Icma.az
close
up
RU
Alimlər xəbərdarlıq edir: Bu qidalar sizi aylarla tez qocaldır

Alimlər xəbərdarlıq edir: Bu qidalar sizi aylarla tez qocaldır

Olke.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Son illərdə hər kəs gənc qalmağın yollarına fokuslanıb. Çünki artıq dünya daha sürətlə qocalır.

Dünyanın ən sürətli yaşlandıran yeməyi konkret bir yemək adı ilə deyil, tibbdə “Ultra Emal Olunmuş Qidalar” (UPQ) kateqoriyası ilə təsdiqlənib. Son illərdə aparılan genişmiqyaslı araşdırmalar bu qidaların bioloji yaşımızı təqvim yaşımızdan xeyli irəli apardığını elmi faktlarla sübut edir.

Ölkə.az dünyanın ən sürətli yaşlandıran qidaları və yeməklərini təqdim edir:

2024 və 2025-ci illərdə yayımlanan (Monash Universiteti və American Journal of Clinical Nutrition kimi mənbələrdə) araşdırma nəticələri ultra emal olunmuş qida istehlakı ilə bioloji qocalma arasındakı əlaqəni bu rəqəmlərlə izah edir:

10% Qaydası: Gündəlik qidalanmanızda ultra emal olunmuş qidaların payını hər 10% artırdıqda, bioloji yaşınız xronoloji yaşınızdan orta hesabla 2,4 ay daha çox fərqlənir.

Telomerlərin qısalması: İspaniyada aparılan araşdırma göstərib ki, gündə 3 porsiyadan çox emal olunmuş qida qəbul edənlərin DNT-də “qocalıq saatı” sayılan telomerləri daha qısadır. Qısa telomerlər hüceyrələrin artıq yenilənə bilməməsi deməkdir.

Araşdırmalara görə qocalma prosesini “işıq sürətinə” çatdıran əsas qidalar bunlardır:

Nitratlı emal olunmuş ətlər (salam, sosis): Tərkibindəki yüksək natrium və qoruyucular dəridəki kollageni parçalayaraq erkən sallanmalara və daxili orqanlarda iltihaba səbəb olur.

Trans yağlı qızartmalar: Kartof qızartması kimi yüksək temperaturda yağda bişən qidalar bədəndə AGEs (İrəliləmiş Qlikasiya Son Məhsulları) adlı maddələr yaradır. Bu maddələr dərinin elastikliyini birbaşa azaldır.

Şəkərli qazlı içkilər: Təkcə çəki artırmır; hüceyrə səviyyəsində qocalmanı demək olar ki, siqaret çəkməklə eyni sürətdə sürətləndirir.

Hazır paket qəlyanaltılar: Tərkibindəki emulqatorlar və süni dadlandırıcılar bağırsaq mikrobiotasını pozaraq “iltihabi qocalma” (inflammaging) prosesini başladır.

Bu qidaların bizi sürətlə qocaltmasının arxasında iki əsas mexanizm dayanır:

Qlikasiya: Şəkərin zülalı “karamelizə etməsi” kimi, bədənimizdəki kollagen də şəkərlə birləşəndə sərtləşir və qırılır. Nəticə: dərin qırışlar.

Oksidativ stress: Emal olunmuş qidalar orqanizmdə sərbəst radikalların yaranmasını artırır; bu isə hüceyrələrin “paslanması” deməkdir.

Araşdırmalar göstərir ki, bu qidaların yerinə Aralıq dənizi tipli qidalanmaya (zeytun yağı, paxlalılar, təzə tərəvəzlər) keçildikdə bioloji qocalma sürəti azaldıla və hətta hüceyrə səviyyəsində bərpa prosesi başlaya bilər.

Xülasə: Dünyanın ən sürətli yaşlandıran yeməyi – tərkibində təbii heç bir komponent qalmamış, tamamilə fabrik proseslərindən keçmiş “praktik” hazır yeməklərdir.

Həmidə İbrahimova

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:129
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 16 Fevral 2026 16:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see329

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see328

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see324

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see319

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see304

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see302

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see287

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see280

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see279

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see278

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see273

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see263

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see261

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see261

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see249

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see248

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see245

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see228

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see222
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri