Avropanın nüvə çətiri: Fransa və Britaniyanın arsenalı kifayət edəcəkmi?

ABŞ prezidenti Donald Tramp Avropa ölkələrini qitəni Rusiyanın potensial nüvə zərbəsindən qorumaq üçün öz "nüvə çətirini" yaratmağa çağırır. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Wall Street Journal"ın materialında deyilir.

Bildirilir ki, dünyada elan edilmiş səkkiz nüvə dövlətindən Fransa və Böyük Britaniya Avropada ABŞ-dan asılı olmayan öz arsenalına sahib olan yeganə dövlətdir. Öz növbəsində, Almaniya, İtaliya, Niderland, Belçika və Türkiyə öz sərhədləri daxilindəki bazalarında Amerika nüvə silahlarına sahibdirlər.

Jurnalistlər yazır ki, ABŞ-ın hazırkı administrasiyasının Rusiyaya qarşı ritorikası və Trampın Avropaya qarşı düşmən münasibəti Avropa liderlərində ABŞ-ın qitəni müdafiə edib-etməyəcəyinə şübhə ilə yanaşır. Bu, ABŞ-dan asılı olmayaraq Fransa və Böyük Britaniyanın arsenallarını ehtiva edən Avropa "nüvə çətiri"nin yaradılması çağırışlarına səbəb olub.

"Oynat" nəşrin fikrincə, Avropanın nüvə potensialının yaradılması ABŞ-ın Soyuq müharibə zamanı yaratdığı onilliklər ərzində tətbiq edilmiş prosedurları alt-üst edəcək. Lakin bunun baha başa gələcəyi, texniki cəhətdən çətin olacağı və bu ideyanın tam həyata keçirilməsi üçün illər lazım olacağı güman edilir.

Materialda bildirilir ki, Böyük Britaniya nüvə silahını yalnız sualtı qayıqlardan işə sala bilər. Ölkə hazırda nüvə başlıqları daşıyan yalnız dörd sualtı qayığa arxalanır. Üstəlik, Böyük Britaniyanın nüvə arsenalı əsas nüvə gücləri ilə müqayisədə ən kiçikdir - təxminən 250 döyüş başlığı. Britaniya hökuməti deyir ki, onun məqsədi minimum, etibarlı, müstəqil nüvə qarşısının alınmasını saxlamaqdır.

Eyni zamanda, Fransa ABŞ-dan asılı olmayaraq idarə olunan 290 döyüş başlığı ilə təxmin edilən nüvə arsenalını saxlamaq üçün hər il milyardlarla dollar sərmayə qoymağa davam edir. Ölkədə bütün lazımi komponentlər istehsal olunur.

Bəzi keçmiş Pentaqon rəsmiləri iddia edirlər ki, avropalılar öz nüvə arsenalını Amerikanın nüvə arsenalına uyğunlaşdırmaq istəyirlərsə, Fransa və Britaniya nüvə arsenalları milyardlarla dollarlıq modernləşmədən keçməlidir. Bununla belə, digər ekspertlər hesab edirlər ki, bu iki ölkənin hazırkı qüvvələri kifayət qədər ola bilər, xüsusən də Fransa və Britaniya NATO-nun müdafiəsinə və alyansın hərbi planlaşdırılmasına inteqrasiyaya sadiq olduqlarını açıq şəkildə bəyan etsələr.

ABŞ-ın keçmiş prezidenti Barak Obama dövründə Milli Təhlükəsizlik Şurasının yüksək rütbəli rəsmisi Con Volfstall deyir: "Bir neçə yüz nüvə silahının dağıdıcı gücü planetin indiyədək görmədiyi hər şeydən daha böyük olardı".

Bundan əvvəl Fransa prezidenti Emmanuel Makron daha əvvəl Rusiyanın gələcək təcavüzünün qarşısını almaq üçün Avropaya "nüvə çətiri” təklif edib. "Defense Express” hərbi-analitik nəşrinin baş redaktoru Oleq Katkovun sözlərinə görə, bu, bir neçə yüz nüvə yükündən ibarət kifayət qədər kiçik "çətir”dir.

Eyni zamanda "Financial Times” yazıb ki, Fransanın "nüvə çətiri” Avropanı qoruya bilməz, çünki ölkənin arsenalı hələ də bütün regionu qorumaq üçün çox kiçikdir.

Aydın