Icma.az
close
up
RU
Atəşkəsin pərdə arxasındakı OYUN QURANLAR İran geri addım atdı?

Atəşkəsin pərdə arxasındakı OYUN QURANLAR İran geri addım atdı?

Icma.az, Lent az portalına istinadən məlumat yayır.

Yaxın Şərqdəki müharibədə artan gərginlik nəhayət ki, ABŞ və İran arasında kritik bir mərhələyə çatdı.

Lent.az-ın əməkdaşı bu yazıda xarici mənbələrə, kəşfiyyat orqanlarında mediaya sızan məlumatla əsasən üzdə görünənlər yox, pərdəarxasında aparılan diplomatik danışıqlar barədə söhbət açacaq.

Belə məlum olur ki, bu gizli danışıqlar, böyük fəlakətin qarşısını hələlik alıb, lakin İranın Ali rəhbəri Müctəba Xameneinin susqunluğu və müəmmalı göstərişləri suallar doğurur.

Atəşkəsi kim təmin etdi?

İran Araşdırmaları Mərkəzinindən mediaya verilən məlumata görə, Yaxın Şərqdə günlərdir artan gərginlik ABŞ prezidenti Donald Trampın sərt ultimatumları və İrana qarşı açıq təhdidlər nəhayət ki, kimlərisə oyada bilib. İran müəyyən mənada geri atmağa məcbur qalıb. Son günlərdə pik həddə çatan gərginlik ya, böyük fəlakətlə, ya da tərəflərdən birinin güzəştə getməsi ilə nəticələnə bilərdi. Fəlakətin reallığını gördükdən sonra pərdəarxasında aparılan intensiv diplomatik fəaliyyət daha da intensivləşdi. Adları mediaya məlum olmayan yüksək rütbəli şəxsləri atəşkəs əldə edərək hələlik regionu böyük müharibədən uzaqlaşdırıb. ABŞ, İsrail və regional aktorların iştirak etdiyi mürəkkəb prosesdə İranın ən yüksək qərar mexanizmindən gələn kritik göstəriş balansı kökündən dəyişib.

OYUNU DƏYİŞƏN QƏRAR

Axios-da yayımlanan xəbərə görə, prosesə birbaşa bələd olan çoxsaylı mənbələr bildirir ki, İran lideri Müctəba Xamenei müharibə başlayandan bəri ilk dəfə danışıqlar heyətinə razılaşma əldə olunması istiqamətində açıq göstəriş verib. Bu inkişaf həm Vaşinqtonda, həm də Təl-Əvivdə “oyun dəyişdirən” addım kimi qiymətləndirilib.

Böhranın ən kritik anı Trampın açıq şəkildə İranı “tam məhv” ilə hədələdiyi gün yaşanıb. Eyni saatlarda ABŞ rəhbərliyi daxilində və hərbi qüvvələr arasında ciddi qeyri-müəyyənlik hökm sürürdü.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) və Pentaqondakı yüksək vəzifəli şəxslər İran infrastrukturuna qarşı genişmiqyaslı bombardman ehtimalına hazırlaşarkən, Ağ Evdən gələcək son göstərişi gözləyirdilər. Axios-da adı açıqlanmayan bir müdafiə rəsmisi həmin anı belə təsvir edib: “Nə olacağını bilmirdik. Hər şey gözlənilirdi.”

Regionda yerləşən ABŞ qüvvələri yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilmiş, Vaşinqtonun müttəfiqləri isə İrandan gələcək “görünməmiş” cavab zərbələrinə qarşı müdafiə planlarını işə salmışdı. İran daxilində isə mülki əhalinin bir hissəsi mümkün hava hücumlarından qaçmaq üçün böyük şəhərləri tərk etməyə başlamışdı.

PƏRDƏARXASINDA XAOTİK DİPLOMATİYA

Böhranın ictimaiyyətə görünən sərt tərəfinin əksinə, pərdəarxasında olduqca intensiv və bəzən “xaotik” kimi xarakterizə olunan diplomatik proses gedirdi. Tramp Ağ Evdə tədbirdə çıxış edərkən, ABŞ-ın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoff arxa planda kritik telefon danışıqları aparırdı. Prosesə yaxın mənbənin sözlərinə görə, Vitkoff İranın təqdim etdiyi 10 maddəlik təklifə qarşı çox sərt cavab verib: “Bu, fəlakətdir.”

Bu qiymətləndirmə danışıqların istiqamətinin qəfil dəyişməsinə səbəb olub. Pakistanlı vasitəçilər Vitkoff ilə İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi arasında yeni təkliflər ötürür, Misir və Türkiyə xarici işlər nazirləri isə tərəflər arasındakı fikir ayrılıqlarını aradan qaldırmağa çalışırdı. Diplomatik mənbələr həmin günü “saatlar ərzində davamlı dəyişən və idarə olunması çətin proses” kimi təsvir edib.

ATƏŞKƏSİN ƏSASI: XAMENEİNİN KRİTİK GÖSTƏRİŞİ

Nəticədə iki həftəlik müvəqqəti atəşkəs planı üzrə ABŞ tərəfinin razılığı alınıb. Lakin razılaşmanın həyata keçməsi üçün son qərar Tehrandan gəlməli idi. Məhz bu mərhələdə Müctəba Xameneinin prosesə müdaxilə etdiyi iddia olunur. Sui-qəsd təhlükəsi səbəbilə ciddi təhlükəsizlik tədbirləri altında hərəkət etdiyi bildirilən Xameneinin əlaqəni əsasən vasitəçilər vasitəsilə qurduğu qeyd olunur. Bu isə qərarvermə prosesini həm ləngidib, həm də daha gizli edib. Axios-a danışan iki ayrı mənbə Xameneinin razılıq verməsini belə qiymətləndirib: “Bu, həqiqətən də tarixi dönüş idi.”

Regional mənbələrə görə, Abbas Əraqçi təkcə danışıqları aparmayıb, eyni zamanda İran daxilində sərt mövqeli qüvvələri də razılaşmaya inandırmaqda mühüm rol oynayıb. Bundan əlavə, Çinin də Tehrana “çıxış yolu tapmaq” üçün təzyiq göstərdiyi iddialar arasında yer alır.

Beləliklə, İran geri addım atmasaydı region böyük bir fəlakətə şahid olacaqdı. Çünki bu dəfə Tramp çox qərarlı görünürdü.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:140
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 08 Aprel 2026 16:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see329

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see328

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see324

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see319

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see304

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see302

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see287

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see287

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see280

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see279

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see278

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see273

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see263

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see261

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see261

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see249

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see248

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see245

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see228

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see222
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri