Icma.az
close
up
RU
Alimlərdən COP30 ərəfəsində xəbərdarlıq: iqlim üzrə dönüş nöqtəsi arxada qalıb

Alimlərdən COP30 ərəfəsində xəbərdarlıq: iqlim üzrə dönüş nöqtəsi arxada qalıb

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumat yayır.

Bakı, 13 oktyabr, AZƏRTAC

Qlobal istiləşmə təhlükəli hədləri gözlənildiyindən tez keçir və bütün dünyada mərcan rifləri artıq geri dönməz dərəcədə azalma vəziyyətindədir. Bu, bazar ertəsi alimlərin iqlimlə bağlı ekosistemin çökməsində ilk “dönüş nöqtəsi” adlandırdıqları fenomeni bir daha təsdiq edir.

AZƏRTAC “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, dünyanın hər yerindən 160 tədqiqatçı tərəfindən tərtib edilmiş və geriyə dönüşün olmadığı nöqtələri qiymətləndirmək üçün təməl elmi nailiyyətləri ümumiləşdirən “Qlobal dönüş məqamları” adlı hesabatda yer alan xəbərdarlıq bu il Braziliyanın Amazon tropik meşələrinin kənarında keçiriləcək COP30 iqlim sammitindən bir neçə həftə əvvələ təsadüf edir.

Hesabatda bildirilir ki, meşələrin qırılma sürətinə əsasən, orta qlobal temperatur Selsi üzrə 1,5 dərəcəni keçərsə, həmin tropik meşə sistemi yox olmaq riski ilə üzləşəcək. Amazon üçün proqnozlaşdırılan hədd aşağıya doğru yenidən müəyyən edilib.

Narahatlıq doğuran məqamlardan biri də odur ki, temperaturun yüksəlməyə davam edəcəyi təqdirdə Şimali Avropada mülayim qışı təmin edən əsas okean cərəyanının, Atlantik Meridional Dövriyyənin (AMOC) pozulması təhlükəsi yarana bilər.

“Təəssüf ki, hazırda iqlim və biosferdə dəyişikliklər sürətlə baş verir”, -deyə hesabatın aparıcı müəllifi Exeter Universitetinin ekologiya üzrə alimi Tim Lenton qeyd edib. O, iqlim dəyişikliyinə ən çox cavabdeh olan qazıntı yanacaqlarından tədricən uzaqlaşmada müsbət irəliləyiş olduğunu qeyd edib. Məsələn, “Ember” qeyri-kommersiya analitik mərkəzinin məlumatına görə, bu il ilk dəfə olaraq bərpaolunan enerji mənbələri hesabına kömürdən daha çox elektrik enerjisi istehsal edilib.

Noyabrda keçiriləcək COP30 konfransında alimlər ölkələri qlobal istiləşməyə töhfə verən karbon emissiyalarını azaltmağa çalışmağa çağırıblar.

Alimləri təbiətdə dəyişikliklərin daha sürətlə baş verməsi təəccübləndirir: BMT və Aİ-nin elmi agentliklərinin məlumatına görə, orta qlobal temperatur sənayedən əvvəlki orta göstərici ilə müqayisədə artıq 1,3-1,4 dərəcə Selsi artıb. Son iki il müşahidələr tarixində ən isti il olub, Belə ki, dənizin isti dalğaları planetin riflərinin 84%-nin ağarmasına və bəzi hallarda ölməsinə səbəb olub. Mərcan rifləri dəniz həyatının təxminən dörddəbirini dəstəkləyir.

Alimlər vurğulayıblar ki, mərcanları bərpa etmək üçün dünya iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə səylərini kəskin şəkildə artırmalıdır ki, temperaturu sənayedən əvvəlki orta göstəricidən cəmi 1 dərəcə Selsi aşağı salsın.

Avstraliyadakı CSIRO İqlim Elmləri Mərkəzinin baş elmi işçisi Pep Kanadell bildirib: “Yeni hesabat açıq şəkildə göstərir ki, iqlim dəyişikliyinin mənfi təsirlərinin miqyası və fəsadları ildən-ilə artır”.

Milli siyasətlərə əsasən, bu əsrdə dünyada təxminən 3,1 dərəcə istiləşmə gözlənilir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:224
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 13 Oktyabr 2025 11:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see306

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see298

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see263

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see246

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see245

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see242

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see235

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see228

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see228

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see221

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see204

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see203

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see202

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see201

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see196

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see195

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see193

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see187

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see185

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri