Azərbaycan TDT yə üzv olan ölkələrlə qardaşlıq münasibətlərinə malikdir

Elşən Alıyev,

YAP Daşkəsən rayon təşkilatının sədr müavini

Mayın 21-də Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) Dövlət başçılarının qeyri-rəsmi Zirvə görüşü Türk dünyasında həmrəyliyin, qarşılıqlı strateji maraqların və birgə hədəflərin reallaşdırılması baxımından mühüm hadisə oldu. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin bu Zirvə görüşündə səsləndirdiyi fikirlər isə ölkəsinin türkdilli dövlətlər arasındakı əməkdaşlığa verdiyi töhfənin miqyasını və istiqamətlərini tam şəkildə ortaya qoydu.

Budapeşt Zirvə görüşü bir daha təsdiqlədi ki, Türk Dövlətləri Təşkilatı təkcə mədəni və tarixi bağlılıq əsasında deyil, həm də strateji maraqlar, ortaq hədəflər və qarşılıqlı inam prinsipləri üzərində formalaşmış qüdrətli regional platformaya çevrilməkdədir. Bu kontekstdə Azərbaycan Respublikasının liderlik rolu xüsusi qeyd olunmalıdır.

Dövlətimizin başçısının bu mötəbər toplantıdakı çıxışı konkret rəqəmlər və nəticələrlə zəngin olub. Məsələn, Azərbaycanın TDT-yə üzv dövlətlərə qoyduğu 20 milyard dollardan artıq sərmayə, nəqliyyat və energetika sahələrində reallaşdırılmış irimiqyaslı layihələr, COP29-un uğurlu təşkili və nəticə etibarilə “Bakı sıçrayışı” kimi qlobal brendə çevrilməsi ölkə rəhbərliyinin uzaqgörən və strateji yanaşmasının göstəricisidir.

Xəzər dənizində 50-dən çox ticarət gəmisi olan Azərbaycan türk dövlətləri üçün önəmli tranzit xidmətləri göstərir. Hazırda Bakı gəmiqayırma zavodunda 10 yeni gəmi inşa edilir. Ələt Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının yükaşırma qabiliyyəti 15 milyon tondan 25 milyon tona çatacaq.

Azərbaycanda 8 beynəlxalq hava limanı fəaliyyət göstərir. Sayca 9-cu hava limanı yaxın zamanlarda istifadəyə veriləcək. 9 beynəlxalq hava limanından 3-ü ölkəmizin erməni işğalından azad edilmiş ərazisindədir. Həmçinin 1,5 milyon ton yük qəbuletmə imkanı olan karqo terminalı inşa edilir.

Zirvə görüşünün yekununda imzalanmış Bəyannamə isə dövlət başçılarının strateji niyyətlərini rəsmiləşdirərək gələcək əməkdaşlıq istiqamətlərini müəyyənləşdirdi. Bəyannamədə türkdilli dövlətlərin siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat, iqlim və rəqəmsal sahələrdə qarşılıqlı əlaqələrinin dərinləşdirilməsi çağırışları əksini tapdı. Bu sənəd Türk Dövlətləri Təşkilatının gələcək inkişafında və institutlaşma prosesində mühüm mərhələ hesab olunur. Prezident İlham Əliyevin çıxışında irəli sürülən əsas təşəbbüslər sırasında Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun daşıma qabiliyyətinin artırılması, Xəzər dənizi limanları arasında vahid rəqəmsal platformanın yaradılması, Türk İnvestisiya Fondunun fəaliyyətə başlaması, həmçinin Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan arasında yaşıl enerji sahəsində strateji tərəfdaşlıq sazişinin imzalanması kimi mühüm məsələlər xüsusi yer tutur.

Nəticə etibarilə, Budapeştdə keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının Dövlət başçılarının qeyri-rəsmi Zirvə görüşü türk dünyasının siyasi, iqtisadi və strateji həmrəyliyinin gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin çıxışı türk dövlətləri arasında nəqliyyat, enerji, investisiya və rəqəmsal əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi istiqamətində konkret təşəbbüslərlə yadda qaldı. Bu baxımdan, həmin strateji təşəbbüslər və regional əməkdaşlıq təklifləri təkcə türk dövlətləri arasında deyil, eyni zamanda Avrasiya məkanında qarşılıqlı əlaqələrin möhkəmlənməsinə, dayanıqlı nəqliyyat və enerji zəncirinin qurulmasına xidmət edir. Azərbaycan Prezidentinin liderliyi ilə irəli sürülən bu çağırışlar türk dünyasının birliyini praktik müstəviyə daşıyaraq TDT-nin beynəlxalq nüfuzunun artmasına, eləcə də üzv dövlətlər arasında uzunmüddətli tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsinə mühüm töhfə verir.