Icma.az
close
up
RU
Azərbaycan və Avropa arasındakı qaz əməkdaşlığı: Gələcək nə vəd edir?

Azərbaycan və Avropa arasındakı qaz əməkdaşlığı: Gələcək nə vəd edir?

Moderator.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Ukrayna Rusiya qazının Mərkəzi Avropaya tranzitindən imtina etməsi, Kremlin böyük bazar itirməsinə səbəb oldu. Bununla da Rusiyanın Avropaya qaz ixracına son qoyuldu. Avropanın Rusiya qazından imtinasi Azərbaycan qazının imkanlarıni genişləndirir. Rusiya çalışacaq ki, Türkiyə və Azərbaycan vasitəsilə qaz nəqlini reallaşdırsın. Azərbaycan üçün Avropanın qaz bazarında  əlverişli şərait yaranib. 

Bu barədə Moderator.az-a danışan İqtisad elmləri doktoru, professor Fikrət Yusifov  qeyd edib ki, Avropanın qaz təchizatı ilə bağlı problemlər illərlədir ki, özünün optimal həllini tapa bilmir:

“Rusiyanın Ukraynaya hücumundan öncə Avropanın təbi qaza olan illik təlabatı 530 milyard kubmetr ətrafında olub. Rusiyanın qaz ixracı ilə bağlı məsələləri hələ Ukrayna ilə müharibəyə qədər siyasiləşdirməsi və Avropa Birliyi ölkələrini qazla təhdid etməsi səbəbindənı Qoca qitə on illər idi ki, özünün qaz təchizatının şaxələndirilməsi yollarını arayır. Rusiya qazından asılı qalmaq Avropanın enerji təchizatı üçün ciddi təhlükə idi. Son illər ərzində Rusiya Avropanı dəfələrələ qazla şantaj edərək öz siyasi ambisiyalarını reallaşdırmağa cəhd göstərmişdi. 

ABŞ özünün əsas müttəfiqi olan Avropa Birliyinin qaz təchizatı probleninin həlli və Qoca qitənin Rusiya qazından asılılığının aradan qaldırılması üçün bu illər ərzində çox səylər ortaya qoyub. Azərbaycan qazının Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya çatdırılmasında da ABŞ-n səyləri yüksək qiymətləndirilməlidi. Bu layihəni reallaşdırmaq şimaldan və cənubdan olan basqılar konteksində o qədər də asan məsələ deyildi. Lakin Birləşmiş Ştatlar layihənin uğurla reallaşdırılması üçün öz siyasi dəstəyini əsirgəmədi”

Professor əlavə edib ki, bu gün artıq Avropanın Rusiya qazından asılılığı demək olar ki, aradan qalxıb:

 “Ukrayana öz ərazisindən Rusiya qazının Avropaya daşınmasına yox dedi. Bununla da Rusiya qazının Avropaya nəqli dayandırıldı. Təbi ki, Avropa buna çoxdan hazırlaşırdı. Lakin nə qədər hazırlıq görülsə də rus qazının nəqlinin birdən-birə dayandırılması səbəbindən Avropanın bəzi ölkələri ciddi problemlərlə üz-üzə qalıb. 

Bəs Rusiya qazının nəqlinin dayandırılmasından sonra Qoca qitənin qaz təchizatı ilə bağlı problemlərinin həllinin hansı mümkün yolları ola bilər? Bu sual indi çoxlarını düşündürür. İlk öncə onu deyək ki, ABŞ Avropanın qaz təchizatında yaranacaq problemlərin həlli yolunda mühüm addımlar atmaqdadır. Əvvala Avropa ölkələrinin qaz anbarlarında ABŞ-dan daşınaraq gətirilmiş sıxılmış qaz ehtiyatları artıq yaradılıb. Digər tərəfdən Avropanın qaz təchizatında Norveçdən qaz ixracının rolu getdikcə artmaqdadır. Bu gün artıq Avropanın təbi qaza olan tələbatının 30%-dən çoxunu Norveç təmin edir. Rusiya 2021-ci ildə Avropanın qaza olan təlabatının 45%-ə qədərini ödəyirdi, deməli indi söhbət bu qədər qazın yeni mənbələrinin tapılmasından getməlidir”.

Bəs Rusiya qazının nəqlinin dayandırılmasından sonra Qoca qitənin qaz təchizatının yeni yolları necə görünür?

 Fikrət Yusifov diqqətə çatdırıb ki,  bu gün artıq Azərbaycan Avropanın cənub-şərqində yerləşən ölkələrin qaz təminatında öz sözünü deyir:

“Keçən il Azərbaycandan bu ölkələrə 12 milyard kubmetr qaz ixrac olunmuşdu. Perspektivdə bu rəqəmin Azərbaycanın daxili imkanları hesabına 20 milyard kubmetrə qədər çatdırılması gözləniləndi. Digər variant isə Türkmən qazının Azərbaycan üzərindən Avropaya nəql edilməsidir ki, bu məsələ də gündəmdə dayanır. 

Avropanın qaz təchizatında yeni bir işıq yolu isə Suriyada Bəşər Əsəd rejiminin devrilməsindən sonra yarandı. Təbi qaz ehtiyatlarının həcminə görə dünya üçüncüsü olan (təqribən 24 trliyon kubmetr) Qətərdən qazın Suriya və Türkiyə üzərindən Avropaya daşınması realdır. Düzdür, hələlik Qətər rəsmiləri bu məsələ ilə bağlı sanki tərəddüd edirlər lakin hər iki tərəfin maraqları ortadadırsa, deməli bu məsələdə tezliklə razılıq əldə ollunacaqdır. Ən azından, bu layihəyə ABŞ “xeyir-dua” verəcək ki, bundan sonra Qətərdə də deməyə sözü qalmayacaqdır...”.

Mehin Mehmanqızı

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:178
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 08 Yanvar 2025 15:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see321

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see306

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see293

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see287

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see286

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see273

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see255

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see252

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see249

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see245

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see243

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see240

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see236

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see228

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see227

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see203

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see201

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri