Azərbaycanda ailələr, əslində, BUNA GÖRƏ DAĞILIR: Ödənilməyən təlabatlar...

“Azərbaycanda boşanmalar son dövrdə çox aktualdır. 2024-cü ilin statistikasına nəzər saldıqda görürük ki, ölkədə 49 508 nikah müqaviləsi bağlanıb, 21 384 boşanma faktı var”.

Bu sözləri sosioloq Üzeyir Şəfiyev “Referans”-a açıqlamasında deyib.

“Artıq boşanmalar təqribən 50 faizə gəlib çıxıb. Bu statistika deməyə əsas verir ki, Azərbaycanda boşanma artıq çox ciddi bir problemdir. Azərbaycanda sanki boşanma “boom”-u yaşanır. Hesab edirəm ki, mətbuat boşanma mövzusuna çox yer verdiyinə görə, bu problem daha da artır. Bəlkə də bu mövzunu mətbuata yansıtmağı azaltmaq lazımdır ki, boşanmalar azalsın. Çünki boşanmalar artıq cəmiyyətdə xroniki sosial anemiya halına çevrilməkdədir. Əslində, bu məsələ heç vaxt Azərbaycan cəmiyyəti üçün xarakterik olmayıb. Çünki Azərbaycan cəmiyyəti patriarxal – kişi mərkəzli cəmiyyət olduğuna görə, Azərbaycanda boşanmaya həmişə pis baxılıb. Bu tendensiya Sovet dönəminin sonuna kimi davam edib”.

Sosioloq qeyd edib ki, müstəqillik dövründən etibarən bir çox məsələlərə olduğu kimi boşanmaya da Azərbaycanda tolerant yanaşmağa başlanılıb.

“Boşanmaların əsas səbəbi düşüncə tranformasiyasıdır. Azərbaycanda müstəqillik dövründən etibarən qadınların iqtisadi məşğul əhaliyə çevrilməyə başlaması da boşanmaların əsas səbəblərindən biri oldu. Qadınların iqtisadi azad olması da onların ən xırda problemdə boşanma fikrinə düşmələrinə gətirib çıxardı. Qadınlar düşünürlər ki, əgər iqtisadi cəhətdən öz-özümü təmin edə bilirəmsə, nəyə görə mühafizəkar kişinin şərtləri ilə yaşamalıyam. Bununla da qadınlar eqoist, hedonist bir həyata meyl etməyə başladılar. Bu, Azərbaycan qadınının düşüncəsində baş verən transformasiyadır. Bu o demək deyil ki, qadın işləməməlidir, pul qazanmamalıdır. Çalışmalıdır amma düzgün ağılla ailəsinə də vaxt ayırmalıdır”.

Ekspert deyib ki, boşanmaların digər səbəblərindən biri isə məntiq əsasında edilən evliliklərdir. Bunların kökündə hesablı şəkildə, qarşı tərəfin imkanına, varlı-kasıb olmasına görə edilən evliliklər dayanır.

“Xəyanət də boşanmaların 5 əsas səbəbi arasında xüsusi yer tutur. Bugün sosial şəbəkələrdən geniş istifadə xəyanəti daha da körükləyir. Boşanmaların digər səbəblərinə cinsi, emosional uyğunsuzluq, həmçinin xarakter uyğunsuzluğu da aiddir. Bəzi təlabatlar mövcuddur ki, bunlar ödənmədikdə tərəflər artıq birlikdə yaşamaqdan imtina edirlər. Son dövrlərdə Azərbaycanda boşanmalarla bağlı xüsusilə, iki tendensiyanı qeyd edə bilərik. Birinci, əvvəllər Azərbaycanda boşanmalar daha çox uşağı olmayan ailələrdə baş verirdi, hazırda isə boşanmaların 50-60 faizi uşaqlı ailələrdə baş verir. Bu məsələdə də əsasən uşaqlar əziyyət çəkir. İkinci tendensiya isə son illərə qədər Azərbaycanda mövcud olmayan lakin hazırda artan “Grey divorce”, yəni “boz boşanma” anlayışıdır. Bu da 50-60 yaşdan böyük insanlar arasında boşanma hallarının artmasıdır. Azərbaycanda bunun artması cəmiyyətdə düşüncə transformasiyasının əsas göstəricidir”.

Fidan Vəlisoy