Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanın dövlətçilik tarixi: Elm və mədəniyyətinin təbliği

Azərbaycanın dövlətçilik tarixi: Elm və mədəniyyətinin təbliği

Sfera.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Azərbaycan, qədim dövlətçilik ənənələrinə malik, zəngin mədəni irsi və dərin elmi potensialı olan bir ölkədir. Bu coğrafiyada formalaşan sivilizasiyalar təkcə regionun deyil, bütövlükdə dünya tarixinin inkişafında mühüm rol oynamışdır. Tarix boyu müxtəlif dövlət quruluşları, dinamik siyasi proseslər, zəngin adət-ənənələr və yüksək mədəni irs Azərbaycanın özünəməxsus kimliyini formalaşdırmışdır. Bu gün isə bu dəyərlərin təbliği və qorunması milli siyasətin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir.

Sfera.az xəbər verir ki, Azərbaycanın dövlətçilik tarixi minilliklərə dayanır. Qafqaz Albaniyası (e.ə. IV əsr), Atropatena, Sasani və Ərəb xilafəti dövründə yaranan idarəetmə formaları, daha sonralar Şirvanşahlar, Eldənizlər, Qaraqoyunlular, Ağqoyunlular, Səfəvilər və Qacarlar kimi güclü dövlətlərin varlığı bu ərazidə dərin dövlətçilik ənənələrinin mövcudluğunu sübut edir.


1918-ci ildə qurulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti isə Şərqdə ilk parlamentli, demokratik respublika olaraq tarixə düşdü. Qısaömürlü olsa da, cümhuriyyətin qurduğu hüquqi və siyasi əsaslar müasir Azərbaycan Respublikasının təməl daşları oldu.


1991-ci ildə yenidən bərpa edilən dövlət müstəqilliyi ilə Azərbaycan xalqı öz milli suverenliyini bərpa etdi. Ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkədə sabitlik və inkişaf prosesi başladı, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və təbliği dövlət siyasətinin mərkəzinə çevrildi.


Azərbaycan xalqının çoxəsrlik tarixi boyunca formalaşmış zəngin adət-ənənələri milli kimliyimizin ayrılmaz hissəsidir. Novruz bayramı, toy və yas mərasimləri, xalq oyunları və musiqisi, milli geyimlər, aşıq sənəti və ustad-şagird ənənəsi bu irsin bariz nümunələrindəndir.


Xüsusilə Novruz bayramı, baharın gəlişi ilə bağlı olan və UNESCO tərəfindən qeyri-maddi mədəni irs kimi tanınan bu bayram, xalqın təbiətə, yenilənməyə və birliyə verdiyi dəyərin göstəricisidir. Ailədaxili və cəmiyyət daxilindəki münasibətləri tənzimləyən, nəsillər arasında körpü yaradan bu ənənələr milli dəyərlərin ötürülməsində mühüm rol oynayır.


Azərbaycan torpaqları tarix boyu elm adamları və filosofların yetişdiyi məkana çevrilib. Nizami Gəncəvi, Məhəmməd Füzuli, Tusi, Bəhmənyar kimi dahilər orta əsrlərdə İslam dünyasının elmi-mədəni həyatında önəmli rol oynamışdır.


Sovet dövründə elmin institusional inkişafı ilə yanaşı, fizika, kimya, neft-qaz, biologiya və riyaziyyat sahələrində mühüm nailiyyətlər əldə edildi. Bu gün isə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) ölkənin elmi potensialını qoruyaraq inkişaf etdirir.


Xüsusilə son illərdə elmin populyarlaşdırılması, gənclərin elmə marağının artırılması və innovativ tədqiqatların dəstəklənməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Startaplar, texnoparklar, beynəlxalq elmi forumlar və təhsil islahatları bu siyasətin bir hissəsidir.


Azərbaycan musiqisi, xüsusən muğam sənəti, dünya mədəniyyət xəzinəsində özünəməxsus yer tutur. Muğam UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilib. Aşıq sənəti, xalçaçılıq, milli memarlıq və incəsənət nümunələri də bu siyahıda yer alır.


Şuşanın 2023-cü ildə “Türk Dünyasının Mədəniyyət Paytaxtı” elan olunması və Bakının beynəlxalq festivallar, sərgilər və simpoziumlar üçün mərkəzə çevrilməsi Azərbaycanın mədəni potensialının dünyaya təqdimatında mühüm rol oynayır. Teatr, kino, rəssamlıq və ədəbiyyat sahəsində də parlaq simalar yetişib: Üzeyir Hacıbəyli, Rəşid Behbudov, Məmməd Araz, Anar, Çingiz Abdullayev kimi yaradıcı şəxslər Azərbaycan mədəniyyətinin simvoluna çevriliblər.


Azərbaycanın zəngin irsinin təkcə daxildə deyil, beynəlxalq səviyyədə də tanıdılması milli maraqlar baxımından vacibdir. Diaspor təşkilatları, beynəlxalq sərgilərdə iştirak, xarici dillərdə yayımlanan filmlər, sənədli verilişlər və sosial media platformaları vasitəsilə bu təbliğ daha sistemli şəkildə aparılır.


Eyni zamanda, Azərbaycanın mədəniyyət və təhsil sahəsində digər ölkələrlə əməkdaşlığı, mübadilə proqramları və beynəlxalq elmi layihələrdə iştirakı milli dəyərlərin təbliğini gücləndirir. Bu təbliğat yalnız keçmişin təqdimatı deyil, həm də gələcək nəsillərə örnək ola biləcək bir iradənin nümayişidir.


Bu dəyərlərin qorunması, inkişaf etdirilməsi və təbliği milli vəzifə olmaqla yanaşı, həm də gələcək nəsillərə olan mənəvi borcdur. Keçmişin mirasını gələcəyə daşımaq, onu müasir dövrün tələbləri ilə birləşdirmək Azərbaycan dövlətinin və cəmiyyətinin prioritetlərindən biri olmalıdır.


Bəsti Rəfizadə
Sfera.az

Mövzu: Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin, milli adət-ənənələrinin, elm və mədəniyyətinin təbliği

Qeyd: Bu yazı Medianın İnkişafı Agentliyinin dəstəyi ilə hazırlanıb

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:148
embedMənbə:https://sfera.az
archiveBu xəbər 06 Avqust 2025 12:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see322

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see321

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see314

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see304

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see300

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see296

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see295

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see267

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see266

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see258

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see255

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see253

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see247

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see244

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see242

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see241

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see205

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see201

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri