Avropanı xilas etməyin yeganə yolu...

...Avropa Birliyindən iki cəbhədə - xarici və daxili cəbhədə uduzmamaq üçün öz oyun qaydalarını yenidən yazması istənilir.

ABŞ-ın İranla müharibəsi, Rusiya və Çinin artan təzyiqi və əsas Aİ ölkələrində sağçı populistlərin yüksəlişi fonunda, bu yaxınlarda demək olar ki, fitnəkar hesab edilən bir fikir Brüsseldə getdikcə daha çox səslənir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Foreign Affairs yazır.

Avropa Birliyinin əvvəlki modeli artıq böhranın miqyasının öhdəsindən gələ bilmir. Bu yaxınlarda Avropa təhlükəsizliyinin əsas qarantı hesab edilən Amerika indi özü qeyri-sabitlik mənbəyinə çevrilir.

Vaşinqton artıq 2027-ci ilə qədər avropalıların NATO liderliyini özləri ələ keçirməli olduqlarını açıq şəkildə bildirib.

ABŞ-ın müttəfiqləri ilə tam koordinasiya olmadan İranla müharibəyə girmək qərarı yalnız narahatlığı artırıb: Avropa getdikcə Ağ Evin kritik bir anda müttəfiqlərinin qaydaları ilə oynayacağına inanır.

Bu fonda Moskvanın hərbi təzyiqi də artır. Kreml Avropada müharibədən sonrakı təhlükəsizlik qaydalarını öz xeyrinə yenidən formalaşdırmağa çalışır, Çin isə eyni zamanda texnoloji və iqtisadi hücumunu gücləndirir.

Nəticədə, Aİ özünü üç əsas güc mərkəzi arasında sıxışdırılmış vəziyyətdə tapmaq riski ilə üzləşir və indi o, nə öz müdafiə sütununa, nə də vahid siyasi iradəsinə malik deyil.

Lakin bəlkə də daha təhlükəlisi daxili böhrandır.

Fransa, Almaniya, İtaliya və Britaniyada hakimiyyətləri Brüsseldən milli paytaxtlara qaytarmaq istəyən qüvvələr güclənir.

Miqrasiya, iqtisadi narahatlıq və ümumavropa bürokratiyasından yorğunluq seçiciləri vahid Avropa ideyasına açıq şəkildə etiraz edən partiyalara sövq edir. Müəlliflər xəbərdarlıq edirlər ki, avroskeptiklər qitənin ən böyük ölkələrində hakimiyyəti möhkəmləndirsələr, mövcud Aİ sadəcə zərbədən sağ çıxa bilməz.

Xilasın resepti radikal səslənir: daha az milli eqoizm, daha çox millətlərarası hakimiyyət...

Mario Draqinin proqramı əsas kimi göstərilir - müdafiə, enerji və süni intellekt üzrə ortaq siyasət, eləcə də illərdir Brüsselin qərarlarını iflic edən yekdillik prinsipinin rədd edilməsi...

Başqa sözlə, Avropadan demək olar ki, federasiya kimi fəaliyyət göstərdiyi bir modelə keçməsi istənilir. Almaniya və kansler Fridrix Merts bu dəyişikliyin əsas hərəkətverici qüvvəsi kimi qəbul edilir.

Onların fikrincə, Berlin ağrılı islahatlar aparmaq və Avropa Birliyinin kəskin şəkildə yenidən qurulmasına hazır olan ölkələrin koalisiyasını birləşdirmək iqtidarındadır.

...Alternativ qaranlıq görünür: Vaşinqton, Moskva və Pekin arasında bölünmüş zəifləmiş Avropa.

Əli Babayev