Icma.az
close
up
RU
Alimlər ev itlərinin məlum olan ən qədim cinsini müəyyən etdi

Alimlər ev itlərinin məlum olan ən qədim cinsini müəyyən etdi

Icma.az bildirir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Qrenlandiya çəkmə iti "kimmik" öz ənənəvi işçi və xizək iti rolunu qoruyub saxlayan nadir cinslərdən biridir. Uzun əsrlər boyu aparılmış DNT analizləri göstərib ki, bu cins ev itləri arasında məlum olan ən qədim cinsdir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Independent" nəşri məlumat yayıb.

Əldə edilmiş nəticələr, həmçinin, bu it cinsinin regionun yerli xalqı olan inuitlərlə sıx bağlı olduğunu təsdiqləyir. Araşdırma "Science" jurnalında dərc olunub və inuitlərin miqrasiyası və Arktikaya uyğunlaşması tarixinə dair yeni imkanlar açır.

Tədqiqatçılar, o cümlədən Nuuk şəhərindəki İlisimatursarfik Universitetinin alimləri, son 800 ildə Qrenlandiyanın müxtəlif bölgələrindən toplanmış 90-dan çox itin genomunu analiz ediblər. Onlar həm qədim, həm də müasir itlərin məlumatlarını toplayaraq, bu nəticələri 1900-dən çox digər it genomu ilə müqayisə ediblər.

Maraqlıdır ki, alimlər "kimmik" cinsinin digər qədim Arktika itləri, məsələn, 3700 il yaşı olan Alyaska iti ilə birlikdə ayrı bir klada (genetik qrup) təşkil etdiyini aşkar ediblər. Xizək itləri Arktikada artıq 9500 ildən çoxdur ki, insan həyatında mühüm rol oynayır. Araşdırma göstərir ki, bir çox Arktika it cinsləri ya sıradan çıxıb, ya da digər cinslərlə qarışıb ev itinə çevriliblər. Lakin Qrenlandiyanın "kimmik" iti öz tarixi funksiyasını qorumağı bacarıb.

Alimlər müəyyən ediblər ki, Qrenlandiyadakı regional itlər arasında mövcud genetik fərqlər adanın yerli xalqlarının mədəni və dil fərqləri ilə üst-üstə düşür. Avropa müstəmləkəçiliyinə baxmayaraq, müasir "kimmik" itlərinin demək olar ki, Avropa mənşəyi yoxdur.

Bu fərq Qrenlandiyada itlərin ümumi izolyasiyası və son illərdə aparılan qoruma tədbirləri ilə izah olunur. Yeni nəticələr, bu qədim cinsin sürətli mədəni və iqlim dəyişiklikləri fonunda qorunması üçün vacib tövsiyələr verə bilər. Tədqiqatçılar qeyd edirlər:

"Kimmik" cinsi ilə bağlı məlumatlar, selektiv damazlıq və genetik qarışıqlığın səviyyələrini göstərir və bu nadir itlərin qorunmasına yönəlmiş düşünülmüş idarəetmə üçün əsas rol oynaya bilər. Bu kimi tədqiqatlar, paleogenomik analizlərin mədəni baxımdan əhəmiyyətli növlərin mühafizəsinə dair müasir müzakirələrə nə qədər töhfə verə biləcəyini nümayiş etdirir".

Alimlər hesab edirlər ki, bu məşhur it cinsinin genetik davamlılığı – minilliklər və böyük coğrafi məsafələrə baxmayaraq – inuitlərin Şimali Amerikanın Arktikası boyunca sürətli miqrasiyası nəzəriyyəsini dəstəkləyir. Tədqiqat həmçinin, Qrenlandiyaya iki ayrı it axınının olduğunu və insanların bu regiona düşündüyümüzdən daha əvvəl gəldiyini göstərən sübutlar ortaya qoyub.

Alimlər ümid edirlər ki, bu nəticələr ev heyvanlarının təkamülünə insan təsirini öyrənmək üçün yeni yollar aça bilər.

"Bu tədqiqatın nəticələri, regional populyasiyaların zamanla dəyişən genom sıraları əsasında, heyvanların lokal təkamülünü insan və ətraf mühit təsiri altında öyrənmək üçün gələcək tədqiqatlara əsas yaradır," deyə onlar bildiriblər.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:146
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 13 İyul 2025 17:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri