Icma.az
close
up
RU
Alplarda qlobal istiləşmənin yeni təhlükəli təzahürü müşahidə olundu

Alplarda qlobal istiləşmənin yeni təhlükəli təzahürü müşahidə olundu

Icma.az, Qaynarinfo saytına istinadən bildirir.

Cənubi Avropanın "əbədi qarı” ilə tanınan məşhur İsveçrə buzlaqları sürətlə məhv olur və elm adamları bu prosesi "qəribə və təhlükəli” adlandırırlar. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, "The Independent” nəşrinin yazdığına görə, buzlaqların hazırkı vəziyyəti qlobal istiləşmənin Alplarda yeni və narahatedici təzahürünü ortaya çıxarıb.

Son həftələrdə buzlaqların zəifləməsi konkret nəticələrə səbəb olub. Alp dağlarının bir zirvəsində baş verən sürüşmə nəticəsində Bllatten kəndi su altında qalıb. Hadisəyə səbəb kimi, zirvədəki daş kütləsini saxlayan buzlağın artıq qoruyucu baryer funksiyasını yerinə yetirə bilməyəcək qədər zəifləməsi göstərilir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, İsveçrə buzlaqlarının geri çəkilməsi təxminən 170 ildir davam edir, lakin 1980-ci illərdən bu proses sabit hal alıb. Son illər – xüsusilə 2022 və 2023-cü illər isə buzlaqlar üçün ən fəlakətli dövrlər olub.

Adətən "sağlam” buzlaq yüksəkliyə yağan qarla kütlə qazanır, bu kütlə dağ yamacları ilə aşağıya doğru hərəkət edir və orada yavaş-yavaş əriyir. Qlobal istiləşmə bu tarazlığı pozur: ərimə sürətlənir və qar xəttinin səviyyəsi yüksəlir. Nəticədə, buzlaq olduğu yerdəcə əriməyə başlayır və yuxarıdan gələn təzyiq azaldığı üçün hərəkətini dayandırır.

Bu proseslər buzlaq bədənində "açıq torpaqdan” ibarət "dəliklərin” əmələ gəlməsinə səbəb olur. Ekspertlər bildirirlər ki, bu hal buzlaqların özünü bərpa etmə qabiliyyətini məhdudlaşdırır və onların ümumi strukturunu zəiflədir.

"Bir neçə il əvvəl bu dəliklər bu qədər görünmürdü, amma indi onları daha tez-tez müşahidə edirik. Buzlaqlar getdikcə daha çox İsveçrə pendirini xatırladır – hər yerdə dəliklər var və bu dəliklər genişlənir. Bu, buzlaqlar üçün yaxşı əlamət deyil", deyə İsveçrə buzlaqlarının monitorinq qrupundan Mattyas Huss bildirib.

ABŞ-ın Pensilvaniya Universitetindən geoloq və buzlaq mütəxəssisi Riçard Elli isə bildirib ki, buzlaqların geri çəkilməsi kənd təsərrüfatı, balıqçılıq, içməli su ehtiyatları və hətta transsərhəd çaylar səbəbindən regional gərginliklərə səbəb ola bilər.

"Hazırda buzlaqlar yayda çayların axınını dəstəkləyir. Amma buzlaqlar tamamilə yoxa çıxdıqda, yalnız anormal dərəcədə az sulu axınlar qalacaq”, deyə Elli vurğulayıb.

İsveçrə üçün buzlaqların yox olması energetika sahəsində də ciddi itkilər yarada bilər. Alp ölkəsi elektrik enerjisinin böyük hissəsini göl və çaylar üzərində qurulmuş su elektrik stansiyalarından alır. Buzlaqların geniş şəkildə əriməsi bu enerji mənbələrini risk altına sala bilər.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:162
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 İyun 2025 07:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see401

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see388

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see317

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see311

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see297

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see287

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see274

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see268

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see267

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see254

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see237

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see236

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see231

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see230

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see229

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see227

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see224

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see217

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see217

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see196
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri