Azərbaycanda məmurları tənqid edənləri cəza gözləyir? Yeni qanunun izahı

Xəbər verdiyimiz kimi, Prezident İlham Əliyev “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” Qanuna edilən yeni dəyişiklikləri təsdiqləyib. Bu konktekstdə Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti Osman Gündüzün şərhi diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, artıq məmurları tənqid edənlər də bu qanunla cəzalana bilər.

Sitat: “Sosial şəbəkədə bir məmurun fəaliyyəti sərt və bir az da emosional dildə tənqid edilərsə, bu paylaşım “cəmiyyətə açıq hörmətsizlik” kimi qiymətləndirilərək silinə və ya müəllif məsuliyyətə cəlb oluna bilər. Təcrübə göstərir ki, demokratik ənənələr zəif olduqda, oturuşmuş sistemlər olmadıqda, məmur özbaşınalığı olduqda bu tip qaydalar hansısa məmur üçün jurnalistləri, ictimai fəalları, blogerləri və tənqidçiləri susdurmaq alətinə də çevrilə bilir”.

Yeni qaydalar nədən ibarətdir? Sosial şəbəkədə məmurları tənqid edənlər həbs olunacaq?

Globalinfo.az-a danışan Vətəndaşların Əmək Hüquqlarını Müdafiə Liqası”nın İcraiyyə Komitəsinin sədri, hüquqşünas Sahib Məmmədov deyib ki, qanuna edilən dəyişikliklər tənqidi mühitin məhdudlaşdırılmasına deyil, əxlaq və mənəviyyatın qorunmasına yönəlib:

“Düşünmürəm ki, legitim tənqidə görə hər hansı cəza nəzərdə tutulur. Böhtan xarakterli yazı və ya şərh olarsa, bu, həm mülki, həm də cinayət məsuliyyəti yarada bilər ki, bu hallar artıq mülki, cinayət və inzibati xətalar məcəllələrində mövcuddur. Bu baxımdan yeni bir yanaşma yoxdur. Təhqirlə bağlı məsələlər də eyni qaydada tənzimlənir. Şəxsə yaxud şəxslərə qarşı etik normalar pozularaq təhqir və söyüş elementlərindən istifadə edilərsə, bu da əvvəldən qanunvericiliklə müəyyən olunmuş məsuliyyət yaradır. Yenilik isə əsasən media orqanlarında və sosial şəbəkələrdə açıq şəkildə etik çərçivəni aşan, təhqiramiz məzmunlara, eləcə də bədən hissələrinin açıq nümayişi kimi hallara görə məsuliyyətin konkretləşdirilməsi ilə bağlıdır”.

Sahib Məmmədov

Hüquqşünas bildirib ki, əgər bir şəxs sosial şəbəkədə dövlət orqanını, məmuru və ya vəzifəli şəxsi faktlara əsaslanaraq, böhtan xarakteri daşımayan legitim tənqid edirsə, bu halda ona qarşı hər hansı tədbirin görülməsi üçün əsas yoxdur:

“Sərt tənqid ilə təhqir arasında ciddi fərq mövcuddur və bu məsələlər məhkəmələrin səlahiyyətindədir. Zərurət yarandıqda məhkəmə ekspertiza təyin edərək ifadələrin təhqir olub-olmamasını, etik çərçivəni aşıb-aşmamasını və ya bədən hissələrinin hansı nahiyyəsinin açıq şəkildə göstərilməsinə yol verilib-verilməməsi müəyyən edə bilər. Lakin dəyişikliklərdə müəyyən açıq qalan məqamlar ola bilər. Məsələn, bədən hissələrinin nümayişi anlayışının konkret izahı hələ formalaşmayıb. Bu məsələ gələcək məhkəmə praktikası ilə dəqiqləşdirilə və zərurət yarandıqda Konstitusiya Məhkəməsi bunu şərh edə bilər. Normativ hüquqi aktlar haqqında Konstitusiya Qanununun tələblərinə əsasən, sui-istifadəyə şərait yaradan müddəalar qanunvericilikdə olmamalıdır. Bu baxımdan qanunların şərhi səlahiyyəti Konstitusiya Məhkəməsinə məxsusdur. Hüquq düzgün tətbiq edildiyi təqdirdə, düşünürəm ki, ciddi problemlər yaranmayacaq”.

Ləman İmran
Globalinfo.az