Icma.az
close
up
RU
Alimlər siçanın ən detallı virtual beynini yaradıblar: 9 milyon neyron bir yerdə işləyir

Alimlər siçanın ən detallı virtual beynini yaradıblar: 9 milyon neyron bir yerdə işləyir

Xalq qazeti saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Yaponiyanın Fugaku superkompüterində siçan beyninin indiyə qədər hazırlanmış ən geniş və dəqiq modeli işə salınıb. Bu virtual beyində 9 milyon neyron və 26 milyard sinaps (Sinaps — iki neyronun (sinir hüceyrəsinin) bir-biri ilə əlaqə saxladığı nöqtədir. Yəni beynimizdə informasiyanın bir hüceyrədən digərinə ötürüldüyü “keçid məntəqəsi”dir- red.) real vaxtda fəaliyyət göstərir. Layihə SC25 konfransında təqdim olunub.

ABŞ və Yaponiyadan olan tədqiqatçılar siçan beyninin 86 sahəsini eyni anda modelləşdirə biliblər. Real siçan beynində 70 milyon neyron var, yeni model isə bunun təxminən 13 faizini əhatə edir. Buna baxmayaraq, alimlər artıq virtual beyin boyunca həyəcan dalğalarının necə yayıldığını müşahidə edə bilirlər.

Layihənin rəhbərlərindən Anton Arxipovun sözlərinə görə, bu nailiyyət göstərir ki, daha böyük,- hətta insan beyninin,- rəqəmsal modeli gələcəkdə tam mümkündür.

Virtual beyin tədqiqatçılara imkan verir ki:

beyin dalğalarının necə sinxronlaşdığını, yarımkürələrin necə əlaqə saxladığını, diqqət və idrak proseslərinin necə işləndiyini araşdırsınlar.

Ən önəmlisi isə odur ki, alimlər burada istənilən neyronu “söndürüb-yandıra” bilir. Bu, epilepsiya, şüur pozuntuları və neyrodegenerativ xəstəlikləri heyvanlara müdaxilə etmədən öyrənməyə şərait yaradır.

Komanda indi siçan beyninin (70–100 milyon neyron) simulyasiyası üzərində işləyir. Uzunmüddətli məqsəd isə insan beyninin virtual modelidir. Bunun üçün daha güclü superkompüterlər 2027–2030-cu illərdə hazır olacaq.

Beləliklə, Fugaku superkompüteri üzərində yaradılan yeni model elm tarixində siçan beyninin ən dəqiq və işçi simulyasiyasıdır. Bu texnologiya yaxın illərdə həm tibb, həm də neyroelmə böyük sıçrayış vəd edir.

Hazırladı:

S.ELAY

XQ

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:127
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 11 Dekabr 2025 19:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see397

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see375

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see361

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see331

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see301

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see282

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see276

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see271

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see269

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see262

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see243

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see242

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see236

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see235

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see230

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see216

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see212

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see210

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri