Avropanın demoqrafik fəlakəti: Miqrant siyasəti dəyişəcək?

Avropada immiqrasiya əleyhinə əhval-ruhiyyə getdikcə artır. Fransada “Milli Birlik”, Almaniyada AfD partiyası, Böyük Britaniyada isə “Reform” populyarlıq qazanır. Bununla belə, ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, miqrant axını kəskin şəkildə məhdudlaşdırılarsa, Avropa əhalinin sürətlə azalması, iqtisadi tənəzzül, pensiya və yaşlılara qulluq xərclərinin artması ilə üzləşmək riski ilə üzləşəcək,- “The Guardian” yazır.

Avropa İttifaqının əhalisi artıq qocalır: hazırda sakinlərin 21%-i 65 yaşdan yuxarıdır və 2100-cü ilə qədər bu pay 32%-ə yüksələ bilər. Amma sərhədlərin tam bağlanması ilə bu rəqəm 36%-ə çatacaq.

Eurostat-ın ilkin proqnozuna görə, əsrin sonuna qədər Aİ əhalisi 447 milyondan 419 milyona qədər azalacaq. Miqrasiya olmayan bir ssenaridə azalma daha dramatik olacaq - 295 milyona düşəcək, yəni üçdə birdən çox azalma.

Nəticələr xüsusilə doğum səviyyəsi aşağı olan ölkələr üçün nəzərə çarpacaq. İtaliyada əhalinin sayı yarıya qədər azala bilər. Almaniyada miqrant axını tamamilə kəsilsə, onların sayı 83 milyondan 53 milyona düşəcək. Fransa bu halda təxminən 10 milyon insan itirəcək. Latviya, Litva və Rumıniya kimi yalnız bir neçə Şərqi Avropa ölkəsi öz vətəndaşlarının xaricə axını səbəbindən immiqrasiyadan az asılıdır.

Alimlər xəbərdarlıq edir: əmək qabiliyyətli vətəndaşların sayının azalması artım tempinin aşağı düşməsinə və vergi yükünün artmasına səbəb olacaq, çünki pensiya və dərman xərcləri artacaq. Bir çox səhiyyə sistemləri artıq xarici həkim və tibb bacılarından asılıdır.

İmmiqrasiya universal həll yolu deyil, lakin demoqrafik böhranı yumşaldır və digər islahatlara vaxt verir: məşğulluğun artırılması, pensiya yaşının artırılması və vergi yükünün yenidən bölüşdürülməsi. Buna misal olaraq İtaliyanın Camigny kəndini göstərmək olar, burada qaçqınların məskunlaşması məktəbin fəaliyyətinin bərpasına və yeni iş yerlərinin açılmasına şərait yaradıb.

Ekspertlər vurğulayırlar ki, Avropa seçim qarşısındadır: ya miqrantların və daxili islahatların köməyi ilə qocalmış əhaliyə uyğunlaşmaq, ya da ciddi sosial-iqtisadi sarsıntılarla üzləşmək.

Aİ rəhbərliyi daha çox hansı qərara meyl edəcək? Yeni miqrant dalğalarına icazə vermək, yoxsa qarşıdan gələn problemləri başqa yollarla həll etməyə çalışmaq? Və bu, Avropa İttifaqının konsolidasiya edilmiş qərarı olacaq, yoxsa hər bir Avropa ölkəsi bu məsələni müstəqil həll etməyə üstünlük verəcək?

Avropalı ekspertlər bu haqda fikirlərini Caliber.Az-a rəylərində açıqlayıblar. Ekspertlərin fikirlərini oxucularımıza təqdim edirik.

Almaniya Xarici Əlaqələr Şurasının Beynəlxalq Nizam və Demokratiya Proqramının rəhbəri doktor Stefan Meyster qeyd etdi ki, əsas sual Avropanın hansı miqrasiya növünü istəməsi və ehtiyac duymasıdır:

“Ya sosial və ictimai infrastrukturumuzu həddən artıq yükləyən və 2015-ci ildə olduğu kimi bir çox Avropa ölkələrinə yad olan təhsil səviyyəsi və mədəni irsi olan insanların kütləvi axınına səbəb olan nəzarətsiz kütləvi miqrasiya, ya da dil öyrənmək istəyən ixtisaslı, savadlı mütəxəssislərin mütəşəkkil əmək miqrasiyası.

Avropa ikinci varianta keçəcək: o, sərhədləri bağlayacaq və aşağı ixtisaslı mütəxəssislərin istənilən qeyri-qanuni miqrasiyasını dayandıracaq, eyni zamanda elə bir sistem yaradacaq ki, orada ixtisaslı mütəxəssislər gəlib qanuni şəkildə işləyə bilsinlər.

İnsanların Avropanın işçi qüvvəsinə ehtiyacı olduğu bölgələrə miqrasiyası zəruridir.

İnanıram ki, əksər ölkələr özləri qərar verəcəklər. Miqrasiya əksər Avropa ölkələri üçün əsas məsələyə çevrilib və ifrat sağçıların yüksəlişi hər hansı qeyri-qanuni miqrasiyanı, xüsusən də müsəlman ölkələrindən gələn miqrasiyanın qarşısını alan siyasəti daha da gücləndirəcək. Amma bu o demək deyil ki, bir çox ölkələr kifayət qədər savadlı, əmək bazarında işləməyi bacaran və öz dillərində danışan insanları qəbul edə biləcək”, - alman analitik öz mövqeyini bildirib.

Estoniyalı politoloq Piter Taym qeyd edir ki, bu çox mürəkkəb məsələdir: "Burada biz miqrantlara qarşı çıxan siyasi qüvvələrin fəaliyyətini təhlil edə bilərik. Avropa və miqrant axınına qarşı çıxan partiyalara gəlincə, biz müəyyən sayda seçicinin mövcud vəziyyətdən narazılığından istifadə edən və bununla da daha çox dəstək və müvafiq olaraq seçkilərdə daha çox səs qazanmağa çalışan populistlərlə üzləşirik. Populistlər problemin real həllini vəd etmirlər, əksinə sərhədləri kəsir və miqrant axınını dayandırırlar.

Miqrantları buraxmamaqla əhalinin sayı azalacaq. Miqrantları ölkəyə buraxmaqla Avropa (xristian) dəyərlərinin və mədəniyyətinin daşıyıcılarının payı fəlakətli şəkildə azala bilər. Bir növ demoqrafik-mədəni tələ. Burada isə populist şüarlar və vədlər ölkələrin və cəmiyyətlərin gələcəyi ilə bağlı məsələləri həll etməyəcək”, - Taym hesab edir.

Tərcümə - Elçin Bayramlı