Icma.az
close
up
RU
Araşdırma: Avropada su hövzələrinin yalnız üçdə biri ekoloji normalara cavab verir

Araşdırma: Avropada su hövzələrinin yalnız üçdə biri ekoloji normalara cavab verir

Azertag portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 28 yanvar, AZƏRTAC

Avropa Ətraf Mühit Agentliyinin (European Environment Agency – EEA) yeni hesabatı göstərir ki, qitənin su ehtiyatları insan fəaliyyəti və iqlim dəyişikliklərinin təsiri altında ciddi təzyiqə məruz qalmaqda davam edir, çayların, göllərin və yeraltı suların dayanıqlı vəziyyətinin təmin olunması üzrə hədəflərə isə hələ də nail olunmayıb.

AZƏRTAC “EEA”nın saytına istinadla xəbər verir ki, “Europe’s State of Water 2024” hesabatının məlumatına əsasən, 2021-ci ildə Avropada səth sularının təxminən 37 faizi “yaxşı” və ya “yüksək” ekoloji statusa malik olub, yalnız 29 faizi isə “yaxşı kimyəvi statusa” uyğun sayılıb. Yeraltı sular üzrə vəziyyət nisbətən daha yaxşıdır, lakin nitratlar və pestisidlər səbəbindən əhəmiyyətli risklər qalmaqdadır.

Suların ekoloji və kimyəvi statusu Avropa İttifaqının Su Çərçivə Direktivinin tələblərinə uyğun qiymətləndirilir. Direktiv bütün su obyektlərinin “yaxşı vəziyyətə” gətirilməsini 2015-ci ilə qədər hədəf qoymuşdu, lakin kifayət qədər irəliləyiş əldə olunmadığı üçün müddət 2027-ci ilə qədər uzadılıb.

“EEA” analitikləri suyun keyfiyyətini sistemli şəkildə pisləşdirən bir neçə əsas problem mənbəyini müəyyən ediblər:

– Kənd təsərrüfatı əsas təzyiq mənbəyi olaraq qalır. Buraya suyun intensiv istifadəsi, eləcə də qida maddələrinin (gübrələrin) və pestisidlərin su sistemlərinə əlavə olunması daxildir. Bu, eutrofikasiyaya, kimyəvi çirkləndiricilərin yayılmasına və ekosistemlərin keyfiyyətinin pisləşməsinə səbəb olur;

– Kimyəvi çirklənmə yüksək səviyyədə qalır. Civə, davamlı üzvi çirkləndiricilər və pestisidlər kimi maddələr emissiyaların məhdudlaşdırılması tədbirlərinə baxmayaraq, çayların və göllərin vəziyyətinə təsir göstərməkdə davam edir;

– Hidromorfoloji dəyişikliklər (dərinləşdirmə işləri, bəndlər və çay məcralarının dəyişdirilməsi) təbii prosesləri pozur, ekosistemlərin özünü təmizləmə və bərpa qabiliyyətini zəiflədir;

– Bu proseslər su orqanizmlərinin sabit icmaları (сообщества) saxlamaq imkanını azaldır və çayların, göllərin təbii funksiyalarını pisləşdirir;

– İqlim dəyişiklikləri Avropanın su ehtiyatlarına təzyiqi gücləndirir, belə ki, daha tez-tez baş verən quraqlıqlar, ekstremal yağıntılar və daşqınlar çayların və su anbarlarının deqradasiyasını sürətləndirir və su stresini artırır. Təhlilə görə, Avropa ərazisinin təxminən 30 faizi və əhalisinin təxminən 30 faizi hər il su qıtlığı ilə üzləşir;

– İqlim dəyişiklikləri həmçinin sularda çirkləndiricilərin konsentrasiyasını artıra və insan sağlamlığı üçün riskləri gücləndirə bilər. Belə ki, temperaturun yüksəlməsi patogenlərin çoxalmasını sürətləndirir, çirkləndiricilərin aktivliyi artır;

– Su obyektlərinin pis vəziyyəti insanların sağlamlığı və biomüxtəliflik üçün risklərlə birbaşa əlaqəlidir. Səth sularında qida zəncirlərində toplanmaq qabiliyyətinə malik kimyəvi maddələr və içməli su üçün təhlükə yaradan komponentlər aşkar olunur. Bundan əlavə, çirklənmə su yolu ilə ötürülən xəstəliklərin yayılma ehtimalını artırır.

EEA-nın hesabatı göstərir ki, uzun illər aparılan tənzimləmə və siyasət tədbirlərinə baxmayaraq, suların keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasında irəliləyiş məhdud səviyyədədir. Mövcud tədbirlər bəzi regionlarda vəziyyətin daha da pisləşməsinin qarşısını alsa da, su obyektlərinin statusunda genişmiqyaslı yaxşılaşma əldə edilməyib.

Avropa İttifaqının direktivində nəzərdə tutulan məqsədlərə yaxınlaşmaq və iqlim dəyişiklikləri şəraitində su sistemlərinin dayanıqlığını artırmaq üçün ekspertlər aşağıdakı tədbirləri təklif edirlər: kənd təsərrüfatı emissiyalarına və su istifadəsinə nəzarətin gücləndirilməsi; çayların hidromorfoloji şəraitinin və sahil ekosistemlərinin bərpası üzrə tədbirlərin genişləndirilməsi; iqlim və su siyasətinin inteqrasiyası; monitorinq və suyun təmizlənməsi sahəsində innovativ yanaşmaların, o cümlədən rəqəmsal qiymətləndirmə metodlarının daha fəal tətbiqi.

Su ehtiyatları dayanıqlı ekosistemin, iqtisadiyyatın və əhalinin sağlamlığının əsas elementidir. Hesabatın göstərdiyi kimi, Avropada səth sularının böyük hissəsi və yeraltı ehtiyatların əsas payı hələ də Avropa İttifaqı qanunvericiliyinin tələb etdiyi “yaxşı vəziyyət”dən uzaqdır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:228
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 28 Yanvar 2026 08:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri