Avropada etiraz dalğası böyüyür: Narazılığın səbəbi nədir?

Fransa, İspaniya, Portuqaliya və Avropanın digər ölkələrində etiraz aksiyaları genişlənir. Gənclər təhsil sistemindəki problemlərə, mənzil qiymətlərinin artmasına və həyat bahalılığına etiraz olaraq küçələrə çıxıblar.

Sherg.az xəbər verir ki, Fransada lisey şagirdləri uzun dərs saatları, müəllim çatışmazlığı, baxımsız sinif otaqları və universitetlərə qəbul sisteminin şəffaf olmaması səbəbindən etiraz aksiyaları keçiriblər. Bəzi hallarda zorakılıqla müşayiət olunan nümayişlər zamanı şagirdlərlə polis arasında toqquşmalar baş verib. Müəllim çatışmazlığı səbəbindən bəzi şagirdlər aylarla dərslərdən məhrum qalırlar.

Sonradan tələbə yürüşlərinə digər etirazçılar da qoşularaq yaşayış xərclərinin artmasına qarşı narazılıqlarını bildiriblər. Hörmüz boğazının faktiki bağlanması nəticəsində yanacağın bahalaşması da etirazların əsas mövzularından birinə çevrilib.

Fransanın ən böyük həmkarlar ittifaqlarından biri olan Ümumi Əmək Konfederasiyası (CGT) nümayişləri dəstəkləyib. Təşkilat qiymətlərin aşağı salınmasına, pensiyaların və əməkhaqlarının artırılmasına çağırıb.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron iki prezidentlik müddətindən sonra Yelisey sarayındakı fəaliyyətinin sonuna yaxınlaşır.

İspaniyada etirazların əsas səbəbi mənzil böhranıdır

İspaniyada fəallar sentyabr ayında mənzil qiymətlərinin artmasına etiraz olaraq küçələrə çıxıblar.

Etirazlara investisiya fondlarından birinin kirayə haqqını 230 faiz artırmasından sonra 87 yaşlı qadının yaşadığı evdən çıxarılması səbəb olub. Marikarmen Abaskal xəstəxanaya yerləşdirildikdən iki həftə sonra vəfat edib.

Nümayişçilər kirayə qiymətlərinin aşağı salınmasını, evdən çıxarılma hallarına son qoyulmasını və investisiya fondlarının mənzil almasına qadağa qoyulmasını tələb ediblər.

Portuqaliyada da oxşar tələblər səsləndirilir

Portuqaliyada da şənbə günü yüzlərlə insan oxşar tələblərlə paytaxt Lissabonun mərkəzinə toplaşıb.

Rəsmi məlumatlara görə, 2015-2024-cü illərdə Portuqaliyada mənzil qiymətləri 124 faiz artıb. Bu, Avropa İttifaqının orta göstəricisindən təxminən iki dəfə yüksək artım tempidir.

Milanda da mənzil problemi gündəmdədir

Mənzil xərclərinin artması Milanda keçirilən yürüşlərin də əsas mövzularından biri olub.

Şənbə günü başlayan yürüş əvvəlcə dinc xarakter daşıyıb. Lakin sonradan üzləri maskalı şəxslərin çevik polis qüvvələrinə daş, səki daşları və digər əşyalar atması nəticəsində zorakılıq baş verib. Etirazçılar masalardan qurulan barrikadaları da yandırıblar.

Bu arada Albaniyada Baş nazir Edi Ramaya qarşı keçirilən etirazlar bazar günü altıncı gününə daxil olub.

Nümayişçilər korrupsiya iddialarından, iş imkanlarının azlığından və təhsil standartlarının aşağı düşməsindən narazılıqlarını bildiriblər.

Etirazlar nə vaxt başlayıb?

Fransada təhsil sistemi ilə bağlı etirazlar dərs ilinin başlanmasından bir həftə sonra, sentyabrın sonlarında başlayıb. Həmin vaxtdan nümayişlər daha da intensivləşib və şənbə günü ən yüksək həddə çatıb.

Şənbə günü İtaliya, Portuqaliya və Belçikada da həyat bahalılığına qarşı etirazların ilk günü olub.

Albaniyada isə aksiyalar yay aylarından bəri davam edir. Nümayişlərə ABŞ Prezidenti Donald Trampın kürəkəni Cared Kuşnerin dəstəklədiyi lüks sahil layihəsi səbəb olub.

Etirazlar nəticə veribmi?

Fransa hökuməti müəllim çatışmazlığını aradan qaldırmaq üçün əlavə 3 min müqaviləli əvəzedici müəllimin işə cəlb ediləcəyini açıqlayıb. Həmçinin məktəblərin idarə olunması ilə bağlı qərarların qəbulunda şagirdlərin də iştirakının təmin ediləcəyi bildirilib.

Hökumət gələn ilin büdcəsi çərçivəsində daha əvvəl elan etdiyi bəzi universitet qeydiyyat haqlarının artırılması planlarından da imtina edib.

Sentyabrın ortalarında yanacağın bahalaşmasına qarşı keçirilən etirazlardan sonra hökumət müəyyən sahələr üzrə benzin subsidiyalarını artıracağını açıqlayıb.

İspaniyanın sosialist Baş naziri Pedro Sançes isə kirayəçilərin hüquqlarını qorumaq məqsədilə təcili mənzil islahatlarını qanuniləşdirməyə çalışıb. Lakin təkliflər parlamentdə sağ və ifrat sağ partiyaların səsləri ilə rədd edilib. Bundan sonra Sançes noyabrın 29-da növbədənkənar seçkilərin keçirilməsinə çağırıb. O, yeni islahatların həyata keçirilməsi üçün daha geniş mütərəqqi çoxluğun formalaşmasının vacibliyini bildirib.

Etirazlar sona çatacaqmı?

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron əsas nazirləri ilə böhran toplantısı keçirdikdən sonra bazar günü axşam xalqa müraciət edib və nəzarətdən çıxan zorakılıq hallarını tənqid edib.

Fransada prezident seçkiləri 2027-ci ilin aprelində keçiriləcək.

İspaniyada isə etirazlar hökumətin mənzil islahatlarının ən azı bir hissəsini parlamentin daimi komitəsi vasitəsilə qəbul etdirə bilməsindən asılı olaraq seçkilərdən əvvəl səngiyə bilər. Parlamentin iclas keçirmədiyi dövrlərdə fəaliyyət göstərən bu xüsusi komitə bəzi qanunvericilik təşəbbüslərinin irəliləməsinə imkan verir. Sançesin rəhbərlik etdiyi sosialistlər və mühafizəkar Xalq Partiyası gələn ay keçiriləcək seçkilərdə qalib gələcəkləri təqdirdə daha çox mənzil tikmək və mənzil probleminin həllinə üstünlük vermək vəd ediblər.