Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanda 1 körpədə görülən nadir xəstəlik Nimana Pik nədir?

Azərbaycanda 1 körpədə görülən nadir xəstəlik Nimana Pik nədir?

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Nimana-Pik xəstəliyi nadir rast gəlinən irsi metabolik pozğunluqdur. Bu xəstəlik  təxminən hər 250 min nəfərdən birində müşahidə olunur. Azərbaycanda isə 1 nəfər (8 aylıq uşaq) Nimana-Pik xəstəliyi diaqnozu ilə qeydiyyatdadır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, xəstəlik hüceyrələrdə yağ və lipidlərin normal metabolizmini pozur, nəticədə qaraciyər, dalaq, ağciyərlər, sümük iliyi və beyin kimi orqanlarda yığılma baş verir. Bu, orqanların normal fəaliyyətini pozur və ağır hallarda həyati təhlükə yaradır.

Nimana-Pik xəstəliyi əsasən üç tipdə təsnif edilir:

•Tip A: Ən çox körpələrdə rast gəlinir. Simptomlar doğulduqdan sonra ilk aylarda ortaya çıxır, xəstəlik sürətlə irəliləyir və əksər hallarda uşaqlar erkən yaşlarda həyatını itirir.

•Tip B: Uşaqlıq dövründə inkişaf edir və Tip A ilə müqayisədə daha yüngül keçir. Bəzi xəstələr yetkinlik yaşına qədər yaşaya bilir.

•Tip C: Daha nadir formadır, yeniyetməlik və erkən yetkinlik dövründə ortaya çıxır və sinir sistemi zədələnmələri ilə müşahidə olunur.

Xəstələyin səbəbləri

Tip A və B, SMPD1 genindəki mutasiyalar nəticəsində yaranır. Bu gen sfingomiyelin adlı yağ maddəsini parçalayan asit sfingomiyelinaz fermentinin istehsalına cavabdehdir. Ferment çatışmazlığı hüceyrələrdə yağ yığılmasına və orqan zədələnməsinə səbəb olur.

Tip C isə NPC1 və NPC2 genlərindəki mutasiyalarla əlaqədardır. Bu mutasiyalar xolesterol və digər lipidlərin hüceyrə daxilində daşınmasını pozur, nəticədə orqanlar zədələnir.


Nimana-Pik-in əlamətləri

•Tip A: Qarında şişkinlik, limfa düyünlərinin böyüməsi, gözdə qırmızı ləkə, qidalanma çətinliyi, refleks və hərəkət zəifliyi, təkrarlanan tənəffüs problemləri.

•Tip B: Qarın şişkinliyi, tənəffüs yolu infeksiyaları, böyümənin ləngiməsi, hərəkət koordinasiyasının zəifləməsi, qaraciyər və dalağın böyüməsi, qanda lipid artımı, trombositlərin azalması.

•Tip C: Qaraciyər və dalağın böyüməsi, hərəkət və yerimədə çətinlik, nitqin pozulması, udma çətinliyi, qıcolmalar, yaddaş və idrak problemləri, göz hərəkətlərinin pozulması, sarılıq, təkrarlanan tənəffüs infeksiyaları.

Xəstələyin ağırlaşmaları

Xəstəlik tez-tez infeksiyalara, görmə və eşitmə pozuntularına, beyin zədələnməsinə, orqan çatışmazlığına və ölüm riskinə səbəb ola bilər.

Nimana-Pik-in müalicəsi

•Tip A: Effektiv müalicə yoxdur, simptomların yüngülləşdirilməsi əsas hədəfdir.

•Tip B: Sümük iliyi transplantasiyası, gen terapiyası və ferment əvəzedici terapiya araşdırılır.

•Tip C: Bəzi xüsusi dərmanlar və fizioterapiya simptomların yavaşlamasına və hərəkət qabiliyyətinin qorunmasına kömək edir.


Xəstəliyin diaqnostikası

Xəstəliyin diaqnostikası üçün qan və dəri analizləri, genetik testlər, MRT və göz müayinəsi, həmçinin doğuşdan əvvəl (prenatal) testlərdən istifadə olunur.

Nimana-Pik xəstəliyi nadir olsa da, irsi və ciddi xarakteri səbəbindən erkən diaqnostika və mütəmadi tibbi nəzarət vacibdir. Müalicə hazırda simptomların idarə olunmasına yönəlib, lakin xəstələrin həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq mümkündür.

Günay

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:226
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 26 Fevral 2026 15:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see348

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see346

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see337

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see336

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see320

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see315

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see303

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see301

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see300

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see297

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see287

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see286

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see269

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see267

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see259

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see254

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see239

3 Tesla MRT SAF Hospitalda Nə zaman həyat əhəmiyyətlidir? (VİDEO)

20 Noyabr 2026 15:57see234

Nəhəng gəmidə NAMƏLUM XƏSTƏLİK yayıldı 150 yə yaxın insanda QORXULU ƏLAMƏTLƏR

20 Noyabr 2026 15:17see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri