Icma.az
close
up
RU
“Azəriqaz”, yoxsa “Azərqaz” ? Alimdən deputatın iradına CAVAB

“Azəriqaz”, yoxsa “Azərqaz” ? Alimdən deputatın iradına CAVAB

Icma.az xəbər verir, Bakupost saytına əsaslanaraq.


Xəbər verdiyimiz kimi, deputat Səyyad Aran bildirib ki, “Azəri” sözünün azərbaycanlılara heç bir aidiyyəti yoxdur və bu adın dövlət qurumunun adına verilməsi yanlışdır.

“Bizim bütün qurumlarımız belə adlanır: “Azərxalça”, “Azərsu” “Azərişıq” və s. Bəs “Azəriqaz” niyə? Hansı ağıllı bu sözü yazıb? “Azəri” sözünün bizə dəxli yoxdur. Tarix və həyat paradokslar yaradır. Bunu siz hansı ağılla “Azəriqaz” adlandırmısınız? Türklər bizə deyirlər ki, “azəri kardeşlerimiz”. Mən konsulluqda işləyəndə dəfələrlə deyirdim ki, bizə belə deməyin. “Azəri” sözünün bizə aidiyyəti yoxdur. O İranda yaşayan etnik azlıqdır. “Azəriqaz”ın qanuni adı düzəldilməlidir”, – deyə o bildirib.

Bəs bu məsələ ilə bağlı dilçi alimlər nə düşünür?

Mövzu ilə bağlı Bakupost.az -a danışan ADPU-nun filologiya fakültəsinin dosenti, dilçi alim Elşad Abışov bildirib ki, tarix mənbələr əsasən, ərəblər Azərbaycana gələnədək həm Şimali, həm də Cənubi Azərbaycan ərazisində yaşayan toplum bütövlükdə türk kimi tanınıb:


“Bu fakt həm yunan-roma mənbələrində, həm Suriya mənbələrində, həm də qədim ərəb mənbələrində birmənalı şəkildə öz əksini tapıb.

“Azəri” sözü isə ərəblər Azərbaycanı işğal etdikdən sonra xalqımıza verilən addır. Mənbələrdə açıq şəkildə göstərilir ki, ərəblər Azərbaycanı işğal edərkən ərəb xəlifəsi öz əyanlarından soruşur ki, “Bu Azərbaycan haradır?” Ona cavab verirlər ki, Azərbaycan ta qədimdən türklər ölkəsidir.

Məlumat üçün qeyd edim ki, ərəblər Azərbaycana gələnə qədər Kürdən şimaldakı torpaqlar Albaniya, Kürdən cənubdakı ərazilər isə Atropatena adlanırdı. Ərəblər Azərbaycanı işğal etdikdən sonra Atropatena və Albaniyanı birləşdirərək bütövlükdə “Azerbayqan” adlandırdılar. Yəni ərəblər işğaldan sonra yaşadığımız ərazini “Azerbayqan”, dilimizi “azəri dili”, xalqımızı isə “azəri”, yəni ərəbcə “əl-azəriyyə” (azəri xalqı) adlandırdılar”.

Alimin sözlərinə görə, bu anlayışdan istifadə edən farsdilli mənbələr sonradan azərbaycanlıları fars mənşəli xalq kimi təqdim etməyə çalışıblar:

“Onlar iddia irəli sürdülər ki, azərilər İranda yaşayan farsdilli xalqdır. Bu iddia ilə Azərbaycan türklərini öz milli kimliyindən uzaqlaşdırmağa çalışdılar. Buna baxmayaraq, ərəblər xalqımızı “azəri” adlandırsalar da, bu ad daha çox yuxarı, hökumət dairələrində işlədilirdi. Xalqın öz içində isə insanlar özlərini yenə də türk adlandırırdılar. Bu, bu gün də Cənubi Azərbaycanda belədir. Bu gün Cənubi Azərbaycanda təxminən 40 milyon Azərbaycan türkü yaşayır və onlar özlərini türk adlandırırlar”.

Elşad Abışov qeyd edib ki, ruslar da müxtəlif dövrlərdə azərbaycanlıları fərqli adlarla - əvvəl “tatar”, daha sonra isə “azəri” kimi təqdim ediblər. Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra milliyyətimiz mənbələrdə “azərbaycanlı” kimi təsbit olunub.

Dilçi alim televiziya məkanındakı dil problemlərinə də toxunaraq bildirib ki, bunun həm obyektiv, həm də subyektiv səbəbləri var:

“Birinci səbəb televiziya işçilərinin Azərbaycan dilinin imkanlarını kifayət qədər bilməməsi, yəni peşəkarlıqdan uzaq olmalarıdır. İkinci səbəb isə jurnalistlərin, jurnalist olsalar da, Azərbaycan ədəbiyyatından uzaq düşmələridir. Bu problemin həlli üçün ilk növbədə televiziyalara peşəkar jurnalistlər cəlb edilməlidir. Eyni zamanda həmin şəxslərin Azərbaycan dilinin söz ehtiyatına və lüğət tərkibinə dərindən bələd olmaları əsas şərt olmalıdır.

Səyyad Aranın “Azəriqaz” fikrinə gəlincə, mən də düşünürəm ki, “Azərişıq”, “Azərsu” kimi adlar “Azərbaycan” sözünün qısaldılmış formasıdır. Bu, haqlı iraddır və “Azəriqaz” yox, “Azərqaz” formasının işlədilməsi daha məntiqli olardı”.

Lalə Novruz,

BakuPost


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:244
embedMənbə:https://www.bakupost.az
archiveBu xəbər 23 Yanvar 2026 14:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri