Icma.az
close
up
RU
Menu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Alimlər ev itlərinin məlum olan ən qədim cinsini müəyyən etdi

Alimlər ev itlərinin məlum olan ən qədim cinsini müəyyən etdi

Icma.az bildirir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Qrenlandiya çəkmə iti "kimmik" öz ənənəvi işçi və xizək iti rolunu qoruyub saxlayan nadir cinslərdən biridir. Uzun əsrlər boyu aparılmış DNT analizləri göstərib ki, bu cins ev itləri arasında məlum olan ən qədim cinsdir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Independent" nəşri məlumat yayıb.

Əldə edilmiş nəticələr, həmçinin, bu it cinsinin regionun yerli xalqı olan inuitlərlə sıx bağlı olduğunu təsdiqləyir. Araşdırma "Science" jurnalında dərc olunub və inuitlərin miqrasiyası və Arktikaya uyğunlaşması tarixinə dair yeni imkanlar açır.

Tədqiqatçılar, o cümlədən Nuuk şəhərindəki İlisimatursarfik Universitetinin alimləri, son 800 ildə Qrenlandiyanın müxtəlif bölgələrindən toplanmış 90-dan çox itin genomunu analiz ediblər. Onlar həm qədim, həm də müasir itlərin məlumatlarını toplayaraq, bu nəticələri 1900-dən çox digər it genomu ilə müqayisə ediblər.

Maraqlıdır ki, alimlər "kimmik" cinsinin digər qədim Arktika itləri, məsələn, 3700 il yaşı olan Alyaska iti ilə birlikdə ayrı bir klada (genetik qrup) təşkil etdiyini aşkar ediblər. Xizək itləri Arktikada artıq 9500 ildən çoxdur ki, insan həyatında mühüm rol oynayır. Araşdırma göstərir ki, bir çox Arktika it cinsləri ya sıradan çıxıb, ya da digər cinslərlə qarışıb ev itinə çevriliblər. Lakin Qrenlandiyanın "kimmik" iti öz tarixi funksiyasını qorumağı bacarıb.

Alimlər müəyyən ediblər ki, Qrenlandiyadakı regional itlər arasında mövcud genetik fərqlər adanın yerli xalqlarının mədəni və dil fərqləri ilə üst-üstə düşür. Avropa müstəmləkəçiliyinə baxmayaraq, müasir "kimmik" itlərinin demək olar ki, Avropa mənşəyi yoxdur.

Bu fərq Qrenlandiyada itlərin ümumi izolyasiyası və son illərdə aparılan qoruma tədbirləri ilə izah olunur. Yeni nəticələr, bu qədim cinsin sürətli mədəni və iqlim dəyişiklikləri fonunda qorunması üçün vacib tövsiyələr verə bilər. Tədqiqatçılar qeyd edirlər:

"Kimmik" cinsi ilə bağlı məlumatlar, selektiv damazlıq və genetik qarışıqlığın səviyyələrini göstərir və bu nadir itlərin qorunmasına yönəlmiş düşünülmüş idarəetmə üçün əsas rol oynaya bilər. Bu kimi tədqiqatlar, paleogenomik analizlərin mədəni baxımdan əhəmiyyətli növlərin mühafizəsinə dair müasir müzakirələrə nə qədər töhfə verə biləcəyini nümayiş etdirir".

Alimlər hesab edirlər ki, bu məşhur it cinsinin genetik davamlılığı – minilliklər və böyük coğrafi məsafələrə baxmayaraq – inuitlərin Şimali Amerikanın Arktikası boyunca sürətli miqrasiyası nəzəriyyəsini dəstəkləyir. Tədqiqat həmçinin, Qrenlandiyaya iki ayrı it axınının olduğunu və insanların bu regiona düşündüyümüzdən daha əvvəl gəldiyini göstərən sübutlar ortaya qoyub.

Alimlər ümid edirlər ki, bu nəticələr ev heyvanlarının təkamülünə insan təsirini öyrənmək üçün yeni yollar aça bilər.

"Bu tədqiqatın nəticələri, regional populyasiyaların zamanla dəyişən genom sıraları əsasında, heyvanların lokal təkamülünü insan və ətraf mühit təsiri altında öyrənmək üçün gələcək tədqiqatlara əsas yaradır," deyə onlar bildiriblər.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:163
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 13 İyul 2025 17:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see356

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see328

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see322

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see297

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see287

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see262

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see244

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see234

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see232

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see227

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see223

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see222

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see221

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see219

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see217

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see213

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see200

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see183

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri