Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

Azərbaycan qadını reqressiya riskləri fonunda Hüquqdan çadraya?

Azərbaycan qadını reqressiya riskləri fonunda Hüquqdan çadraya?

Qafqazinfo saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Vahid məktəbli forması ilə bağlı gedən ictimai müzakirələrdə Azərbaycan qadınını yenidən orta çağlara çəkmək tendensiyası üzə çıxıb. Mənim heç kimin geyiminə, zövqünə və inancına qarışmaq fikrim yoxdur, əlbəttə. Lakin ilk cümlədə söylədiyim tendensiya hər bir sekulyar düşüncə sahibini ciddi narahat etməlidir. Dünyəvi bir dövlət olan Azərbaycanda sosial modernləşmə uğrunda ciddi mübarizə gedib. Azərbaycan qadınının çadradan çıxması modernləşmə hərəkatının ən önəmli nəticələrindən biri idi. İndi bu tarixi dinamikanın tərsinə çevrilməsi sosial inkişafın məntiqi ardıcıllığını pozulması deməkdir.

Azərbaycan qadının yenidən çadralaşdırılması bizim milli-mental dəyərlər sistemimizlə bağlı deyil. Dövlət müstəqilliyimizin ilk illərində başı yetərincə ağır problemlərə qarışmış Azərbaycana ölkəmiz üçün qeyri-ənənəvi dini cərəyanlar ixrac edilməyə başladı. Səudiyyə Ərəbistanından, İrandan və Türkiyədən ölkəmizə ixrac edilən qeyri-ənənəvi cərəyanlar guya Azərbaycana “əsl din” aşılayırdılar. Bu cür cərəyanlar bir tərəfdən qadın rol modelləri formalaşdırmağa çalışdılar, digər tərəfdən də təsirlərində olan kişilər vasitəsi ilə onların qadin ailə üzvlərini bürünməyə sövq etdilər.

Qeyri-ənənəvi cərəyanlar Azərbaycan insanının bütün düşüncə kodlarına zidd olduğu kimi, dəyərlər sisteminə də yaddır. Bizim dəyərlər sistemində qadının əxlaqı və həyası nə qapanmaqla ölçülür, nə də qısa ətəklə. Azərbaycan insanı üçün qadının ictimai görünüşü və sərbəst seçim imkanları modern hüquqi bərabərlik anlayışının tərkib hissəsidir. İstər dini, istərsə də dünyəvi geyimin açıq-saçıq tərzləri üzərindən kollektiv gözlənti formalaşması fərdi azadlıqları dolayı məhdudlaşdıra bilər. Cəmiyyətin dib dalğalarının vizuallığa basqıya çevrilməsi bir sonrakı mərhələdə Azərbaycan cəmiyyətinin plüralizminə və dünyəvilik balansına təzyiq deməkdir. Çünki qeyri-ənənəvi cərəyanların təsiri ilə örtülən başlarda Azərbaycanın ictimai münasibətlər sisteminin təbii yaddaşına zidd elementlər var.

Dünyanın ən inkişaf etmiş ölkələrinə baxaq. Din dövlətdən, siyasətdən, iqtisadiyyatdan, elmdən, təhsildən, hətta əxlaqdan belə ayrıdır. Başqa sözlə, inkişaf etmiş heç bir ölkədə DÖVLƏT MƏKANI dini identiklik üzərində qurulmayıb. Əgər bir cəmiyyətdə dini identifikasiya təmayülü millilikdən önə çıxarsa, üstəlik, bu tendensiya cəmiyyəti və dövlətin institutlarını yenidən formalaşdırmaq həvəsinə düşərsə, mütləq həmin ölkənin tərəqqi prosesi üçün risklər yaradacaq. Müasir dünyada və bizim cəmiyyətimizdə “cariyə”, “kölə”, “xədim” kimi anlayışlar varmı? Yox! Hər biri arxaik məfhumlardır. Bizim cəmiyyətimizdə qadının fiziki və mənəvi toxunulmazlığına dövlət, konstitusiya, qanunlar təminat verir, yoxsa dini konfessiyalar? Əlbəttə, dövlət, konstitusiya və qanunlar! Biz qadınların cəmiyyət həyatının bütün sahələrində kişilərlə hüquq bərabərliyini əsas götürürük, yoxsa onları “ikinci cins” kimi sıxışdırmaq xəttinə dəstək veririk? Bütün bu sualların yeganə cavabı odur ki, “qadın” kəliməsi Konstitusiyamızda cəmi bircə dəfə işlənib. Orada da deyilir ki, kişi ilə qadının eyni hüquqları və azadlıqları vardır. Məsələ bitib. Məsələ həm də 1979-cu ildə BMT Baş Assambleyası tərəfindən Qadınlara qarşı Ayrıseçkiliyin Bütün Formalarının Ləğv Edilməsi Haqqında Konvensiya qəbul edilərkən bitib. 3 sentyabr 1981-ci ildə qüvvəyə minmiş bu konvensiyanın ilk maddəsini xatırladıram:

“Qadınlar barəsində ayrı-seçkilik anlayışı qadınların ailə vəziyyətlərindən asılı olmayaraq, kişi və qadınların hüquq bərabərliyi əsasında insan hüquqlarının və siyasi, iqtisadi, sosial, mədəni, mülki və hər hansı digər sahələrdə əsas azadlıqların zəiflədilməsini yaxud tanınmamasını, qadınların onlardan istifadə etməsini yaxud onları həyata keçirməsini heçə endirməyə yönəlmiş cinsi əlamətə görə hər hansı fərqləndirmə, istisna yaxud məhdudiyyət deməkdir”.

Konvensiyanın sözügedən maddəsi qadın hüquqlarının məhdudlaşdırılmasının yalnız hüquqi qadağalarla deyil, dolayı sosial mexanizmlərlə də baş verə biləcəyini göstərir. Maddənin məntiqi budur ki, qadının hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsini zəiflədən hər hansı fərqləndirmə, təzyiq və ya məhdudiyyət ayrı-seçkilik kimi qiymətləndirilə bilər. Daha sadə dillə desək, qadın hüquqları sistemi qadını müəyyən geyim modelinə yönəltmək üçün deyil, onun ictimai iştirak imkanlarını genişləndirmək üçün mövcuddur. Bu mənada Azərbaycan qadınının tarixi inkişaf trayektoriyası reqressiya ilə deyil, proqressiv iştirak və bərabər hüquqlu subyektliklə səciyyələnir.

Taleh Şahsuvarlı

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:124
embedMənbə:https://qafqazinfo.az
archiveBu xəbər 13 Fevral 2026 20:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see319

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see290

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see288

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see283

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see234

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see232

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see231

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see225

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see217

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see213

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see208

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see204

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see193

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see187

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see184

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see181

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see180

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see176

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri