Bakıda gizli danışıqlar... Həmin gün İran Ermənistanla birgə sərhədə qoşun yığıb

Ermənistan Müdafiə Nazirliyi və İslam Respublikası aprelin 9-u və 10-da İran və Ermənistan birgə sərhəd bölgəsi Norduz yaxınlığında “Sülh” adlı ilk birgə hərbi təlimlərini keçirib. İran kontingentinə ölkənin Şərqi Azərbaycan, Ərdəbil və Zəncan əyalətlərində fəaliyyət göstərən İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (“Sepah”) Quru Qoşunlarının Aşura diviziyası rəhbərlik edib. Bu bölməyə üç əsas briqada daxildir: “Aşura 31”, “Ənsar əl-Mehdi 36” və “Abbas 37”.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə "Long War Journal" yazıb.
Təhlildə qeyd olunur ki, Norduz Azərbaycanın Naxçıvan anklavı, Ermənistan və İranın qovuşduğu yerdə yerləşir:
Tehran 2022-ci ildə Azərbaycanla sərhədi yaxınlığında üçgünlük geniş hərbi təlim keçirdi və burada İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (İİKK) Quru Qoşunlarının Aşura diviziyası İranı Azərbaycandan ayıran Araz çayı üzərində müvəqqəti körpü tikdi.
İİKK-nin Quru Qoşunlarının Əməliyyat Komandanının müavini Vəliollah Mədəni bildirib ki, təlimin məqsədi sərhəd təhlükəsizliyini gücləndirmək və “İranın qonşu ölkələrin ərazi bütövlüyünü” qorumasıdır və bu, potensial olaraq Azərbaycanın Ermənistan ərazisinə mümkün müdaxiləsinə eyhamdır.
Bu, İslam Respublikası rəsmilərinin Qafqazda ərazi dəyişikliklərinə qəti etirazını bildirən ilk hal deyil. Ali lider Əli Xamnəi 2024-cü ilin mayında Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla görüşündə İranın Ermənistanla bağlı sərhəd məsələlərinə həssaslığını vurğulamışdı. Daha sonra onun mövqeyini İİKK üzvü və parlamentin spikeri Məhəmməd Bağer Qalibaf gücləndirdi və o, erməni həmkarını əmin etdi ki, İran regional sərhədlərin istənilən dəyişdirilməsinə qəti şəkildə qarşı çıxacaq.

İran və Ermənistan 2024-cü ildə Ermənistan və Azərbaycan arasında “mübahisəli” Qarabağ bölgəsi ilə bağlı üçüncü toqquşma dalğasından sonra münasibətlərini dərinləşdirib. Tehran və İrəvanın 500 milyon dollar dəyərində silah satışı müqaviləsi bir sıra hərbi texnikanı, o cümlədən “Shahed-136”, “Shahed-129”, “Shahed-197” və “Mohajer” pilotsuz təyyarələrinin, “3-cü Xordad”, “Məcid”, “15-ci Xordad” və “Arman” kimi hava hücumundan müdafiə sistemlərini əhatə etdiyini bildirib.
Həm İran, həm də Ermənistan razılaşmanı inkar etsə də, İrəvan Rusiyanın Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatından (KTMT) çıxmasından və NATO-dan təminatların olmamasından sonra Tehrana daha çox arxalanıb.
Təlim İsrail və Türkiyə nümayəndə heyətlərinin Ankaranın hərbi mövcudluğunun yaradılmasının qarşısını almaq səyləri çərçivəsində İsrailin ən azı üç türk aviabazasını vurduğu, Suriyada hərbi münaqişənin aradan qaldırılmasını müzakirə etmək üçün Azərbaycanda görüşdüyü gün keçirilib.
İsrail nümayəndə heyətinə milli təhlükəsizlik müşaviri Tzachi Haneqbi başçılıq edib. Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan isə daha sonra danışıqları təsdiqləyərək, Ankaranın ABŞ və Rusiya ilə saxladığı mexanizmə bənzər bir mexanizm yaratmağa çağırıb.
Türk mənbələri gələcək toqquşmaların qarşısını almaq üçün qaynar xətt yaratmaq üçün səylərin davam etdiyini bildirib, İsrail rəsmiləri bu addımı mövcud İsrail-Rusiya koordinasiya kanalına bənzədiblər.
Türkiyə İranın Suriyada, Qafqazda və Kürdüstan Fəhlə Partiyasında (PKK) buraxdığı boşluğu getdikcə daha çox doldurur.
Ankaranın “Bayraktar TB2”si orta hündürlükdə və uzunömürlü pilotsuz təyyarələri Azərbaycana 2023-cü il Qarabağ müharibəsindən sonra Azərbaycanı Naxçıvanla birləşdirən Zəngəzur dəhlizinin təhlükəsizliyini təmin etməyə kömək edib. Bu, İrandan asılılığını aradan qaldırır, eyni zamanda, Türkiyəni materik Azərbaycanla birləşdirir.
Türkiyənin dəstəklədiyi üsyançılar Suriyada İranın çoxdan dəstəklədiyi Bəşər Əsəd rejimini də devirib, Suriyanın Ankaraya müttəfiq yeni lideri isə ölkədəki Tehranyönlü şəbəkələrin əksəriyyətini darmadağın edib.
Ankara ilə döyüşmək üçün İrandan pilotsuz təyyarələr aldığı iddia olunan PKK-nın tərksilahla razılaşması, ehtimal ki, Ermənistanı İranın Türkiyə və Azərbaycana qarşı son rıçaqına çevirəcək.
Y. QACAR