Icma.az
close
up
RU
Alplarda qlobal istiləşmənin yeni təhlükəli təzahürü müşahidə olundu

Alplarda qlobal istiləşmənin yeni təhlükəli təzahürü müşahidə olundu

Icma.az, Qaynarinfo saytına istinadən bildirir.

Cənubi Avropanın "əbədi qarı” ilə tanınan məşhur İsveçrə buzlaqları sürətlə məhv olur və elm adamları bu prosesi "qəribə və təhlükəli” adlandırırlar. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "The Independent” nəşrinin yazdığına görə, buzlaqların hazırkı vəziyyəti qlobal istiləşmənin Alplarda yeni və narahatedici təzahürünü ortaya çıxarıb.

Son həftələrdə buzlaqların zəifləməsi konkret nəticələrə səbəb olub. Alp dağlarının bir zirvəsində baş verən sürüşmə nəticəsində Bllatten kəndi su altında qalıb. Hadisəyə səbəb kimi, zirvədəki daş kütləsini saxlayan buzlağın artıq qoruyucu baryer funksiyasını yerinə yetirə bilməyəcək qədər zəifləməsi göstərilir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, İsveçrə buzlaqlarının geri çəkilməsi təxminən 170 ildir davam edir, lakin 1980-ci illərdən bu proses sabit hal alıb. Son illər – xüsusilə 2022 və 2023-cü illər isə buzlaqlar üçün ən fəlakətli dövrlər olub.

Adətən "sağlam” buzlaq yüksəkliyə yağan qarla kütlə qazanır, bu kütlə dağ yamacları ilə aşağıya doğru hərəkət edir və orada yavaş-yavaş əriyir. Qlobal istiləşmə bu tarazlığı pozur: ərimə sürətlənir və qar xəttinin səviyyəsi yüksəlir. Nəticədə, buzlaq olduğu yerdəcə əriməyə başlayır və yuxarıdan gələn təzyiq azaldığı üçün hərəkətini dayandırır.

Bu proseslər buzlaq bədənində "açıq torpaqdan” ibarət "dəliklərin” əmələ gəlməsinə səbəb olur. Ekspertlər bildirirlər ki, bu hal buzlaqların özünü bərpa etmə qabiliyyətini məhdudlaşdırır və onların ümumi strukturunu zəiflədir.

"Bir neçə il əvvəl bu dəliklər bu qədər görünmürdü, amma indi onları daha tez-tez müşahidə edirik. Buzlaqlar getdikcə daha çox İsveçrə pendirini xatırladır – hər yerdə dəliklər var və bu dəliklər genişlənir. Bu, buzlaqlar üçün yaxşı əlamət deyil", deyə İsveçrə buzlaqlarının monitorinq qrupundan Mattyas Huss bildirib.

ABŞ-ın Pensilvaniya Universitetindən geoloq və buzlaq mütəxəssisi Riçard Elli isə bildirib ki, buzlaqların geri çəkilməsi kənd təsərrüfatı, balıqçılıq, içməli su ehtiyatları və hətta transsərhəd çaylar səbəbindən regional gərginliklərə səbəb ola bilər.

"Hazırda buzlaqlar yayda çayların axınını dəstəkləyir. Amma buzlaqlar tamamilə yoxa çıxdıqda, yalnız anormal dərəcədə az sulu axınlar qalacaq”, deyə Elli vurğulayıb.

İsveçrə üçün buzlaqların yox olması energetika sahəsində də ciddi itkilər yarada bilər. Alp ölkəsi elektrik enerjisinin böyük hissəsini göl və çaylar üzərində qurulmuş su elektrik stansiyalarından alır. Buzlaqların geniş şəkildə əriməsi bu enerji mənbələrini risk altına sala bilər.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 İyun 2025 07:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see352

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see337

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see322

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see317

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see292

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see279

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see276

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see258

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see240

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see230

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see222

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see219

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see217

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see217

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see215

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see215

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see208

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see203

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri