Icma.az
close
up
RU
“Azəriqaz”, yoxsa “Azərqaz” ? Alimdən deputatın iradına CAVAB

“Azəriqaz”, yoxsa “Azərqaz” ? Alimdən deputatın iradına CAVAB

Icma.az xəbər verir, Bakupost saytına əsaslanaraq.


Xəbər verdiyimiz kimi, deputat Səyyad Aran bildirib ki, “Azəri” sözünün azərbaycanlılara heç bir aidiyyəti yoxdur və bu adın dövlət qurumunun adına verilməsi yanlışdır.

“Bizim bütün qurumlarımız belə adlanır: “Azərxalça”, “Azərsu” “Azərişıq” və s. Bəs “Azəriqaz” niyə? Hansı ağıllı bu sözü yazıb? “Azəri” sözünün bizə dəxli yoxdur. Tarix və həyat paradokslar yaradır. Bunu siz hansı ağılla “Azəriqaz” adlandırmısınız? Türklər bizə deyirlər ki, “azəri kardeşlerimiz”. Mən konsulluqda işləyəndə dəfələrlə deyirdim ki, bizə belə deməyin. “Azəri” sözünün bizə aidiyyəti yoxdur. O İranda yaşayan etnik azlıqdır. “Azəriqaz”ın qanuni adı düzəldilməlidir”, – deyə o bildirib.

Bəs bu məsələ ilə bağlı dilçi alimlər nə düşünür?

Mövzu ilə bağlı Bakupost.az -a danışan ADPU-nun filologiya fakültəsinin dosenti, dilçi alim Elşad Abışov bildirib ki, tarix mənbələr əsasən, ərəblər Azərbaycana gələnədək həm Şimali, həm də Cənubi Azərbaycan ərazisində yaşayan toplum bütövlükdə türk kimi tanınıb:


“Bu fakt həm yunan-roma mənbələrində, həm Suriya mənbələrində, həm də qədim ərəb mənbələrində birmənalı şəkildə öz əksini tapıb.

“Azəri” sözü isə ərəblər Azərbaycanı işğal etdikdən sonra xalqımıza verilən addır. Mənbələrdə açıq şəkildə göstərilir ki, ərəblər Azərbaycanı işğal edərkən ərəb xəlifəsi öz əyanlarından soruşur ki, “Bu Azərbaycan haradır?” Ona cavab verirlər ki, Azərbaycan ta qədimdən türklər ölkəsidir.

Məlumat üçün qeyd edim ki, ərəblər Azərbaycana gələnə qədər Kürdən şimaldakı torpaqlar Albaniya, Kürdən cənubdakı ərazilər isə Atropatena adlanırdı. Ərəblər Azərbaycanı işğal etdikdən sonra Atropatena və Albaniyanı birləşdirərək bütövlükdə “Azerbayqan” adlandırdılar. Yəni ərəblər işğaldan sonra yaşadığımız ərazini “Azerbayqan”, dilimizi “azəri dili”, xalqımızı isə “azəri”, yəni ərəbcə “əl-azəriyyə” (azəri xalqı) adlandırdılar”.

Alimin sözlərinə görə, bu anlayışdan istifadə edən farsdilli mənbələr sonradan azərbaycanlıları fars mənşəli xalq kimi təqdim etməyə çalışıblar:

“Onlar iddia irəli sürdülər ki, azərilər İranda yaşayan farsdilli xalqdır. Bu iddia ilə Azərbaycan türklərini öz milli kimliyindən uzaqlaşdırmağa çalışdılar. Buna baxmayaraq, ərəblər xalqımızı “azəri” adlandırsalar da, bu ad daha çox yuxarı, hökumət dairələrində işlədilirdi. Xalqın öz içində isə insanlar özlərini yenə də türk adlandırırdılar. Bu, bu gün də Cənubi Azərbaycanda belədir. Bu gün Cənubi Azərbaycanda təxminən 40 milyon Azərbaycan türkü yaşayır və onlar özlərini türk adlandırırlar”.

Elşad Abışov qeyd edib ki, ruslar da müxtəlif dövrlərdə azərbaycanlıları fərqli adlarla - əvvəl “tatar”, daha sonra isə “azəri” kimi təqdim ediblər. Sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra milliyyətimiz mənbələrdə “azərbaycanlı” kimi təsbit olunub.

Dilçi alim televiziya məkanındakı dil problemlərinə də toxunaraq bildirib ki, bunun həm obyektiv, həm də subyektiv səbəbləri var:

“Birinci səbəb televiziya işçilərinin Azərbaycan dilinin imkanlarını kifayət qədər bilməməsi, yəni peşəkarlıqdan uzaq olmalarıdır. İkinci səbəb isə jurnalistlərin, jurnalist olsalar da, Azərbaycan ədəbiyyatından uzaq düşmələridir. Bu problemin həlli üçün ilk növbədə televiziyalara peşəkar jurnalistlər cəlb edilməlidir. Eyni zamanda həmin şəxslərin Azərbaycan dilinin söz ehtiyatına və lüğət tərkibinə dərindən bələd olmaları əsas şərt olmalıdır.

Səyyad Aranın “Azəriqaz” fikrinə gəlincə, mən də düşünürəm ki, “Azərişıq”, “Azərsu” kimi adlar “Azərbaycan” sözünün qısaldılmış formasıdır. Bu, haqlı iraddır və “Azəriqaz” yox, “Azərqaz” formasının işlədilməsi daha məntiqli olardı”.

Lalə Novruz,

BakuPost


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:248
embedMənbə:https://www.bakupost.az
archiveBu xəbər 23 Yanvar 2026 14:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri