At nə vaxt insanın sadiq dostuna çevrildi?

Onilliklərdir ki, elm adamları bəşəriyyət tarixindəki ən vacib suallardan birinə cavab tapmağa çalışırlar: vəhşi at nə vaxt sadiq insan yoldaşına çevrilib?

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, "Science Advances" jurnalında dərc olunan yeni beynəlxalq tədqiqat göstərir ki, bu proses əvvəllər düşünüləndən daha mürəkkəb və uzun olub.

Tədqiqatçılar atların əhliləşdirilməsinin təxminən altı min il əvvəl başladığını, lakin tam əhliləşdirmənin yalnız təxminən 4200 il əvvəl baş verdiyi qənaətinə gəliblər. Bu o deməkdir ki, atları qoşquya qoşmaq üçün ilk cəhdlərlə bütün müasir əhliləşdirilmiş atların əcdadlarının ortaya çıxması arasında təxminən iki min il keçib.

Alimlər Qərbi Sibirdən Mərkəzi Avropaya qədər olan ərazilərdə arxeoloji məlumatları, qədim DNT-ni və heyvan qalıqlarını təhlil ediblər. Məlum olub ki, qədim insanlar müxtəlif at populyasiyalarını dəfələrlə əhliləşdiriblər, lakin yalnız bir genetik nəsil, DOM2, bütün müasir cinslərin əsasını təşkil edib.

Bu nəsil Volqa və Don çayları arasındakı çöllərdə inkişaf edib. Eramızdan əvvəl 2200 ilə 2100-cü illər arasında bu atlar Avrasiya boyunca sürətlə yayılıb və bəşəriyyət tarixini kökündən dəyişib. Onlar ticarəti sürətləndirdi, uzun məsafəli miqrasiyalara imkan yaratdı, müharibələri dəyişdirdi və ehtimal ki, Hind-Avropa dillərinin yayılmasına töhfə verdi.

Tədqiqat həmçinin təsdiqləyir ki, Qazaxıstandakı Botay mədəniyyətinin məşhur atları, uzun müddətdir ilk əhliləşdirilmiş atlar hesab olunur, müasir heyvanların birbaşa əcdadları deyil. Onların tarixi ayrı və sonda çıxılmaz bir nəsil olduğu göstərilmişdir.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, atların əhliləşdirilməsi tək bir hadisə deyildi. Bu, minillikləri əhatə edən uzun bir təcrübə idi və bu müddət ərzində insanlar Yer kürəsindəki ən güclü və müstəqil heyvanlardan birini dəfələrlə idarə etməyə cəhd ediblər.

Xəzər

"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin