Amerikada insanlar özlərini radioaktiv su ilə müalicə edirlər..?

...1929-cu ildə amerikalı Uilyam Beyli öz ixtirası - “Raditor” adlı dərman vasitəsi ilə istənilən xəstəliyi müalicə edəcəyinə söz verdi.

Sızanaqlar, anemiya, artrit, alkoqolizm, astma - hər hansı bir patologiyanı düzəltməyə və hər hansı bir xəstəliyin öhdəsindən gəlməyə kömək edə bilər.

Bununla belə, dərmanın əsas tərkib hissəsi radium idi: radioaktiv izotop, təhlükələri ictimaiyyətə yalnız sonradan öyrənildi.

SİA-nın məlumatına görə,popsci.com portalı radioaktiv suyun hekayəsindən danışıb.

Əslində, 20-ci əsrin möcüzə dərmanı o qədər güclü bir zəhər idi ki, “Raditor”un boş şüşələri hətta 70 ildən çox müddət sonra radioaktiv təhlükəli hesab edildi.

Narkotikin ən məşhur qurbanının hekayəsi də məlumdur: 1927-ci ildə Pittsburqdan olan zəngin və tanınmış iş adamı Eben Byers qolunu sındırdı və həkimi ona “Raditor” tövsiyə etdi.

Növbəti beş il ərzində Byers iki radioaktiv izotopu olan təxminən 2800 unsiya (və ya təxminən 80 kiloqram) su qəbul etdi - radium 226 və radium 228.

Sahibkar 1932-ci ildə ağır radiasiya zəhərlənməsindən öldü; “Raditor” onun skeletini yemişdi. Byersin hekayəsi başlıqlara çevrildi və Federal Ticarət Komissiyasını “Raditor” reklamını qadağan etməyə məcbur etdi.

Lakin Bailey-nin məhsulu 20-ci əsrin ilk üç onilliyində radioaktiv izotopları ehtiva edən ABŞ-da tonlarla məşhur məhsullardan başqa, saysız-hesabsız radium əsaslı məhsullardan biri idi.

...Byersin öldürücü maddəni istehlakı aldatmağın nəticəsi deyildi; “Raditor”un hər şüşəsində qürurla "sertifikatlı radioaktiv su" yazısı var idi.

Sadəcə olaraq, sahibkar elmi bilik çatışmazlığının və istifadə olunmamış kommersiya bazarının kəsişməsinin qurbanı oldu. Pittsburqda yerləşən inkişaf etməkdə olan Amerika radium sənayesi perspektivli məhsula və elmi tərəqqidən üstün olan marketinq planına malik idi.

...Mari və Pierre Curie 1898-ci ildə radumu kəşf etdilər və yeni əsrin ilk on ilini filizdən element çıxarmaq üsullarını təkmilləşdirməyə sərf etdilər. 1914-cü ildə Standard Chemical radioaktiv suyun ilk müalicəsi üçün Amerika Tibb Assosiasiyasının xeyir-duasını uğurla aldı.

Elmi ictimaiyyət radium terapiyasının qanuniliyini tam qəbul etməsə də, bir çoxları izotopun həqiqətən də "həyatın qığılcımı" ola biləcəyini və onun tibbdə potensiala malik olduğunu fərz edirdi.

Bəs niyə olmasın? Radiasiyaya da əsaslanan rentgen şüaları o vaxta qədər artıq standart prosedura çevrilmişdi. Buna görə də, 1920-ci illərdə radium kremləri, məlhəmlər, toniklər, digər kosmetik vasitələr, hətta insanı "cavanlaşdırmağa" vəd edən iynələr də satın alına bilərdi.

Bu məhsullar həm nüfuzlu şirkətlər, həm də şarlatan qoşunları tərəfindən istehsal olunurdu.

Amerikalı istehlakçılar və tibb mütəxəssisləri bu maddədən fəal istifadə edirdilər.

Bəzi hesablamalara görə, Uilliam Bailey təxminən 400.000 şüşə “Raditor”u 1 dollara satdı - bugünkü məzənnə ilə o, təxminən 8 milyon dollar qazandı.

Lakin həkim bu sərvətin əvəzini çox baha ödədi.

Belə ki, o, 1949-cu ildə sidik kisəsi xərçəngindən öldü; 1970-ci ildə onun cəsədi eksqumasiya ediləndə və radiasiyaya görə sınaqdan keçirildikdə, mütəxəssislər ölümün səbəbinin böyük ehtimalla möcüzəli dərman olduğunu müəyyən etdilər. Nəticədə “Raditor” yalnız bir şeyi uğurla müalicə etdi: ABŞ-da radiumun populyarlığı.

Eben Byers və Nyu Cersi qızlarının radium saat fabrikində zəhərlənən faciəli hekayəsi ictimaiyyəti izotopun təhlükələrinə inandırdı və 1930-cu illərin sonunda qanunvericiləri radium qaydalarını təkmilləşdirməyə sövq etdi.

Nazlı Almuradova