Icma.az
close
up
RU
Alimlər tarixin xronologiyasını pozan 2000 illik kompüter in sirrini açdı

Alimlər tarixin xronologiyasını pozan 2000 illik kompüter in sirrini açdı

Qaynarinfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Arxeoloji tapıntı olan korroziyaya uğramış qədim "kompüter” müasir dövrün hesablama texnologiyalarının inkişafı ilə bağlı təsəvvürləri belə şübhə altına alır. Alimlər bu cihazın əsas sirrinə bir addım daha yaxınlaşıblar. 

Qaynarifno xəbər verir ki, bu barədə "Daily Galaxy” yazır.

Bildirilir ki, 2024-cü ildə Qlazqo Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan tədqiqat Antikitera mexanizminə marağı yenidən artırıb. Bu cihaz 1901-ci ildə Yunanıstanın Antikitera adası yaxınlığında batmış qədim gəmidən tapılıb. Mexanizm e.ə. I əsrin əvvəllərinə aid edilir.

Mürəkkəb dişli çarxlar və göstəricilər sistemi onun funksiyasının qədim dövr üçün gözləniləndən xeyli daha inkişaf etmiş olduğunu göstərir. Bu qurğu ilk məlum analoq kompüter hesab olunur.

Alimlər uzun müddətdir bu mexanizmin səma hadisələrini izləmək üçün istifadə olunduğunu düşünürlər, lakin onun dəqiq funksiyası mübahisəli olaraq qalır. Quruluşu bir-biri ilə əlaqəli tunc dişlilərdən ibarətdir və ehtimal olunur ki, astronomik dövrləri modelləşdirib.

Yeni irəliləyiş Qrem Voan və Cozef Beylin qeyri-ənənəvi elmi metodlardan istifadə etməsi ilə əldə olunub. Onlar Bayes təhlili və qravitasiya dalğalarının aşkarlanması üçün hazırlanmış metodları arxeoloji məlumatlara tətbiq ediblər.

Tədqiqatın mərkəzində mexanizmin "təqvim halqası” adlanan hissəsi dayanıb. Təhlil göstərib ki, bu hissədə 354–355 dəlik ola bilər ki, bu da ay təqviminin müddətinə uyğundur.

"Əvvəlki araşdırmalar təqvim halqasının ay təqvimi ilə bağlı ola biləcəyini irəli sürürdü, lakin tətbiq etdiyimiz ikili metod bu ehtimalı xeyli gücləndirdi. Bu, Antikitera mexanizminə və qədim yunan ustalarının dəqiqliyinə baxışımı dəyişdi”, deyə Beyli bildirib.

Maraqlı məqamlardan biri də mexanizmin son dərəcə yüksək dəqiqliklə hazırlanmasıdır. Dəliklər təxminən 77,1 millimetrlik radiusda yerləşdirilib və aralarındakı məsafə cəmi 0,028 millimetr təşkil edib. Bu isə dövrün texniki imkanları ilə bağlı təsəvvürləri dəyişir.

Tədqiqat "Clickspring” adlı YouTube kanalının müəllifi Kris Budiselik tərəfindən aparılan bərpa cəhdlərindən ilham alıb. O, mexanizmin surətini yaratmağa çalışaraq onun quruluşunu araşdırıb.

Voan bildirib ki, Budiselik tərəfindən aparılan bu təcrübələr onların daha dərin araşdırma aparmasına səbəb olub.

Alimlər həmçinin qeyd ediblər ki, bu tapıntı Yer kürəsinin okean dibi altında "qızıl istehsalı” ilə bağlı yeni geoloji tədqiqatlarla da müqayisə edilir. Vulkanik ada qövsləri və subduksiya zonalarında gedən proseslərin təbii "qızıl laboratoriyası” yaratdığı bildirilir.

Vulkanik ada qövsləri bir plitənin digərinin altına batdığı zonalarda formalaşır və bu ərazilər çox vaxt qızılla zəngin olur. GEOMAR adına Helmhots Okean Tədqiqatları Mərkəzinin alimi Kristian Timmin rəhbərlik etdiyi qrup bu proseslə bağlı yeni detalları üzə çıxarıb.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:155
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 11 Aprel 2026 22:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see343

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see330

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see315

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see308

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see285

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see272

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see267

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see250

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see238

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see231

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see230

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see226

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see218

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see214

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see213

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see211

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see204

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see202

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri