Aqrar sahədə harmoniyaya aparan yol

IV Aqrobiznesin İnkişafı Forumunda innovativ maliyyələşmə mexanizmləri müzakirə olunub

Ölkəmizdə aqrar sahənin inkişafında və kənd təsərrüfatı istehsalçılarının xarici bazarlara çıxışında müxtəlif təşviqedici tədbirlərin, o cümlədən aqrar biznes forumları və festivalların mühüm əhəmiyyəti vardır. Ötən gün Bakıda keçirilən “IV Aqrobiznesin İnkişafı Forumu: Harmoniyaya gedən yol” adlı tədbirdə Azərbaycanın aqrobiznes sektorunda əsas tendensiyalar, çağırış və imkanlar, “Maliyyə təşviqləri və aqro-maliyyələşmə həlləri”, “Aqrobiznesin inkişafı üçün subsidiya mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi” mövzularında səmərəli müzakirələr aparılıb.

Forumun əsas məqəsdi  Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Kredit və İnkişaf Agentliyinin (AKİA) təşkilatçılığı, BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) maliyyə dəstəyi  ilə baş tutub. Forumun əsas məqsədi aqrobiznesin davamlı inkişafı üçün innovativ maliyyələşmə mexanizmlərinin tətbiqi, “yaşıl subsidiyalar”ın təşviqi və ictimai-özəl dialoqun gücləndirilməsindən ibarətdir.

Fermerlərə 362,5 milyon manat subsidiya ödənilib

Tədbirdə çıxış edən kənd təsərrüfatı naziri Məcnun Məmmədov bildirib ki, 2024-cü ildə Azərbaycanda 380,704 fermerə 362,5 milyon manat məbləğində subsidiya ödənilib. Qeyd edib ki, fermerlərin texnika və damazlıq heyvanlarla təminatı sahəsində də dövlət onların yanındadır: “2023-cü il ərzində 6,477 texnika üçün 83,9 milyon manat, ötən il isə 9,107 texnika üçün 80,8 milyon manat güzəşt ayrılıb. Həmçinin, 2024-cü ildə 5,830 baş damazlıq heyvan üzrə 17,4 milyon manat güzəşt təqdim olunub. Bu maliyyə təşviqləri həm yerli istehsalın stimullaşdırılmasına, həm də iqlim risklərinə dayanıqlı təsərrüfatların qurulmasına xidmət edir”.

Aqrar sektorun hərəkətverici qüvvələri...

Azərbaycan Respublikası Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyasının prezidenti (ASK) Məmməd Musayevin sözlərinə görə, 2020-2024-cü illər ərzində kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı 25 faizdən çox artıb ki, bu da sektorun iqtisadiyyata töhfəsinin bariz nümunəsidir: “Təkcə 2025-ci ilin yanvar-mart ayları ərzində Azərbaycan sahibkarları xaricə 153,3 milyon dollar dəyərində meyvə-tərəvəz, 14 milyon manat içki məhsulları, 40 milyon manat pambıq lifi ixrac ediblər”. Onun sözlərinə görə, sahibkarlar aqrar sektorun inkişafında əsas hərəkətverici qüvvədir: “Ölkədə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalının 99 faizdən çoxu məhz özəl sektorun, xüsusilə kiçik və orta sahibkarların payına düşür. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2010-cu ildə bu göstərici 70 faiz səviyyəsində idi. Sahibkarlar təkcə istehsalda deyil, həm də məhsulların emalı, qablaşdırılması və bazara çıxarılmasında mühüm rol oynayır. Onların fəaliyyəti sayəsində yerli məhsulların rəqabət qabiliyyətliliyi artıb. Statistik məlumatlara əsasən, hazırda Azərbaycanda hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fərdi sahibkarların sayı 1,4 milyondan çoxdur ki, onların da 37 faizdən və ya 520 mindən çoxu kənd təsərrüfatı sahələrində fəaliyyət göstərirlər. Həmçinin ölkədə kənd təsərrüfatında 12 mindən artıq müəssisə fəaliyyət göstərir”.

M.Musayev vurğulayıb ki, bu sahədə çox iş görülsə də kreditləşmə səviyyəsi hələ də kifayət qədər deyil: “Aqrar sektorun ÜDM-də payı 5,7 faiz olduğu halda, bu sahəyə yönələn kreditlərin payı təxminən 2 faizdir. Hazırda ölkə üzrə real sektora 29,7 milyard manatlıq kredit qoyuluşunun cəmi 584 milyon manatı kənd təsərrüfatına yönəlib”.

“Bu, sahibkarlığı inkişaf etdirməyə şərait yaradır”

Milli Məclisin Aqrar Siyasət komitəsinin sədri Tahir Rzayev bildirib ki, son 30 ildə Parlamentdə aqrar sektorla bağlı 350-dən çox qanunvericilik aktı qəbul olunub: “Kənd təsərrüfatının hüquqi bazasının möhkəm olması bizə sahibkarlığı inkişaf etdirməyə və müəyyən nəticələr əldə etməyə imkan verir. Ölkədə son illər kənd təsərrüfatının inkişafında əsaslı dönüşün olub. Aqrar sektor ölkən iqtisadiyyatının aparıcı sahələrindən biridir. Son illərdə bu sahədə inkişaf göz önündədir. Ölkə başçısının rəhbərliyi ilə aqrar sektorun inkişafı üçün müxtəlif tədbirlər həyata keçirilir. Bu sahəyə maliyyə dəstəyinin verilməsi, innovativ tədbirlərin həyata keçirilməsi diqqət mərkəzindədir. Milli Məclis də bu istiqamətdə öz işini səmərəli qurmağa çalışır. Tədbirdə vurğulanıb ki, aqrar sahənin inkişafı yeni iş yerlərinin açılması, ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması, vətəndaşların rifahının yaxşılaşdırılması və insanların kənddə torpağa bağlılığının təmin olunmasıdır. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə sahibkarlığın inkişafına başlanılıb. Zəngilanın Ağalı kəndində müəyyən sakinlərə torpaq sahəsi icarəyə verilir. Həmin torpaq sahələrinin icraya verilməsi onu göstərir ki, azad edilmiş ərazilərdə kənd təsərrüfatını dirçəltməyə başlamışıq. Sevindiricidir ki, son illərdə həmin ərazilərdə 100 min hektardan artıq sahədə kənd təsərrüfatı məhsulları yetişdirilir, 100 min hektarlarla sahə isə əkin dövriyyəsinə qaytarılmağa hazırdır”.

Sahib

Məqalə “Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi”nin maliyyə dəstəyi ilə “Azad sahibkarlığın və liberal iqtisadiyyatın təşviqi” istiqaməti üzrə hazırlanmışdır.