Alman mətbuatı yazdı: Tramp 4 dəfə zəng etdi, Modi telefonu açmadı

Almaniyanın aparıcı qəzetlərindən biri olan "Frankfurter Allgemeine Zeitung"un (FAZ) məlumatına görə, Hindistanın Baş naziri Narendra Modi son həftələrdə ABŞ Prezidenti Donald Trampdan gələn dörd telefon zənginə cavab verməkdən imtina edib.

FAZ yazır ki, Modinin bu addımı həm ABŞ-nin Hindistanı Rusiyadan neft idxalını dayandırmağa məcbur etmək cəhdlərinə qarşı duyduğu “narazılığın”, həm də “ehtiyatlı yanaşmanın” göstəricisi kimi dəyərləndirilir.

Sherg.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, telefon zəngləri iki ölkə arasında böyük ticarət gərginliyi fonunda baş verib. Tramp administrasiyası Hindistanın Rusiyadan neft almasına cavab olaraq Hindistan məhsullarına 50 faiz gömrük rüsumu tətbiq edib. Bu göstərici Braziliyadan başqa heç bir ölkəyə tətbiq olunmamış ən yüksək səviyyədir.

Eyni dövrdə Yeni Dehli rəhbərliyi endirimli Rus nefti alımlarını artırıb ki, bu da Vaşinqtonun reaksiyasını daha da sərtləşdirib.

FAZ qeyd edir ki, Modinin Trampın zənglərindən yayınması qəfil reaksiya yox, şüurlu bir strategiyadır. Qəzetin şərhinə görə, “Modinin məqsədi, Trampın xarakterik danışıqlar üslubunun içinə çəkilməmək idi.” 

Tramp daha əvvəl ortada rəsmi saziş olmadan ictimaiyyətə ticarət razılaşması elan etmişdi. Bunun ən diqqətçəkən nümunəsi, Vyetnamla “razılaşma əldə etdik” açıqlaması olmuş, lakin sonradan belə bir sazişin mövcud olmadığı üzə çıxmışdı. FAZ yazır: “Modi eyni tələyə düşmək istəmir.”

Nyu-Yorkdakı "The New School" universitetində Hindistan-Çin İnstitutunun həmsədri olan siyasi analitik Mark Freyzer bildirib ki, ABŞ-nin Hindistanı Çini əhatəyə alma strategiyası da bu prosesdə uğursuzluğa düçar olub. Freyzerə görə, “Hindistan heç vaxt ABŞ-nin tərəfində Çinə qarşı mövqe tutmağı öhdəsinə götürməyib.”

İki ölkə arasında münasibətləri daha da gərginləşdirən başqa hadisələr də yaşanıb: Tramp ailəsinin Dehli yaxınlığında tikdirdiyi lüks göydələn layihəsi etirazla qarşılanıb, Trampın Hindistan-Pakistan atəşkəsində rol oynadığını iddia edən açıqlamaları isə Yeni Dehli tərəfindən sərt şəkildə rədd edilib. ABŞ Prezidentinin Pakistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargah rəisini Oval ofisdə qəbul etməsi də Hindistan tərəfindən açıq təxribat kimi qiymətləndirilib.

İki lider arasında son təsdiqlənmiş əlaqə 17 iyunda baş tutub. Trampın təşəbbüsü ilə reallaşan telefon danışığı Pahalgamdakı hücumlar və Hindistanın başladığı Sindur əməliyyatından sonrakı dövrə təsadüf edib. Bu görüşdə Modi açıq şəkildə bildirib ki, Hindistan-Pakistan atəşkəsində ABŞ-nin heç bir vasitəçiliyi olmayıb, danışıqlar Pakistanın təşəbbüsü ilə iki ölkə arasında birbaşa aparılıb. Hindistan Xarici İşlər Nazirliyi də belə məsələlərdə Hindistanın heç vaxt üçüncü tərəfin vasitəçiliyini qəbul etməyəcəyini təkrar vurğulayıb.

FAZ yazır ki, bu hadisələr Hindistanın xarici siyasətində daha geniş bir yenidən qurmaya işarə edir. Yeni Dehli yalnız ABŞ xəttinə bağlı qalmaq əvəzinə, Çin və Rusiya kimi ölkələrlə də əlaqələrini səssizcə gücləndirir. Qəzet bildirir ki, bu yönüm Hindistanın yaxın günlərdə Çinin Tyanjin şəhərində keçiriləcək Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı (ŞƏT) sammitində iştirakı ilə də üst-üstə düşür.