Icma.az
close
up
RU
Bakının düşməni bu dəfə İsraili qəzəbləndirdi Milyonlarla müsəlmana görə...

Bakının düşməni bu dəfə İsraili qəzəbləndirdi Milyonlarla müsəlmana görə...

Icma.az, GlobalInfo portalına istinadən məlumat verir.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun son zamanlarda İsraillə bağlı açıqlamaları və qərarları diqqət çəkir. Parisin Səudiyyə Ərəbistanı ilə birlikdə Fələstin dövlətinin tanınması üçün hərəkətə keçdiyi bildirilir. Məlumata görə, hətta bir neçə ölkə HƏMAS-ın yer almadığı Fələstini müstəqil dövlət kimi tanımağa razılaşıb.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Emmanuel Makrona zəng edərək bu addımdan çəkindirməyə çalışdığı iddia olunur. Son olaraq Təl-Əvivin 22-24 aprel tarixlərində İsrail və Fələstin ərazisinə səfər etməli olan 27 fransız solçu deputatın vizalarını səfərə 48 saat qalmış ləğv etməsi birmənalı qarşılanmadı.

Fransa-İsrail gərginliyinin səbəbi nədir? Fələstin məsələsində Parisin bu qədər aktiv və kəskin çıxış etməsi nədən qaynaqlanır?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Rüstəm Tağızadə deyib ki, dekolonizasiyadan sonra Fransa Marseldən Məşriqə qədər uzanan təsir dairəsini saxlamağa çalışır:

“Fransanın Cibuti, BƏƏ və Livandakı hərbi bazaları şəbəkəsi və Əlcəzair, Mərakeş və Tunisdəki dərin mədəni əlaqələri, onu həm Vaşinqtonun birqütblü imkanlarına, həm də Ankaranın yenidən canlanan Osmanlı iddialarına qarşı bir çəki kimi yerləşdirir. Hərbi əməliyyatlarda təmkinsiz və daha güclü tərəf olan İsrail müəyyən risklər daşıyır.

Təl-Əviv nəzarətsiz hərəkət azadlığı nümayiş etdirərsə, Parisin atəşkəs və münaqişənin danışıqlar yolu ilə həll edilməsi çağırışları boşa səslənmiş olacaq. Bu da onun “Hizbullah”, Fələstin hökuməti və Körfəz ölkələri arasında danışıqlar aparmaq qabiliyyətini zəiflədir.

Fransa Türkiyə, Misir və Körfəz monarxiyalarını əhatə edən Aralıq dənizi “sabitlik halqasını” müdafiə edir. Qəzzada və ya Livanda birtərəfli hərəkət edən İsrail, Fransanın başçılıq etdiyi terrorla mübarizə və enerji təhlükəsizliyi təşəbbüslərini pozaraq, Məğrib və Məşriqdə ictimai rəyi alovlandıra bilər”.

Politoloq əlavə edib ki, Fransanın Körfəzlə iqtisadi əlaqələri, xüsusən də BƏƏ və Səudiyyə Ərəbistanına silah satışı hər il 12 milyard dolları ötür və bu, Parisi ABŞ-dan sonra regiona ikinci ən böyük adi silah ixracatçısı edir:

“Bu ölkə eyni zamanda Avropanın çox sayda müsəlmana ev sahibliyi edən ölkələrindən biridir. Bu kontekstdə Parisin “Planetimizi Yenidən Möhtəşəm Et” adlı yaşıl enerji müəssisələri və yüksək texnologiyalı birgə müəssisələri üçün Körfəz investisiyalarına ehtiyacı var. Fransanın İsrailin həddini aşmasına “göz yumması” anlayışı Körfəz paytaxtlarını gələcək müdafiə və infrastruktur müqavilələri üçün Vaşinqton və Pekin arasında seçimə sövq edə bilər.


Rüstəm Tağızadə

Fransa müsəlmanları, yəni ölkə əhalisinin təxminən 13%-i, yəni 9 milyonu  Qəzzanın taleyini yaxından izləyir. Makron və ya xarici işlər naziri Ketrin Kolonna tərəfləri “mütənasibliyə” çağırdıqda, onlar həm də Parisdə, Marseldə və qadağalarda radikallaşma, o cümlədən hökumət əleyhinə etirazları alovlandıra biləcək potensial daxili iğtişaşları idarə etmiş olurlar. Fransa Avropa İttifaqı (Aİ) daxilində Yaxın Şərq siyasətində Şərq və Qərb üzvləri arasında körpü rolunu oynayır.

Paris Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsinin və MAQATE-nin səlahiyyətinin sadiq müdafiəçisidir. Qəzza və ya Livanda BMT mexanizmlərini kənara qoyan sərt xətli İsrail, özünümüdafiəni çoxtərəfli normalardan üstün tutan digər nüvə silahlı dövlətləri – Şimali Koreya və ya Pakistan üçün presedentlər yarada bilər.

Fransanın hərbi doktrinası açıq öhdəliklər olmadan “ətraf mühiti formalaşdırmaq” üçün istər Malidə, istərsə də Suriyada məhdud, dəqiq müdaxilələri nəzərdə tutur.  Qərbin tərəddüdünü izləyən “Hizbullah” və İran, İsrailin hərbi güclə cavab verəcəyi təqdirdə beynəlxalq qınaqla üzləşəcəyini anlayır. Bu səbəbdən Tehran və onun proksisi transsərhəd hücumlarını gücləndirə bilər. Beləliklə Fransa özünün BMT sülhməramlılarını və ya pilotsuz təyyarələrini münaqişə spiralına çəkmiş olacaq”.

Politoloqun sözlərinə görə, Paris üçün Təl-Əvivi “mütənasib hüdudlarda özünü müdafiə etməyə” çağırmaq humanitar mövqedən daha vacibdir:

“Fransa İsrailin təhlükəsizlik tərəfdaşı, Körfəzdə silah tədarükçüsü, Aİ vasitəçisi və daxili stabilizator kimi rollarını Aralıq dənizi teatrında Ankara və ya Moskvaya güzəştə getmədən oynamalıdır.

Fransa münaqişə tərəflərini təmkinli olmağa çağırmaqla, Aralıq dənizinin əvəzedilməz balanslaşdırıcısı kimi özünəməxsus mövqeyini qoruyub saxlamağa çalışır. Burada İsrailin gücü prinsipcə təsdiqlənir, amma praktikada məhduddur, Parisin Məğribdən Məşriqə qədər sabitliyin hakimi olaraq qalmasını təmin edir. Bu mürəkkəb şahmat oyununda Qərb məhdudiyyətləri ilə bağlı olmayan İsrail, təkcə Fransanın təsirini deyil, bu ölkənin onilliklər ərzində yığdığı kövrək sülh arxitekturasını da təhdid edəcək”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:146
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 22 Aprel 2025 16:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see383

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see360

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see348

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see304

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see288

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see270

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see259

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see258

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see255

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see236

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see235

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see235

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see228

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see223

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see221

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see203

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see203

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see200

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri