Bataqlıqlarda dolaşan alovların sirri açıldı

Alimlər uzun illərdir ki, bataqlıq üzərində müşahidə olunan mavi alovların – dolaşan işıqların – təbiəti ilə maraqlanırdılar. Nəhayət, kimyaçılar bu sirli hadisənin elmi izahını təqdim ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Gizmodo" nəşrinin məlumatına görə, dolaşan alovların yaranmasına səbəb bataqlıq sularında baş verən mikroskopik kimyəvi reaksiyalardır. Bataqlıqlar metanla zəngindir və su damlaları arasında yaranan kiçik elektrik boşalmaları bu qazı alışdırır.

"Sadə dillə desək, bu xəyalvari alov mikroskopik səviyyədə baş verən kimyəvi reaksiyaların məhsuludur", deyə nəşr yazır.

Stenford Universitetinin kimyaçısı və tədqiqatın aparıcı müəllifi Riçard Zare bildirib:

"Biz hələ də elə hadisələr kəşf edirik ki, onları anladıqdan sonra çox sadə görünürlər, amma əvvəllər tamamilə qəribə təsir bağışlayırdılar. Heç kim su ilə alovu əlaqələndirmir. Hamı düşünür ki, su alovu söndürür. Amma indi məlum olur ki, su damcıları vasitəsilə qığılcım yaratmaq və nəyisə yandırmaq mümkündür. Bu, tamamilə yeni bir şeydir:.

Yeni tədqiqat Zarenin əvvəlki "mikroildırım" konsepsiyasına əsaslanır. Bu, elektrik yüklü su damcılarının toqquşması nəticəsində yaranan kiçik enerji partlayışlarıdır. Adətən neytral olan su havayla təmasda müsbət və ya mənfi yüklər qazana bilir. Yüklər arasındakı fərq isə mikroskopik elektrik sahələri yaradır və bunlar qığılcım şəklində boşalaraq enerji buraxır.

Alimlər laboratoriyada bataqlıq şəraitini sadələşdirilmiş formada təqlid ediblər – bir stəkana su dolduraraq metan və digər qazları daxil ediblər. Yüksəksürətli çəkiliş zamanı damcıların hərəkəti və onların toqquşması nəticəsində kiçik işıq parıltıları qeydə alınıb.

Analitik kimya üsulları ilə aparılan təhlillər göstərib ki, mikroildırımlar metan və oksigen arasında reaksiyanı doğurur. Bu reaksiyanın enerjisi metanı alışdırmaq üçün kifayətdir.

Lakin alimlər vurğulayıblar ki, eksperiment ciddi şəkildə nəzarət olunan laboratoriya şəraitində aparılıb və real bataqlıqların dinamikası daha mürəkkəbdir.

"Belə olsa da, bu nəticələr az öyrənilmiş təbii kimyəvi proses haqqında maraqlı məlumat verir. Bu hadisəyə ruhların yox, kimyanın səbəb olduğunu bilmək belə onu daha az valehedici etmir", deyə məqalədə qeyd olunur.

Aydın