Alimlər ilk dəfə yeni nəsli geniş miqyasda təsvir etdilər...

...Anna Freud xeyriyyə təşkilatı və London Universitet Kollecinin (UCL) Britaniyalı tədqiqatçıları “2020-ci illərdə artım” layihəsinin ilkin nəticələrini dərc ediblər.

Bu, COVID-19 pandemiyasından bəri İngiltərədə yeniyetmələr üzərində aparılan ilk hərtərəfli uzunmüddətli tədqiqatdır: ailənin, məktəbin, həmyaşıdların və rəqəmsal mühitin onların həyatına necə təsir etdiyini anlamaq üçün 12-13 yaş və yuxarı məktəblilərin bir nəslini izləyir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, tədqiqat GOV.UK portalında dərc edilib.

İlk dalğada təxminən 8 min yeniyetmə, onların valideynləri və müəllimləri iştirak edib.

Nümunə İngiltərədəki səkkizinci sinif şagirdlərini təmsil edir: məlumatlar 2025-ci ildə toplanıb və sorğulara akademik nailiyyətlər və davamiyyətlə bağlı koqnitiv testlər və inzibati qeydlər əlavə edilib.

Müəlliflər əvvəlkilərdən əhəmiyyətli dərəcədə fərqli şəraitdə böyüyən bir nəsli təsvir edirlər: pandemiya fonunda, smartfonların və sosial şəbəkələrin geniş istifadəsi, əqli sağlamlıqla bağlı artan narahatlıq və davamlı sosial bərabərsizlik...

Yeniyetmələrin əksəriyyəti ailə və dostlarla müsbət münasibətlər, həyatdan ümumi məmnunluq və orta məktəbə nisbətən uğurlu keçid barədə məlumat verirlər.

Lakin, artıq orta məktəbin başlanğıcında sabit fərqlər göz qabağındadır: aztəminatlı ailələrdən olan uşaqlar və xüsusi təhsil ehtiyacları olan yeniyetmələr öyrənmə çətinlikləri və psixoloji problemlərlə daha çox üzləşirlər.

Bəli, hər dördüncü yeniyetmədə ehtimal olunan əqli pozğunluq var. Aztəminatlı ailələrdən olan şagirdlər arasında bu göstərici 36 faizə, xüsusi təhsil ehtiyacları olan uşaqlar arasında isə 54 faizə çatır.

Demək olar ki, hər beş nəfərdən biri sistematik olaraq dərsləri buraxır və üçdə birindən çoxu özünü məktəb komandasının bir hissəsi kimi hiss etmir.

Hesabatda rəqəmsal həyata xüsusi diqqət yetirilir: həmyaşıdları ilə onlayn ünsiyyət adi hala çevrilib və üz-üzə görüşlərdən daha tez-tez baş verir.

Orta hesabla qızlar oğlanlara nisbətən sosial şəbəkələrdə daha çox vaxt keçirirlər.

Pandemiya da iz buraxıb: valideynlərin sözlərinə görə, bəzi yeniyetmələr, xüsusən də həssas qruplardan olanlar, COVID dövründə təhsillərində geri qalıblar və sosial münasibətlərdə çətinliklərlə üzləşiblər.

Valideynlərin universitetlə bağlı gözləntiləri yüksək olaraq qalıb, lakin uşağın xüsusi təhsil ehtiyacları olan ailələrdə bu gözləntilər nəzərəçarpacaq dərəcədə aşağıdır.

Tədqiqatların sonrakı dalğaları yoxsul və varlı ailələrdən olan uşaqlar arasındakı fərqlərin artıb-azalmadığını və ya sabit qalıb-qalmadığını göstərəcək.

Bu, siyasətçilərə və məktəblərə məktəblilərin harada və nə vaxt dəstəyə ehtiyacı olduğunu anlamağa kömək etməlidir.

Əli Babayev