Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Azərbaycanda kişilərə 22 il pensiya verilə bilər: Yaş 67 olarsa

Azərbaycanda kişilərə 22 il pensiya verilə bilər: Yaş 67 olarsa

Turkstan.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Son illər pensiya sistemində bir sıra dəyişikliklər öz əksini tapıb.

Burada ən çox müzakirə olunan amillərdən biri pensiya yaşı ilə bağlıdır. Artıq son müzakirələrdən sonra qadın və kişilərin pensiya yaşı bərabərləşdirilərək 65 yaş müəyyən edildi.

Ancaq bu istiqamətdə mövcud qərarlar ictimaiyyət tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Çünki pensiya yaşının artırılması vətəndaşların pensiyadan uzun müddət faydalanmasına imkan vermir.

Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, son (2020-2024) 5 ildə pensiya yaşına (65 yaş) çatmadan ölən kişilərin sayı 88 min 100 nəfər olub.

Pensiya yaşına çatmadan ölən kişilər vəfat edən kişilərin ümumi sayının yarısını (48,5 faiz) təşkil edib. Hazırda kişilərin pensiya yaşı 65 olsa da, bu yaş həddinin 67-yə çatdırılması ilə bağlı müzakirələr gedir.

Ümumiyyətlə, pensiya yaşının artırılmasını isə orta ömür uzunluğunun 72 il olması ilə əlaqələndirirlər. Bundan sonra pensiya yaşının artırılması potensialı varmı?

“Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, bu mövzuya yanaşmanı orta və uzunmüddətli dövrümüzdə yeni çağırışlar da nəzərə alınmaqla, qiymətləndirmək lazımıdr.

“Ortamüddətli dövr üzrə ola bilsin ki, pensiya yaşının artırılması ilə bağlı hansısa bənzər təşəbbüslər olsun. Əksər halda bu əhalinin orta ömrünün, yaşlıların sayının artması, təbii artım sayının aşağı düşməsi, beləliklə də əmək bazarında bir pensiyaçıya görə işləyənlərin sayının azalması kimi iqtisadi və sosioloji faktorlarla izah olunur. Dünyada da bənzər meyillər var.

Ancaq indiki halda məsələyə Azərbaycan aspektindən yanaşmış olsaq, ölüm yaşı ilə bağlı mövcud statistika da daxil olmaqla, orta ömür göstəricisi, bənzər iqtisadiyyatlar, keçmiş Sovet ölkələri ilə müqayisə aparsaq, görürük ki, əslində ölkəmizdə bu istiqamətdə hazırda mövcud olan ən sərt yaş həddi tətbiq olunmaqdadır.

Pensiya sisteminin özünün etibarlılığı, ahıllıq dövründə əhalinin rifahının normal standartlarda təmin edilməsi üçün qeyri-adekvatlığını formalaşdırır. Yəni indi şərtlər daxilində pensiya yaşının artırılması çox uğursuz yanaşma ola bilər.

Bu istiqamətdə sistemin daha da təşviqediciliyini daha da zəiflədə, sistemə etibarı aşağı sala, əmək bazarının leqallaşması meyillərinə ciddi zərər verə bilər. Əgər bu siyasətin planlanması, dizayn edilməsi rosional əsaslandırmadan yola çıxılsa, müvafiq istiqamətdə ən azından növbəti 5 ildə hər hansı bir addımın atılması ehtimalını aşağı qiymətləndirirəm”.

Onun sözlərinə görə, ancaq uzunmüddətli məsələyə baxdıqda, belə bir dövrdə artıq pensiya yaşının artırılması məsələsi hökumətlərin gündəmindən çıxacaq:

“Çünki süni intellektin sürətlə iqtiadiyyata inteqrasiya olunması, robot texnologiyaların inkişaf etməsi və istehsalatın, xidmət sektorunun bütün sahələrində tətbiq imkanlarının genişmiqyaslı nəzərdən keçirilməsi kimi faktorları nəzərə almaqla artıq günümüzdə, növbəti 10 ildə bu çağırışların əmək bazarına ciddi mənfi nəticələrinin müzakirə edilməsinə gətirib çıxarıb.

Bu aspektdən məsələyə yanaşmış olsaq, çox böyük ehtimalla növbəti onilliklərdə nəinki pensiya yaşının artırılması, hansısa formada sosial müdafiə mexanizmlərinin təkmilləşdirilərək daha əlçatan olmasını təmin etməklə bu alətlərin, gəlirlərin yenidən bölüşdürülməsində bir mexanizm kimi istifadə istiqamətində meyillər daha da güclənəcək.

Yəni nəinki pensiya yaşını artırmaq, əksinə uzunmüddətli dövrdə pensiya yaşını aşağı salmaq, yaxud da digər alternativ sosial müdafiə mexanizmləri yaratmaqla işləməyən sosial qrupların orta və ya minimum standartlarda rifahını təmin edən mexanizmlər ortaya çıxacaq.

Başqa sözlər desək, sosial, vergi yığımları insan əməyinə trnasfer olunacaq texnologiyaya, yəni süni intellekt və yaxud robotlar, avtomatlaşdırılmış istehsal sistemləri, bunlara ötürülmüş vergi,sosial sığorta yükü bu və ya digər şəkildə hökumət tərəfindən hansısa formada müxtəlif mexanizmlər, o cümlədən pensiya sistemi vasitəsilə əhali arasında bölüşdürüləcək”.

Ekspertin fikrincə, uzunmüddətli dövrdə isə biz bu konteksdə pensiya yaşının azaldılması istiqamətində yenidən ciddi bir geridönüşün başladığını müşahidə etmiş olacağıq:

“Məsələyə indiki şərtlər daxilində baxsaq, Azərbaycanda vəziyyət ürəkaçan deyil. Orta ömür göstəricisi və pensiya yaşı arasında çox az məsafə var.

Bəzi ölkələrdə müvafiq göstərici 22 ilə qədər olur. O ölkələrdə insanlar 67 yaşında pensiyaya çıxır ki, orada orta ömür 89 ildir. Yəni yaşa görə pensiyaya çıxdıqdan sonra 22 il pensiya ala bilir.

Bu konteksdə məsələyə baxmış olsaq, Azərbaycanda müvafiq göstərici 3,5 dəfə daha pisdir. Əgər belə bir qərar qəbul olunarsa, bu çox uğursuz və ahıllıq dövründə vətəndaşların vəziyyətinin daha da acınacaqlı hal almasına gətirib çıxaran bir siyasət olar”.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:171
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 17 İyul 2026 17:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see327

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see323

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see304

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see300

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see282

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see275

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see274

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see269

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see256

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see253

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see245

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see236

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see230

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see226

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see224

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see217

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see207

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see204

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see204

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri