“Azərbaycanın Sülh Sammiti’ndə iştirakı onun geosiyasi çəkisini nümayiş etdirir” Fərhad Məmmədov

"ABŞ və Misir prezidentlərinin təşəbbüsü ilə təşkil olunan “Sülh Sammiti” Prezident Donald Trampın Qəzza ilə bağlı sülh planının bir hissəsidir və bu, Yaxın Şərqdə gələcək siyasi konfiqurasiyanın əsaslarının qoyulması baxımından mühüm hadisədir".

"AzPolitika" xəbər verir ki, bunu politoloq Fərhad Məmmədov bildirib. Onun sözlərinə görə, sammitdə ABŞ Prezidenti, Avropa İttifaqı Şurasının rəhbəri, Almaniya kansleri və Yaxın Şərqin əsas ölkələrinin liderləri ilə yanaşı, Azərbaycan və Ermənistan liderləri də iştirak edəcək.

“Bu, Azərbaycana verilən strateji önəmin göstəricisidir. Sammitin məqsədi təkcə Qəzza zolağında sabitliyin bərpa olunması deyil, həm də ABŞ-ın bölgədə İsrailin maraqlarını qorumaqla etibarlı tərəfdaş kimi çıxış etməsidir. Bu isə bölgədə yeni nizamın formalaşdırılması deməkdir”, – deyə F. Məmmədov vurğulayıb.

O qeyd edib ki, İsrailin Qətər ərazisinə endirdiyi zərbələrdən sonra ABŞ üçün Yaxın Şərq ölkələrinin etimadını bərpa etmək mühüm məsələdir: “Tramp administrasiyası bu prosesdə vasitəçi rolunu oynayır və onun sülh planı yeni regional əlaqələrin bərpasına zəmin yaradır”.

Fərhad Məmmədov hesab edir ki, bu sammitdə ABŞ İsrailin yerinə çıxış edəcək və onun maraqlarını müdafiə edəcək: “Ağ Ev bu rolu üzərinə götürməklə ərəb ölkələrinə təhlükəsizlik zəmanətləri verməyə çalışır. Bu baxımdan sammit regional gündəmi müəyyənləşdirəcək əsas platformalardan biridir”.

Politoloq vurğulayıb ki, Azərbaycanın sammitə dəvət olunması onun bölgənin bir parçası kimi qəbul olunmasının göstəricisidir. Onun fikrincə, Azərbaycan bu prosesə artıq hazır vəziyyətdə qoşulub:

-Türkiyə ilə strateji müttəfiqlik münasibətləri;

-İsraillə güclü tərəfdaşlıq əlaqələri;

-Suriyada mövcudluq və sabitliyin bərpasında iştirak niyyəti;

-İsrail–Suriya və Türkiyə–İsrail arasında vasitəçi rolunda çıxış etmək potensialı;

-Körfəz ölkələri daxil olmaqla, ərəb dünyasında Prezident İlham Əliyevə olan yüksək etimad.

Fərhad Məmmədov qeyd edib ki, bu amillər Azərbaycanın sammitdə aktiv rol oynamasına imkan yaradır: “Azərbaycan bu formatda həm öz maraqlarını təmin edir, həm də ABŞ və regional oyunçularla strateji mövqeyini möhkəmləndirir”.

Politoloq bildirib ki, Ermənistan isə sammitdə daha çox ABŞ ilə münasibətlərinə “əlavə dəyər” qatmaq niyyəti güdür: “Baş nazir Paşinyan Trampa yox deyə bilməz. Bu iştirak Ermənistan üçün simvolik xarakter daşıyır. Ermənistanın əsas resursu regiondakı erməni icmaları və ABŞ-dakı ermənipərəst dairələrin təsiridir”.

F. Məmmədov xatırladıb ki, Prezidentin köməkçisi Hikmət Hacıyev bir müddət əvvəl Azərbaycanın müxtəlif geosiyasi formatlarda iştirakını sadalayaraq, ölkənin çoxlaylı kimliyini qeyd etmişdi: “Avropa Siyasi Birliyi, Türk Dövlətləri Təşkilatı və MDB sammitləri ilə yanaşı, indi də Yaxın Şərq mərkəzli ‘Sülh Sammiti’ndə iştirak Azərbaycanın fərqli geosiyasi məkanlarla paralel inteqrasiyasını sübut edir”.

Onun fikrincə, bu yanaşma olduqca çətindir və güclü diplomatik çeviklik tələb edir: “Azərbaycan bu çağırışı qəbul edir və regional meydanlarda öz resurslarını formalaşdırmaqla yeni imkanlar qazanır”.

Sonda Fərhad Məmmədov əlavə edib ki, Azərbaycanın xarici siyasətindəki konstruktiv və praqmatik yanaşma ölkənin maraqlarına uzunmüddətli töhfə verəcək: “Əsas məsələ riskləri minimuma endirib, yaranan imkanlardan maksimum istifadə etməkdir. Çünki bu platformalarda imkanlar qədər təhlükələr də formalaşır”.

Rasim Əliyev
AzPolitika.info