Icma.az
close
up
RU
Bakı Moskva gərginliyində Suriya detalı Türk ekspertdən Qafqaz üçün bədbin proqnoz

Bakı Moskva gərginliyində Suriya detalı Türk ekspertdən Qafqaz üçün bədbin proqnoz

GlobalInfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Globalinfo.az beynəlxalq və xarici siyasət gündəminin son gəlişmələri barədə türkiyəli politoloq Engin Özerdən müsahibə alıb.

Həmin müsahibəni təqdim edirik:

– Donald Tramp bəyan edib ki, Dmitri Medvedevin təhdidlərinə cavab olaraq Rusiya ilə su sərhədinə iki atom sualtı qayıqlar yerləşdirib. Amma dəqiq harda yerləşdirildiyi deyilmir. Montrö Konvensiyasına uyğun olaraq, ABŞ Qara dənizdə nüvə sualtı qayıqlarını yerləşdirmək üçün Türkiyədən icazə almalıdır. Çünki Türkiyənin ərazisindəki boğazlardan (Çanaqqala və Bosfor) keçərək gəmilər Qara dənizə daxil ola bilər. Şimal tərəfdən isə Baltik dənizdə yerləşdirə bilər. Həmçinin Barens dənizində də mümkündür.  Bu məsələ haqda nə düşünürsünüz?

– Qeyd etdiyiniz kimi, Donald Tramp atom sualtı qayıqlarını hansı ölkəyə yerləşdirəcəyini deməyib. Bu, məsələn, Polşa da ola bilər, yaxud mənim fikrimcə, Rusiyanın şərqindəki Tayvan, hansı ki, ABŞ ilə hərbi müqaviləsi var, oraya da yerləşdirə bilərlər. Yəni, burada bir neçə variant var. Hətta Fin körfəzinə belə girə bilər. Kalininqrad yaxınlığında Almaniyanın limanlarına yanaşa bilər. Bir çox variant var. Yəni burada Türkiyənin adının hallanması çox da məntiqli deyil. Başa düşmürəm, niyə Türkiyəyə diqqət yetirirlər. Səhv etmirəmsə, Montrö Konvensiyası 10 min tona qədər olan xarici gəmilərin (sualtı qayıqlar da gəmi kimi təsnif edilir) 21 gün müddətində dayanmasına icazə verir. Ancaq bu atom sualtı qayığıdır və başqa kateqoriyaya aid edilə bilər. Bu gəmilərin biri ehtimal ki, Baltik dənizi tərəfdə, digəri isə həm də Çin təhdidinə qarşı Rusiyanın şərqində Tayvan yaxınlığında bir əraziyə yerləşdiriləcək.

İkinci və narahatedici məqam ondan ibarətdir ki, bu, indi müharibə dövrü hesab olunacaqmı? Çünki Rusiya rəsmi olaraq Ukraynaya müharibə elan etməyib və oradakı müharibəni xüsusi hərbi əməliyyat hesab edir. Bu, beynəlxalq hüquqda çaşqınlıq yarada bilər. Lakin Qərbin nöqteyi-nəzərindən Ukraynada elan olunmamış müharibə var. Bu da vəziyyəti bir qədər mürəkkəbləşdirir.

– Trampın Putinə qarşı sanksiyaları ləğv etməsi xəbəri yayılıb. ABŞ Senatı yayın sonuna qədər Rusiyaya qarşı sanksiyaların sərtləşdirilməsi, o cümlədən üçüncü ölkələrə qarşı məhdudiyyətlərin tətbiqi ilə bağlı yeni qanun layihəsini qəbul etməyəcək. Bu barədə “The Hill” qəzetində dərc olunan məqalədə deyilir. Məqalədə qeyd edilir ki, Respublikaçı senatorlar Rusiyaya qarşı sanksiyalarla bağlı genişmiqyaslı qanun layihəsini qəbul etmədən Vaşinqtonu tərk etməyə hazırlaşırlar. Senatın iş sessiyası avqustun əvvəlində başa çatır. Senatorlar bu ay təmsil etdikləri ştatlara gedəcəklər və sentyabrın əvvəlində Vaşinqtonda işə qayıdacaqlar. “Senatorlar bir aylıq fasilədən əvvəl qanunun qəbul olunmasını istəsələr də, son nəticədə bu barədə qərarı Trampın ixtiyarına veriblər. Ancaq Amerika prezidentinin bunu yerinə yetirəcəyinə demokratlar şübhə ilə yanaşırlar”, – nəşr yazıb. Trampın Putinlə bağlı tez-tez mövqe dəyişdirməsi nə ilə bağlıdır? Trampın Rusiya prezidentinə 10 gün vaxt verməsi qərarından sonra belə addımı nə ilə izah olunur? 

Həmçinin oxuyun:

Prezident Əliyev Rusiyaya buna görə cavab verdi – Pol Qobldan mühüm açıqlama 

– Tramp əvvəlcə 50 günlük müddət vermişdi. Əslində, biz hələ də 50 günün bitməsini gözləyirik və ümumi fikir budur ki, 1 sentyabrda – Ümumdünya Sülh Günündə atəşkəs təmin oluna bilər. Amma bu günlərdə Rusiya ordusunun strateji bölgələrdə, xüsusən də Kupyansk bölgəsində nə qədər irəliləyə biləcəyi bəlli deyil. Bununla belə, məsələn, nisbi atəşkəsin və ya bir aylıq atəşkəsin sentyabrın 1-də qəbul oluna biləcəyinə dair bir fikir var. Tramp niyə bu qədər çox müddət verildiyi barədə müzakirəni dayandırmaq üçün ilkin 50 günlük müddəti 10 günə endirdi.

Engin Özer

ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff 6-7 avqustda Moskvaya gəlir. Yəni on beş gün içində yenidən ABŞ-Rusiya görüşləri keçirərək avqustun sonuna doğru ciddi bir zirvə görüşü təşkil edib sentyabrın 1-də atəşkəs elan ediləcək. Buna görə ABŞ parlamentində zamana qarşı oynayırlar.

– Suriyaya Azərbaycan qazının verilməsi siyasi və iqtisadi əhəmiyyətə malik mühüm hadisədir. Azərbaycan Qərb və Şərq marşrutları üzrə enerji diplomatiyasını gücləndirir. Bu, Rusiyadan üzərimizə əlavə təzyiqlərin artmasına da səbəb olacaqmı? 

– Azərbaycanla Rusiya arasında gərginlik son həftələrdə bir qədər soyusa da, bu son Ayvazovski məsələsindən, Stepanakert və Dağlıq Qarabağ terminlərinin işlədilməsindən sonra yenidən artdı. Azərbaycanın bu məsələyə cavabı “Köniqsberq” (Kalininqrad şəhərinin 1946-cı ilə qədərki adı – red.) oldu. Gərginlik yaranır, əlbəttə, bunun arxasında geosiyasi dəyişiklik, Azərbaycanın Rusiyanın enerji sahələrinə daxil olması faktoru dayanır. Təəssüf ki, yaxın gələcəkdə Cənubi Qafqazda Ermənistan və Azərbaycanda problemlər yaşama ehtimalımız yüksəkdir. Bura Gürcüstanı da daxil edə bilərik. Gürcüstanda müəyyən dəyişikliklər ola bilər. Rusiya ilə Azərbaycan arasındakı məsələni daha da gərginləşdirərək deyil, kompromis yolu ilə həlli tərəflər üçün daha faydalı olar.

Gülnar Səlimova
Globalinfo.az
İstanbul

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:247
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 05 Avqust 2025 10:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri