Azərbaycanda bu heyvanların kəsimi qadağan edilə bilər KONKRET

Azərbaycan heyvandarlıq sektorunda subsidiya siyasəti son illərdə daha çox istehsalın şəffaflaşdırılması, məhsuldarlığın artırılması və bazarın rəsmi dövriyyəyə keçməsi istiqamətində formalaşır. Hazırda müzakirə olunan yanaşmalar göstərir ki, dövlət dəstəyi təkcə heyvan sayının artırılmasına yox, həm də keyfiyyətli ət və süd istehsalına yönəlməkdədir. Xüsusilə rəsmi qəssabxanalarda kəsim mexanizminin stimullaşdırılması bu siyasətin əsas elementlərindən biri kimi görünür. Bu, həm baytarlıq nəzarətinin gücləndirilməsinə, həm də qida təhlükəsizliyinin artırılmasına xidmət edir.

KONKRET.az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı globalinfoaz-a açıqlama verən Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib ki,Dünya təcrübəsi ilə müqayisədə Azərbaycan üçün bir neçə fərqli subsidiya modeli mümkündür. Birinci modeldə fermerlərə saxladıqları heyvan sayına görə birbaşa dəstək verilir ki, bu, kənd təsərrüfatının sosial dayanıqlığını qoruyur, xüsusilə kiçik ailə təsərrüfatları üçün vacibdir. İkinci model istehsal yönümlüdür və burada subsidiya əsasən süd və ət istehsalının həcminə görə formalaşır. Bu yanaşma məhsuldarlığı artırmağa və bazar üçün real iqtisadi dəyər yaratmağa xidmət edir. Üçüncü model isə daha çox inkişaf etmiş ölkələrdə tətbiq olunur və kəsim prosesinin rəsmi, standartlara uyğun şəkildə aparılmasına görə stimullaşdırmanı nəzərdə tutur. Bəzi hallarda isə ekoloji məqsədlərlə heyvan sayının optimallaşdırılması üçün kompensasiya mexanizmləri tətbiq edilir.

Azərbaycanın mövcud kənd təsərrüfatı strukturunu nəzərə aldıqda, ən səmərəli yanaşma bu modellərin kombinasiyası kimi görünür. Ölkədə həm kiçik təsərrüfatlar, həm də daha iri fermalar mövcuddur və bu fərqlilik vahid subsidiya modelini çətinləşdirir. Bu səbəbdən heyvan başına minimal dəstək mexanizmi sosial sabitlik baxımından əhəmiyyətlidir, lakin uzunmüddətli perspektivdə əsas ağırlıq istehsal göstəricilərinə verilməlidir. Yəni subsidiyalar təkcə heyvanın mövcudluğuna yox, onun real iqtisadi nəticəsinə bağlanmalıdır.

Eyni zamanda rəsmi qəssabxana sisteminin genişləndirilməsi strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu sistem həm bazarın şəffaflığını artırır, həm də xəstəliklərin yayılma riskini azaldır. Bundan başqa, erkən yaşda və aşağı çəkidə heyvan kəsiminin məhdudlaşdırılması heyvandarlığın məhsuldarlığını uzunmüddətli dövrdə yüksəltməyə xidmət edir. Bu yanaşma ölkədə ət istehsalının daha səmərəli strukturda formalaşmasına imkan yaradır.

Nəticə etibarilə, Azərbaycan üçün subsidiya siyasətinin perspektivi hibrid model üzərində qurulmalıdır. Bu model heyvan sayına məhdud və hədəfli dəstək, istehsala görə stimullaşdırma və rəsmi kəsim mexanizminin gücləndirilməsini birlikdə əhatə edir. Belə bir yanaşma həm kənd təsərrüfatının sosial funksiyasını qoruyur, həm də onun iqtisadi səmərəliliyini artırır. Uzunmüddətli dövrdə bu sistem ölkədə heyvandarlıq sektorunun daha dayanıqlı, rəqabətqabiliyyətli və bazar yönümlü inkişafına şərait yarada bilər.