Icma.az
close
up
RU
Bakının düşməni bu dəfə İsraili qəzəbləndirdi Milyonlarla müsəlmana görə...

Bakının düşməni bu dəfə İsraili qəzəbləndirdi Milyonlarla müsəlmana görə...

Icma.az, GlobalInfo portalına istinadən məlumat verir.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun son zamanlarda İsraillə bağlı açıqlamaları və qərarları diqqət çəkir. Parisin Səudiyyə Ərəbistanı ilə birlikdə Fələstin dövlətinin tanınması üçün hərəkətə keçdiyi bildirilir. Məlumata görə, hətta bir neçə ölkə HƏMAS-ın yer almadığı Fələstini müstəqil dövlət kimi tanımağa razılaşıb.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Emmanuel Makrona zəng edərək bu addımdan çəkindirməyə çalışdığı iddia olunur. Son olaraq Təl-Əvivin 22-24 aprel tarixlərində İsrail və Fələstin ərazisinə səfər etməli olan 27 fransız solçu deputatın vizalarını səfərə 48 saat qalmış ləğv etməsi birmənalı qarşılanmadı.

Fransa-İsrail gərginliyinin səbəbi nədir? Fələstin məsələsində Parisin bu qədər aktiv və kəskin çıxış etməsi nədən qaynaqlanır?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Rüstəm Tağızadə deyib ki, dekolonizasiyadan sonra Fransa Marseldən Məşriqə qədər uzanan təsir dairəsini saxlamağa çalışır:

“Fransanın Cibuti, BƏƏ və Livandakı hərbi bazaları şəbəkəsi və Əlcəzair, Mərakeş və Tunisdəki dərin mədəni əlaqələri, onu həm Vaşinqtonun birqütblü imkanlarına, həm də Ankaranın yenidən canlanan Osmanlı iddialarına qarşı bir çəki kimi yerləşdirir. Hərbi əməliyyatlarda təmkinsiz və daha güclü tərəf olan İsrail müəyyən risklər daşıyır.

Təl-Əviv nəzarətsiz hərəkət azadlığı nümayiş etdirərsə, Parisin atəşkəs və münaqişənin danışıqlar yolu ilə həll edilməsi çağırışları boşa səslənmiş olacaq. Bu da onun “Hizbullah”, Fələstin hökuməti və Körfəz ölkələri arasında danışıqlar aparmaq qabiliyyətini zəiflədir.

Fransa Türkiyə, Misir və Körfəz monarxiyalarını əhatə edən Aralıq dənizi “sabitlik halqasını” müdafiə edir. Qəzzada və ya Livanda birtərəfli hərəkət edən İsrail, Fransanın başçılıq etdiyi terrorla mübarizə və enerji təhlükəsizliyi təşəbbüslərini pozaraq, Məğrib və Məşriqdə ictimai rəyi alovlandıra bilər”.

Politoloq əlavə edib ki, Fransanın Körfəzlə iqtisadi əlaqələri, xüsusən də BƏƏ və Səudiyyə Ərəbistanına silah satışı hər il 12 milyard dolları ötür və bu, Parisi ABŞ-dan sonra regiona ikinci ən böyük adi silah ixracatçısı edir:

“Bu ölkə eyni zamanda Avropanın çox sayda müsəlmana ev sahibliyi edən ölkələrindən biridir. Bu kontekstdə Parisin “Planetimizi Yenidən Möhtəşəm Et” adlı yaşıl enerji müəssisələri və yüksək texnologiyalı birgə müəssisələri üçün Körfəz investisiyalarına ehtiyacı var. Fransanın İsrailin həddini aşmasına “göz yumması” anlayışı Körfəz paytaxtlarını gələcək müdafiə və infrastruktur müqavilələri üçün Vaşinqton və Pekin arasında seçimə sövq edə bilər.


Rüstəm Tağızadə

Fransa müsəlmanları, yəni ölkə əhalisinin təxminən 13%-i, yəni 9 milyonu  Qəzzanın taleyini yaxından izləyir. Makron və ya xarici işlər naziri Ketrin Kolonna tərəfləri “mütənasibliyə” çağırdıqda, onlar həm də Parisdə, Marseldə və qadağalarda radikallaşma, o cümlədən hökumət əleyhinə etirazları alovlandıra biləcək potensial daxili iğtişaşları idarə etmiş olurlar. Fransa Avropa İttifaqı (Aİ) daxilində Yaxın Şərq siyasətində Şərq və Qərb üzvləri arasında körpü rolunu oynayır.

Paris Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsinin və MAQATE-nin səlahiyyətinin sadiq müdafiəçisidir. Qəzza və ya Livanda BMT mexanizmlərini kənara qoyan sərt xətli İsrail, özünümüdafiəni çoxtərəfli normalardan üstün tutan digər nüvə silahlı dövlətləri – Şimali Koreya və ya Pakistan üçün presedentlər yarada bilər.

Fransanın hərbi doktrinası açıq öhdəliklər olmadan “ətraf mühiti formalaşdırmaq” üçün istər Malidə, istərsə də Suriyada məhdud, dəqiq müdaxilələri nəzərdə tutur.  Qərbin tərəddüdünü izləyən “Hizbullah” və İran, İsrailin hərbi güclə cavab verəcəyi təqdirdə beynəlxalq qınaqla üzləşəcəyini anlayır. Bu səbəbdən Tehran və onun proksisi transsərhəd hücumlarını gücləndirə bilər. Beləliklə Fransa özünün BMT sülhməramlılarını və ya pilotsuz təyyarələrini münaqişə spiralına çəkmiş olacaq”.

Politoloqun sözlərinə görə, Paris üçün Təl-Əvivi “mütənasib hüdudlarda özünü müdafiə etməyə” çağırmaq humanitar mövqedən daha vacibdir:

“Fransa İsrailin təhlükəsizlik tərəfdaşı, Körfəzdə silah tədarükçüsü, Aİ vasitəçisi və daxili stabilizator kimi rollarını Aralıq dənizi teatrında Ankara və ya Moskvaya güzəştə getmədən oynamalıdır.

Fransa münaqişə tərəflərini təmkinli olmağa çağırmaqla, Aralıq dənizinin əvəzedilməz balanslaşdırıcısı kimi özünəməxsus mövqeyini qoruyub saxlamağa çalışır. Burada İsrailin gücü prinsipcə təsdiqlənir, amma praktikada məhduddur, Parisin Məğribdən Məşriqə qədər sabitliyin hakimi olaraq qalmasını təmin edir. Bu mürəkkəb şahmat oyununda Qərb məhdudiyyətləri ilə bağlı olmayan İsrail, təkcə Fransanın təsirini deyil, bu ölkənin onilliklər ərzində yığdığı kövrək sülh arxitekturasını da təhdid edəcək”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 22 Aprel 2025 16:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see363

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see340

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see279

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see273

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see270

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see269

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see263

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see256

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see253

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see249

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see241

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see238

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see236

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see235

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see228

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see224

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see208

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri