Azərbaycanda kreditləri ucuzlaşdırmağın SADƏ YOLU

Azərbaycanda uçot dərəcələri azaldıldı. 

Bununla bağlı Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) məlumat yayıb. AMB-nin İdarə Heyəti uçot dərəcəsini 7.00%-ə, faiz dəhlizinin aşağı həddini 6.00%-ə, faiz dəhlizinin yuxarı həddini isə 8.00%-ə endirib. 

“Cebheinfo.az”-a açıqlamasında iqtisadçı Akif Nəsirli bildirib ki, bu, Azərbaycan hökumətinin manatla verdiyi vəsaitlərin faiz dərəcəsidir: 

“Yəni bu, manatın kreditə verilən hissəsinin faiz göstəricisidir. Amma məsələ ondadır ki, Azərbaycan hökuməti manatla faizə pul vermir. Başqa sözlə, hökumət nə xaricə, nə də ölkə daxilindəki kommersiya banklarına donorluq edir. Bu səbəbdən dəfələrlə qeyd etmişəm ki, Azərbaycanda faiz dərəcəsinin 1  və ya 0,5 faizə endirilməsi heç bir ciddi nəticə doğurmur. 

Çünki hökumət kommersiya banklarına donorluq funksiyasını yerinə yetirmir. Halbuki hökumətin buna kifayət qədər maliyyə imkanı var. Hazırda Azərbaycanın dövlət aktivləri təxminən 70 milyard dollar civarında dəyərləndirilir”. 

İqtisadçının sözlərinə görə, hökumət nə daxili, nə də xarici kreditlərə vəsait yönəldir və bu səbəbdən də faiz dərəcələrinin dəyişməsi iqtisadi mənada mühüm təsir göstərmir: 

“Ölkə daxilində kredit portfelinin ümumi dəyəri 27-28 milyard manat civarındadır. Bu da o deməkdir ki, mövcud aktivlərin təxminən 40 faizi qədər kredit portfeli formalaşıb. Əgər Azərbaycan hökuməti bu imkanlardan istifadə edərək kommersiya banklarına donorluq etsə, faiz dərəcələrinin dəyişməsi ölkə iqtisadiyyatına əhəmiyyətli təsir göstərə bilər. 

Hazırda ölkədə kreditlər kifayət qədər bahadır. Azərbaycanın kommersiya bankları xarici maliyyə bazarlarından təxminən 6-8 faiz arasında faizlə vəsait cəlb edirlər. Düzdür, bəzən daha ucuz kreditlər də əldə edilir. Hökumət bu ucuz kreditləri birbaşa özü kommersiya banklarına təqdim edə bilər. 

Məsələn, hökumət 4-5 faizlə banklara kredit versə, bu, həm də dövlət aktivlərinin gəlirliliyini artıra bilər. Keçən il Azərbaycanın Dövlət Neft Fondunun aktivlərinin idarə olunmasından təxminən 3 faiz divident əldə olunmuşdu. Halbuki həmin vəsaitlərin bir hissəsi kommersiya banklarına 5 faizlə kredit şəklində verilsəydi, bu, daha yüksək gəlir gətirərdi. Eyni zamanda, bu addım ölkə daxilində kredit portfelinin genişlənməsinə və kreditlərin ucuzlaşmasına səbəb ola bilərdi”. 

Akif Nəsirli qeyd edib ki, inflyasiya ilə mübarizə inhisarçılığın aradan qaldırılması ilə birgə aparılmalıdır: 

“Düzdür, bu proses inflyasiya riskləri yarada bilər. Amma inflyasiyanı dövriyyədə olan pul kütləsini azaltmaqla məhdudlaşdırmaq düzgün yanaşma deyil. Əslində inflyasiya ilə mübarizə üçün əsas vasitə inhisarçılığı aradan qaldırmaqdır. Əgər ölkədə bütün sahələrdə inhisarçılıq minimuma endirilsə, inflyasiya riski də azalacaq. 

Beləliklə, iqtisadiyyatda pul dövriyyəsinin genişlənməsinə imkan vermək olar. Amma bu gün ölkə iqtisadiyyatı əsasən monopoliya şəraitində fəaliyyət göstərir. Bu səbəbdən hökumət inflyasiyadan qorunmaq məqsədilə dövriyyədəki pul vəsaitlərini azaltmağa çalışır ki, əhali tərəfindən aktiv pul dövriyyəsi inflyasiyaya səbəb olmasın. Bu da əhalinin kasıblamasına gətirib çıxarır”. 

Əfsanə Rəcəb 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: Azərbaycan kredit uçot dərəcələri Akif Nəsirli