Analitik: İsrail və Həmas həm atəşkəsdən yana çıxış edir, həm də silahı yerə qoymur

Fələstinin HAMAS hərəkatı Misirdən olan vasitəçilərlə danışıqlarda İsraillə Qəzzada atəşkəs haqqında razılaşmanın qüvvədə qalması ilə bağlı konsensus əldə edib. Bu barədə “The Jerusalem Post” nəşri yazıb. Bunun müqabilində əraziyə humanitar yardım və yanacağın idxalına icazə veriləcək. Qeyd edək ki, fevralın 10-da HAMAS-ın təmsilçiləri həmin ayın 15-də evlərinə qayıdacaq fələstinli girovların azadlığa buraxılması məsələsinin təxirə salındığını açıqlayıb. Buna səbəb kimi İsrail tərəfinin əldə olunan razılaşmaları pozduğu və bölgəyə humanitar yardımların vaxtında çatdırılmadığı göstərilib. Fevralın 11-də İsraillin Baş naziri Benyamin Netanyahu Qəzzada intensiv hərbi əməliyyatların bərpa oluna biləcəyini istisna etməyib. Bundan 4 gün sonra isə Qətərin xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdülrəhman al-Tani bildirib ki, tərəflər girovların azad edilməsi və atəşkəs barədə razılığa gəlib. Sənəddə razılaşmanın 42 gün davam edəcək birinci mərhələsində HAMAS-ın 33 İsrailli girovu rəsmi Təl-Əvivin saxladığı fələstinlilərlə mübadiləsini həyata keçirəcəyini açıqlayıb. Bu əsnada sonuncu mübadiləsi fevralın 8-də baş tutub.

Hərbi-siyasi ekspert Həşim Səhrablı “Sherg.az”a söyləyib ki, diqqət yetirilməli olduğumuz əsas məqam Qəzzada əldə edilmiş atəşkəs razılaşmasının bəzən pozulacağı, bəzən isə razılaşmaya əməl olunacağı ilə bağlı açıqlamaların verilməsidir:

“Bu isə normal haldır, çünki bölgədə o qədər qeyri-sabit status-kvo var ki, tərəflər hər zaman bütün ehtimalları dəyərləndirərək addımlar atırlar. Məsələn, İsrail hazırda düşünür ki, bölgədəki status-kvo onların maraqlarına uyğundur. Yəni onlar Həmasa ciddi ziyan vurublar, Qəzza zolağının böyük bir qismində üstünlüklərini qurublar və bölgədə faktiki dominantlıq edirlər. Digər tərəfdən indiki atəşkəs rejimində Həmas dağılmış və müəyyən qədər ciddi problemlərlə qarşılaşmış qüvvələrini yenidən vahid mərkəzə toplaya bilər. Ona görə daima bölgədə öz maraqlarına uyğun addımlar atırlar. Eyni zamanda Həmas tərəfi  atəşkəsdən razı olduqlarını bildirməklə bölgədəki əməliyyatların tez bir zamanda başa çatmasına nail olmaq istəyirlər. Burada məqsəd daha çox canlı qüvvə itirmədən və enerji xərcləmədən öz maraqlarını bölgədə təmin etməkdən ibarətdir. Hazırki status-kvoda sözügedən proses real görünür, çünki atəşkəs əldə olunana qədər hər zaman İsrailin üstünlüyünü görürdük. Lakin Həmas hərəkatı hazırda atəşkəsin əldə olunduğu reallığın onun maraqlarına zid olmaması üçün çalışır. Atəşkəs rejimində belə tərəflərin biri-birinə zid olması durumunda hər iki tərəf həm atəşkəsdən yana çıxış edirlər, həm də silahı yerə qoymurlar. Bir müddət sonra xarici qüvvələr münaqişəni bitirmək üçün ciddi mövqe ortaya qoymasalar, yenidən qarşıdurmaların şahidi ola bilərik”.