Bank sektorunda son vəziyyət açıqlandı

Mərkızi Bank "Statistik bülleten"inin İyul sayını dərc edib.

Bank sektoru 

VTB-də yüksək depozit faizləri daha çox qazandırır

Marja.az bülletenə istinadən xəbər verir ki, 31 İyul 2025-ci il tarixinə fəaliyyət göstərən 22 bankın filiallarının sayı 498, şöbələrinin sayı 86, ATM-lərin sayı 3,357 olmuşdur. Hesabat ayında bank sektorunda çalışanların sayı 0.2% və ya 56 nəfər artaraq 26,127 nəfər təşkil etmişdir. 

Fəaliyyətdə olan bankların cəmi aktivləri 55,700.1 mln. manat, cəmi öhdəlikləri 48,689.7 mln. manat, balans kapitalı isə 7,010.4 mln. manat olmuşdur.

Hesabat ayında bankların kredit portfeli 0.1% və ya 26 mln. manat artaraq 28,498.2 mln. manat olmuşdur. Kredit portfelinin strukturu: ı) biznes kreditləri – 52.8% (15,055.8 mln. manat); ıı) istehlak kreditləri – 31.6% (9,002.2 mln. manat) və ııı) ipoteka kreditləri – 15.6% (4,440.2 mln. manat). Bankların kredit portfelinin 85.8%-i milli valyutada, 14.2%-i xarici valyutada verilmiş kreditlərdən ibarətdir (2024-cü ilin sonuna bu nisbətlər müvafiq olaraq 83.9% və 16.1% olmuşdur). 

Bankların öhdəliklərinin strukturunda ənənəvi olaraq depozit portfeli üstünlük təşkil edir – cəmi öhdəliklərin 75.3%-i və ya 36,650.9 mln. manat. Depozit portfelinin 58.8%-i (21,537 mln. manat) hüquqi şəxslərin, 41.2%-i (15,113.9 mln. manat) fiziki şəxslərin depozitlərindən (fərdi sahibkarlıqla məşğul olan fiziki şəxslərin depozitləri istisna olmaqla) ibarətdir. 

Fiziki şəxslərin əmanətlərinin 67.2%-i (10,159.1 mln. manat) milli valyutada, 32.8%-i (4,954.8 mln. manat) xarici valyutadadır. Fiziki şəxslərin əmanət portfelinin 63%-i (9,519.9 mln. manat) müddətli əmanətlərdən ibarətdir. Fiziki şəxslərin müddətli əmanətləri iyul ayında 1.2% və ya 111.8 mln. manat artmış, tələbli əmanətləri isə 1% və ya 58.7 mln. manat azalmışdır (fiziki şəxslərin cəmi əmanətləri son 1 ayda 0.4% artmışdır).

2025-ci ilin iyul ayında bank sektoru üzrə unikal müddətli əmanətçi sayı 3.3% (5,529 əmanətçi), ilin əvvəlindən 15.4% (23,183 əmanətçi) artmışdır.

Hüquqi şəxslərin tələbli depozitləri 16,141.1 mln. manat olmaqla, hüquqi şəxslərin cəmi depozit portfelinin 74.9%-ni təşkil etmişdir. 

2025-ci ilin yanvar – iyul aylarında banklar 682.8 mln. manat xalis mənfəət, 1,085.9 mln. manat məbləğində əməliyyat mənfəəti əldə etmişlər. Cari ilin 7 ayında banklar tərəfindən ümumilikdə 165.7 mln. manat məbləğində mənfəət vergisi ödənilmişdir.

Monetar sektor

Cari ilin iyul ayında manatla geniş mənada pul kütləsi (M2) keçən ilin müvaviq dövrünə nəzərən 3.4% artaraq 36,662.6 mln. manat təşkil etmişdir.

Bank sektorunun xarici öhdəlikləri ilin əvvəlinə nəzərən 154.8 mln. manat artaraq 2,740.2 mln. manat təşkil etmişdir. Xarici öhdəliklərdəki qeyd olunan dəyişiklik əsasən qeyri-rezident banklardan alınmış qısamüddətli kreditlərin həcmindəki artım ilə əlaqədardır.

Ödənişlər sektoru 

Banklar və “Azərpoçt” MMC sistemləri üzrə iyul ayının sonunda dövriyyədə olan ödəniş kartlarının sayı ötən aya nəzərən 271 min ədəd artaraq 20 milyon 913 min ədəd təşkil etmişdir. Keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu göstərici 14% artmışdır. Ödəniş kartlarında debet kartlarının sayı 17% artmış, kredit kartlarının sayı isə 7% azalmışdır. Ödəniş kartlarının artması nağdsız ödənişlərin həcminə müsbət təsir göstərmişdir. Belə ki, ay ərzində ölkədaxili nağdsız əməliyyatların həcmi keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 20.2% artmışdır. 2025-ci ilin iyul ayı ərzində kartlar vasitəsilə həyata keçirilən ölkədaxili nağdsız ödənişlərin həcmi 8,753 mln. manat təşkil etmişdir. Həyata keçirilən nağdsız ödənişlərin 7,629 mln. manatı elektron ticarətin payına düşür. Qalan məbləğin 1,120 mln. manatı POSterminallar, 5 mln. manatı isə özünə xidmət terminalları və bankomatlar vasitəsilə gerçəkləşdirilmişdir. İlin əvvəlindən ödəniş kartları ilə nağdsız ölkədaxili əməliyyatların həcmi ölkədaxili kart əməliyyatlarının 67.1%-ni təşkil etmişdir.

Banklar və “Azərpoçt” MMC-nin ödəniş xidməti şəbəkələri üzrə dinamik artım müşahidə olunur. Belə ki, keçən ilin iyul ayının sonu ilə müqayisədə bankomatların sayı 8.3%, POS-terminalların sayı 48.7% artmışdır.