okean plitələrinin kontinental plitələrin altına endiyi zonalardır. Onlar təkcə vulkan püskürmələrinə səbəb olmur, həm də zəngin qızıl yataqlarının mənbəyinə çevrilirlər. Belə zonalara misal olaraq Sakit Okean ətrafındakı vulkanik fəaliyyət bölgələrini göstərmək olar - Yeni Zelandiyadan Çiliyə qədər.

Tədqiqatın nəticələri qızıl yataqlarının əmələ gəlməsi prosesləri haqqında dəyərli məlumatlar verir. Əsərin müəlliflərinin fikrincə, onlar öz axtarışlarının səmərəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilərlər./hit.az

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:264
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 26 Dekabr 2024 21:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see319

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see310

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see307

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see298

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see289

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see277

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see265

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see258

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see256

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see250

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see247

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see242

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see240

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see233

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see220

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see213

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see206

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see197

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri