Ankaranın Körpü rolu: Türkiyənin vasitəçilik şansı yüksəkdir

Cevat Gök: Rusiyanın işğal etdiyi Ukrayna ərazilərinin təxminən 20 faizini öz nəzarətində saxlaması gözlənilir

Rusiya-Ukrayna müharibəsi üç ildir ki, beynəlxalq sistemin siyasi və təhlükəsizlik arxitekturasını ciddi şəkildə sarsıtmaqda davam edir. Beynəlxalq səylərə baxmayaraq, münaqişənin yaxın vaxtlarda tam həll olunacağı da sual altındadır. Bununla belə, son diplomatik hərəkətlilik, xüsusilə Türkiyənin vasitəçilik təşəbbüsləri və ABŞ-nin yeni təklifləri atəşkəs ehtimalını gündəmə gətirib. Bu fondda Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyip Ərdoğan arasında keçirilən telefon danışığı diqqət çəkir. Kremlin məlumatına görə, tərəflər Ukraynadakı vəziyyəti və ABŞ-nin nizamlanma təkliflərini müzakirə ediblər. Putin bir daha Rusiyanın siyasi-diplomatik həll variantında maraqlı olduğunu bildirib. 

Bu dinamika münaqişənin gedişinə və mümkün atəşkəs modelinə dair yeni gözləntilər formalaşdırır.

Türk siyasi şərhçi Cevat Gök Sherg.az-a açıqlamasında bu prosesin Rusiyanın tam qələbəsi ilə başa çatmayacağını, atəşkəslə dondurulacağının ehtimal olunduğunu söyləyib:

"Rusiyanın işğal etdiyi Ukrayna ərazilərinin təxminən 20 faizini öz nəzarətində saxlaması gözlənilir. Digər tərəfdən, Ukrayna NATO üzvlüyünü təxirə salacaq və ABŞ-nin zəmanətli təhlükəsizlik sazişi əldə edəcək. Görünən odur ki, Trampın 28 maddəlik planı da bu istiqamətdədir. Moskvaya təzminat ödənilməsi əvəzinə həmin ərazilərin faktiki olaraq Rusiyanın nəzarətində qalması nəzərdə tutulur. Putin isə öz tələblərindən heç bir şəkildə geri çəkilmir. Bu çərçivədə bir atəşkəs sazişinin imzalanacağı ehtimal olunur. Rusiyanın işğal etdiyi əraziləri-Krım, Donbas və Luqansk da daxil olmaqla əlində saxlayacağı və onları ilhaq edəcəyi, bunun müqabilində isə atəşkəsə razı olacağı düşünülür".

Türkiyənin siyasi rolunu vurğulayan ekspert, bildirib ki, rəsmi Ankara müharibənin başlanğıcından-2022-ci ildən etibarən daim vasitəçi rolunda çıxış edib və bu ilədək də bu rol daha da güclənib: 

"Prezident Ərdoğan həm Zelenski, həm də Putinlə mütəmadi təmasdadır. O, İstanbul prosesini yenidən canlandırıb. 2025-ci ildə Rusiya və Ukrayna heyətləri ilk dəfə olaraq İstanbulda üz-üzə görüşüblər. Türkiyə NATO üzvü olsa da, Rusiya ilə də güclü əlaqələrə malikdir. Taxıl dəhlizi və əsir mübadiləsi kimi məsələlərdə də mühüm uğurlar qazanıb. Ərdoğan Türkiyəni ideal ev sahibi kimi təqdim edib. Hər iki tərəflə eyni zamanda işləyə bilən yeganə NATO ölkəsi olduğu üçün Türkiyənin vasitəçilik şansı yüksəkdir".

Müsahibimiz ABŞ-nin də Türkiyənin vasitəçilik səylərini dəstəklədiyini qeyd edib:

"Hətta F-35 proqramına qayıdış və ya F-35-lərin satışının yenidən gündəmə gəlməsi ehtimalı belə mövcuddur. Türkiyə ABŞ-la Suriya sahəsində də əməkdaşlığını və fəaliyyətini artıra bilər. ABŞ Dövlət katibi Rubio bu mövzuda aparılan danışıqları “səmərəli” adlandırıb. Nəticə etibarilə, müsbət tərəf budur ki, Türkiyə Rusiyaya müəyyən qədər yaxınlaşsa belə, körpü rolunu davam etdirəcək. ABŞ da Türkiyənin fəaliyyətinə müsbət yanaşır".