Bank sektorunda son vəziyyət

Azərbaycan Mərkəzi Bankı bank sektoru barədə 8 aylıq maliyyə nəticələrini açıqlayıb. Marja.az Mərkəzi Banka istinadən məlumatı təqdim edir. 

Bank sektoru 

31 avqust 2025-ci il tarixinə fəaliyyət göstərən 22 bankın filiallarının sayı 498, şöbələrinin sayı 87, ATM-lərin sayı 3,379 olmuşdur. İlin əvvəlindən bank sektorunda çalışanların sayı 5.4% və ya 1,372 nəfər artaraq 26,735 nəfər təşkil etmişdir. 

Fəaliyyətdə olan bankların cəmi aktivləri 55,672.4 mln. manat, cəmi öhdəlikləri 48,595.3 mln. manat, balans kapitalı 7,077.1 mln. manat olmuşdur. 

Hesabat ayında bankların kredit portfeli 0.7% və ya 206.7 mln. manat artaraq 28,704.9 mln. manat olmuşdur.

Kredit portfelinin strukturu:

ı) biznes kreditləri – 52.6% (15,091.8 mln. manat);

ıı) istehlak kreditləri – 31.7% (9,114.5 mln. manat) 

ııı) ipoteka kreditləri – 15.7% (4,498.6 mln. manat). 

Bankların öhdəliklərinin strukturunda ənənəvi olaraq depozit portfeli üstünlük təşkil edir – cəmi öhdəliklərin 75.1%-i və ya 36,517.8 mln. manat. Depozit portfelinin 58.7%-i (21,431.8 mln. manat) hüquqi şəxslərin, 41.3%-i (15,086 mln. manat) fiziki şəxslərin depozitlərindən (fərdi sahibkarlıqla məşğul olan fiziki şəxslərin depozitləri istisna olmaqla) ibarətdir. 

Fiziki şəxslərin əmanətlərinin 67.3%-i (10,149.5 mln. manat) milli valyutada, 32.7%-i (4,936.5 mln. manat) xarici valyutadadır. Fiziki şəxslərin əmanət portfelinin 63.4%-i (9,560.8 mln. manat) müddətli əmanətlərdən ibarətdir. Fiziki şəxslərin müddətli əmanətləri avqust ayında 0.4% və ya 40.9 mln. manat artmışdır. 

2025-ci ilin avqust ayında bank sektoru üzrə unikal müddətli əmanətçi sayı 2.3% (3,949 əmanətçi), ilin əvvəlindən isə 18% (27,132 əmanətçi) artmışdır. • Hüquqi şəxslərin tələbli depozitləri 16,170.1 mln. manat olmaqla, hüquqi şəxslərin cəmi depozit portfelinin 75.4%-ni təşkil etmişdir.

2025-ci ilin yanvar - avqust aylarında banklar 774.3 mln. manat xalis mənfəət, 1,187.5 mln. manat məbləğində əməliyyat mənfəəti əldə etmişlər. Cari ilin 8 ayında banklar tərəfindən ümumilikdə 187.9 mln. manat məbləğində mənfəət vergisi ödənilmişdir.

Monetar sektor 

Cari ilin avqust ayında manatla geniş mənada pul kütləsi (M2) ilin əvvəlinə nəzərən 0.4% artaraq 36,806.2 mln. manat təşkil etmişdir. • Bank sektorunun xarici öhdəlikləri ilin əvvəlinə nəzərən 178.1 mln. manat artaraq 2,763.6 mln. manat təşkil etmişdir. Xarici öhdəliklərdəki qeyd olunan dəyişiklik əsasən qeyri-rezident banklardan alınmış qısamüddətli kreditlərin həcmindəki artım ilə əlaqədardır.

Ödənişlər sektoru 

Banklar və “Azərpoçt” MMC sistemləri üzrə avqust ayının sonunda dövriyyədə olan ödəniş kartlarının sayı ötən aya nəzərən 216 min ədəd artaraq 21 milyon 129 min ədəd təşkil etmişdir. Keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu göstərici 14% artmışdır. Ödəniş kartlarında debet kartlarının sayı 17% artmış, kredit kartlarının sayı isə 7% azalmışdır. Ödəniş kartlarının artması nağdsız ödənişlərin həcminə müsbət təsir göstərmişdir. Belə ki, ay ərzində ölkədaxili nağdsız əməliyyatların həcmi keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 20% artmışdır. 2025-ci ilin avqust ayı ərzində kartlar vasitəsilə həyata keçirilən ölkədaxili nağdsız ödənişlərin həcmi 8,172 mln. manat təşkil etmişdir. Həyata keçirilən nağdsız ödənişlərin 7,153 mln. manatı elektron ticarətin payına düşür. Qalan məbləğin 1,015 mln. manatı POSterminallar, 4 mln. manatı isə özünə xidmət terminalları və bankomatlar vasitəsilə gerçəkləşdirilmişdir. İlin əvvəlindən ödəniş kartları ilə nağdsız ölkədaxili əməliyyatların həcmi ölkədaxili kart əməliyyatlarının 67.3%-ni təşkil etmişdir. 

Banklar və “Azərpoçt” MMC-nin ödəniş xidməti şəbəkələri üzrə dinamik artım müşahidə olunur. Belə ki, keçən ilin avqust ayının sonu ilə müqayisədə bankomatların sayı 8.3%, POS-terminalların sayı 50.7% artmışdır.