“Azərbaycan hava məkanı qlobal uçuşların ‘qapısı’ oldu EKSPERT

Rauf Qarayev: "Hava tranziti Azərbaycanın dövlət büdcəsinə milyonlarla dollar gəlir gətirir”

“Beynəlxalq uçuşların böyük əksəriyyəti Azərbaycan hava məkanından keçməklə yerinə yetirilir. Bu, Azərbaycanın Şərq-Qərb hava dəhlizinin yeganə etibarlı "qapı"sı kimi önə çıxarmaqla yanaşı, Bakının sadəcə regional deyil, qlobal miqyasda strateji əhəmiyyətli logistik mərkəz statusunu bir daha təsdiqləyir”.

Bu sözləri “Sherg.az”a açıqlamasında iqtisadçı Rauf Qarayev bildirdi.

R.Qarayev qeyd etdi ki, beynəlxalq qaydalara (Çikaqo Konvensiyası) əsasən, aviaşirkətlər ölkələrə tranzit zamanı hava məkanından və hava limanı infrastrukturundan istifadəyə görə ödəniş edirlər. Buraya hava naviqasiya xidmətləri, eniş/qalxma haqları və tranzit zonasında sərnişin xidmətləri üçün ödənişlər daxildir və bu da ştat üçün gəlir yaradır: 

- Tranzit ödənişlərinin əsas aspektlərinə hava naviqasiyası haqları - bir ölkənin hava məkanından istifadə (uçuş) üçün ödəniş, aeroport vergiləri - hava limanının tranzit zonalarında eniş, uçuş, dayanacaq və xidmət haqları, transfer sərnişinləri - pasport nəzarətindən keçmədən başqa bir uçuşa keçid daxildir. İran hava məkanının beynəlxalq uçuşlara bağlanmasından sonra Gürcüstan hava məkanı regionda ən işlək hava məkanlarından birinə çevrilib. Əvvəllər Gürcüstan ərazisindən gündəlik orta hesabla 642 təyyarə uçurdusa, indi bu rəqəm gündə 1500-2000 uçuşa çatıb. Aviaşirkətlər hava nəqliyyatının idarə edilməsi şirkəti Sakaeronavigatsia vasitəsilə hər uçuş üçün təxminən 516 lari, yəni 189 dollar tranzit haqqı ödəyirlər. Mövcud iş yükünə əsasən, şirkətin 2026-cı ilin mart ayında gündəlik gəliri 280.000 dollardan 375.000 dollara qədər dəyişə bilər. Müqayisə üçün, 2024-cü ildə Gürcüstan hava məkanından 234.293 uçuş həyata keçirilib və bu da Sakaeronavigatsia üçün 120,8 milyon lari gəlir gətirib. Şirkət 117 hava hərəkəti dispetçeri də daxil olmaqla 844 işçi saxlayır və ölkə daxilində radar infrastrukturunu idarə edir. Gürcüstan ərazisindən tranzit, xüsusən də beynəlxalq hava nəqliyyatının artması fonunda, milli hava hərəkətinin idarə edilməsi xidməti üçün əhəmiyyətli bir gəlir mənbəyinə çevrilib. Beynəlxalq uçuşların böyük əksəriyyəti Azərbaycan hava məkanından keçməklə yerinə yetirilir. Bu, Azərbaycanın Şərq-Qərb hava dəhlizinin yeganə etibarlı "qapı"sı kimi önə çıxarmaqla yanaşı, Bakının sadəcə regional deyil, qlobal miqyasda strateji əhəmiyyətli logistik mərkəz statusunu bir daha təsdiqləyir.