Moskva Bakı gərginliyi açıq fazaya bu zaman keçəcək Türk ekspertdən SENSASİYA

Rusiya xüsusi xidmət orqanlarına yaxın olan “VÇK-OGPU” teleqram kanalı iddia edir ki, Rusiyanın fövqəladə hallar naziri Aleksandr Kurenkov Azərbaycanla ikitərəfli münasibətlərin nizamlanması məsələsi ilə bağlı qeyri-rəsmi danışıqlar aparmaq üçün Bakıya gəlib. Məlumata görə, Kreml nümayəndələri şəxsən Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin mesajını Bakıya çatdıracaq, həmçinin iki ölkədə həbs olunan vətəndaşların mübadiləsi də təklif edilə bilər.

Bundan əlavə, Rusiya ilə münasibətlərdə davam edən gərginlik fonunda Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın məsələyə dair açıqlaması bu ölkənin vasitəçilik rolunu gündəmə gətirib.

Mövzu ilə bağlı türkiyəli politoloq Engin Özer Globalinfo.az-a açıqlamasında qeyd edib ki, hörmətli prezident Ərdoğanın da söylədiyi kimi Türkiyə bu məsələdə ilk gündən birbaşa müdaxilə etməyərək və soyuqqanlılığını qoruyaraq, böyüməsini istəmədiyini həm diplomatik, həm də açıq kanallar vasitəsilə bildirdi:

“Hazırda Moskva və Bakı arasında ilk günlərdə olan gərginlik yoxdur. Moskva da müəyyən mənada bir az daha təmkinli davranmağa başladı. Çünki Ermənistanla da münasibətləri çox gərgindir. Azərbaycan tərəfində hörmətli Prezident İlham Əliyevin açıqlamalarından məsələni böyütmək istəmədiyinə meyilli olduğunu görürük”.

Engin Özer

Ekspertin fikrincə, bu kritik dövr Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı Azərbaycan hökuməti tərəfindən ilk fiziki həmlə ilə üzə çıxacaq:

“Yəni Azərbaycan nə vaxt Ermənistanla arasında sərhəd postlarını qurmağa və ya sökməyə başlasa, o zaman Rusiyanın münasibətini görəcəyik. Bu gün üçün isə qarşıdurmanın dondurulmuş mərhələyə keçdiyini demək olar.

İkincisi isə, Türkiyənin Azərbaycanda hərbi baza qurması ehtimal olunur və Rusiya bu məsələyə müdaxilə edə bilər. Bundan başqa isə hazırda məsələnin həllindən çox, dondurulması istiqamətində həm Rusiya, həm də Azərbaycan tərəfində cəhdlərin şahidi oluruq”.

Türkiyəli tarixçi alim, politoloq Mehmet Perinçek isə bildirib ki, Ankaranın vasitəçilik cəhdi realdır və lazımlıdır:

“Ankara, Bakı və Moskva daha əvvəl də göstərdilər ki, kənardan müdaxiləni əngəllədikləri təqdirdə və birgə əməkdaşlıq sayəsində regionda həll edə bilməyəcəkləri məsələ yoxdur. Ankara-Bakı-Moskva oxu bölgənin həm təhlükəsizliyi, həm ticarət yollarını inkişaf etdirmək, həm də iqtisadiyyatı dirçəltmək baxımdan əhəmiyyətlidir. Bununla yanaşı, Qərbin bölgədə sabitliyi pozmaq və yeni müstəmləkəçilik planlarına da imkan verməməkdədir. Bu səbəbdən Ankara ilə Moskva, Bakı ilə Moskva və hətta Bakı ilə Ankara arasında qarşıdurma və anlaşılmazlıqlar yaratmağa və bu əməkdaşlığı sabotaj etməyə cəhdlər olur. Çünki bu əməkdaşlıq Qərbin planlarının qarşısını kəsir və baş verəcək qarşıdurma isə bu planları həyata keçirmək üçün zəmin yaradır”.

Mehmet Perinçek

Perinçək vurğulayıb ki, Bakı və Moskva arasında bu məsələ ən qısa zamanda həll edilməlidir:

“Bu üç ölkənin ortaq maraqları var. Onların əməkdaşlıq etməməsi üçün heç bir səbəb yoxdur və öz təhlükəsizliklərini ancaq bir-biriləri ilə əməkdaşlıq sayəsində təmin edə bilərlər. Bu baxımdan, Ankaranın vasitəçiliyi dəstəklənməlidir və göründüyü kimi, bu, Bakı və Moskva tərəfindən qəbul edilmişdir və addımlar da atılmaqdadır. Tərəflər məsələyə soyuqqanlıqla yanaşaraq, öz maraqları, bölgədə sülhün təmin olunması, ticarət yollarının inkişafı və regional təhlükəsizlik üçün bu məsələni həll etməlidirlər”.