Icma.az
close
up
RU
Alimlər ev itlərinin məlum olan ən qədim cinsini müəyyən etdi

Alimlər ev itlərinin məlum olan ən qədim cinsini müəyyən etdi

Icma.az bildirir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Qrenlandiya çəkmə iti "kimmik" öz ənənəvi işçi və xizək iti rolunu qoruyub saxlayan nadir cinslərdən biridir. Uzun əsrlər boyu aparılmış DNT analizləri göstərib ki, bu cins ev itləri arasında məlum olan ən qədim cinsdir. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Independent" nəşri məlumat yayıb.

Əldə edilmiş nəticələr, həmçinin, bu it cinsinin regionun yerli xalqı olan inuitlərlə sıx bağlı olduğunu təsdiqləyir. Araşdırma "Science" jurnalında dərc olunub və inuitlərin miqrasiyası və Arktikaya uyğunlaşması tarixinə dair yeni imkanlar açır.

Tədqiqatçılar, o cümlədən Nuuk şəhərindəki İlisimatursarfik Universitetinin alimləri, son 800 ildə Qrenlandiyanın müxtəlif bölgələrindən toplanmış 90-dan çox itin genomunu analiz ediblər. Onlar həm qədim, həm də müasir itlərin məlumatlarını toplayaraq, bu nəticələri 1900-dən çox digər it genomu ilə müqayisə ediblər.

Maraqlıdır ki, alimlər "kimmik" cinsinin digər qədim Arktika itləri, məsələn, 3700 il yaşı olan Alyaska iti ilə birlikdə ayrı bir klada (genetik qrup) təşkil etdiyini aşkar ediblər. Xizək itləri Arktikada artıq 9500 ildən çoxdur ki, insan həyatında mühüm rol oynayır. Araşdırma göstərir ki, bir çox Arktika it cinsləri ya sıradan çıxıb, ya da digər cinslərlə qarışıb ev itinə çevriliblər. Lakin Qrenlandiyanın "kimmik" iti öz tarixi funksiyasını qorumağı bacarıb.

Alimlər müəyyən ediblər ki, Qrenlandiyadakı regional itlər arasında mövcud genetik fərqlər adanın yerli xalqlarının mədəni və dil fərqləri ilə üst-üstə düşür. Avropa müstəmləkəçiliyinə baxmayaraq, müasir "kimmik" itlərinin demək olar ki, Avropa mənşəyi yoxdur.

Bu fərq Qrenlandiyada itlərin ümumi izolyasiyası və son illərdə aparılan qoruma tədbirləri ilə izah olunur. Yeni nəticələr, bu qədim cinsin sürətli mədəni və iqlim dəyişiklikləri fonunda qorunması üçün vacib tövsiyələr verə bilər. Tədqiqatçılar qeyd edirlər:

"Kimmik" cinsi ilə bağlı məlumatlar, selektiv damazlıq və genetik qarışıqlığın səviyyələrini göstərir və bu nadir itlərin qorunmasına yönəlmiş düşünülmüş idarəetmə üçün əsas rol oynaya bilər. Bu kimi tədqiqatlar, paleogenomik analizlərin mədəni baxımdan əhəmiyyətli növlərin mühafizəsinə dair müasir müzakirələrə nə qədər töhfə verə biləcəyini nümayiş etdirir".

Alimlər hesab edirlər ki, bu məşhur it cinsinin genetik davamlılığı – minilliklər və böyük coğrafi məsafələrə baxmayaraq – inuitlərin Şimali Amerikanın Arktikası boyunca sürətli miqrasiyası nəzəriyyəsini dəstəkləyir. Tədqiqat həmçinin, Qrenlandiyaya iki ayrı it axınının olduğunu və insanların bu regiona düşündüyümüzdən daha əvvəl gəldiyini göstərən sübutlar ortaya qoyub.

Alimlər ümid edirlər ki, bu nəticələr ev heyvanlarının təkamülünə insan təsirini öyrənmək üçün yeni yollar aça bilər.

"Bu tədqiqatın nəticələri, regional populyasiyaların zamanla dəyişən genom sıraları əsasında, heyvanların lokal təkamülünü insan və ətraf mühit təsiri altında öyrənmək üçün gələcək tədqiqatlara əsas yaradır," deyə onlar bildiriblər.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:171
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 13 İyul 2025 17:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri