Icma.az
close
up
RU
Alimləri təəccübləndirən kəşf: İnsanın qlobal iqlimə ilk müdaxiləsi nə vaxt olub?

Alimləri təəccübləndirən kəşf: İnsanın qlobal iqlimə ilk müdaxiləsi nə vaxt olub?

Qaynarinfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

ABŞ və Böyük Britaniyadan olan beynəlxalq iqlimşünaslar qrupu insanların Yer atmosferinin yuxarı təbəqəsi olan stratosferaya təsirinin gözləniləndən xeyli əvvəl başladığını müəyyən edib. Yeni tədqiqata görə, antropogen təsirin ilk əlamətləri 1885-ci ildə - müasir iqlim müşahidə alətlərindən çox əvvəl meydana çıxıb. 

Qayanrinfo xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Proceedings of the National Academy of Sciences" (PNAS) jurnalında dərc olunub.

Alimlər tarixi məlumatları, iqlim modellərini və müasir nəzəriyyələri birləşdirən kompleks yanaşmadan istifadə ediblər. Onlar müəyyən ediblər ki, stratosferanın soyuması – insan təsirinin əsas göstəricisi – sənaye inqilabının başlanmasından cəmi 25 il sonra artıq müşahidə olunmağa başlayıb. Bu dövrdə avtomobillərin geniş yayılmasından əvvəl əsas çirkləndirici mənbələr kimi kömür və odunla isitmə və istehsal prosesi ön planda olub.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, stratosfer iqlimşünaslar üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır, çünki onun temperatur dəyişiklikləri troposferlə müqayisədə təbii dəyişkənliyə daha az məruz qalır. Bu xüsusiyyət stratosferanı uzunmüddətli iqlim tendensiyalarını daha dəqiq əks etdirən "iqlim termometri”nə çevirir.

Əldə edilən nəticələr insan fəaliyyətinin atmosferə təsirinin başlama vaxtını yenidən dəyərləndirməyə əsas verir və iqlim dəyişikliyinin son onilliklərə yox, əsrlərlə davam edən bir proses olduğunu sübut edir.

Kəşf eyni zamanda stratosfer məlumatlarının iqlim monitorinqi üçün etibarlılığını təsdiqləyir və sənayeləşmədən əvvəlki emissiyaların belə uzunmüddətli təsirə malik olduğunu göstərir.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:123
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 19 İyun 2025 01:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see311

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see308

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see306

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see305

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see296

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see291

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see287

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see262

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see258

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see254

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see251

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see251

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see249

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see240

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see238

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see237

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see236

Hesablama Palatasından inflyasiya ilə bağlı proqnoz: Bahalaşma davam edəcək

14 Noyabr 2026 13:59see207

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri