Azərbaycanda GMO məhsulları varmı ? ARAŞDIRMA

Azərbaycanda genetik cəhətdən dəyişdirilmiş qidaların (GMO) istifadəsi və dövriyyəsi ciddi şəkildə tənzimlənir.

SİA mövzu ile bağlı araşdırma edib.

Ölkə qanunvericiliyinə görə, GMO məhsullarının istehsalı, idxalı, satışı və istifadəsi qadağandır. Bu, 1999‑cu il “Qida məhsulları haqqında” qanun və 2015‑ci il Milli Məclisin qəbul etdiyi əlavə məhdudiyyətlərlə təsbit olunub. Qanun pozuntuları cərimə və hətta bəzi hallarda həbs cəzası ilə nəticələnə bilər. Azərbaycan həmçinin beynəlxalq biotəhlükəsizlik sənədlərinə, o cümlədən Kartagena Protokoluna qoşulub.

Praktikada, bəzi ekspertlər və istehlakçı təşkilatları bildirirlər ki, bazarda GMO elementləri mövcud ola bilər, xüsusilə idxal olunan toxumlar və bəzi qida məhsullarında. Lakin bu məhsullar qanuni qeydiyyatdan keçmədiyi halda dövriyyədə olur və əhatəli laboratoriya analizləri ilə təsdiqlənməmişdir.

Genetik cəhətdən dəyişdirilmiş qidalar laboratoriya şəraitində dəyişdirilmiş genetika sayəsində zərərvericilərə davamlılıq, məhsuldarlığın artırılması və saxlanma müddətinin uzadılması kimi xüsusiyyətlərə malikdir. Onların insan sağlamlığı və ətraf mühitə təsirləri hələ tam aydın deyil və qlobal səviyyədə ciddi müzakirələr mövcuddur.

Azərbaycanda GMO məhsullarının istifadəsi qanunla qadağan edilsə də, bəzi idxal məhsullarında GMO komponentləri ola bilər. Bu isə bazar nəzarətinin gücləndirilməsini tələb edir. Ölkədə insan sağlamlığı və ətraf mühitin qorunması məqsədilə GMO‑larla bağlı mövcud hüquqi tənzimləmələr əhəmiyyətli rol oynayır.